کتاب تاب آوری در کودکان

کتاب تاب آوری در کودکان نوشتهٔ تریش هارپر و موسسهٔ چاره جویی بحران و تروما (CTRI) و ترجمهٔ مهسا امیری و زهرا کشفی است و نشر نگره آن را منتشر کرده است. این کتاب راهکارهای خلاقانه برای یاری‌رساندن را به خوانندگان یاد می‌دهد.

درباره کتاب تاب آوری در کودکان

این کتاب یکی از کتاب‌های مجموعهٔ ۱۱جلدی دربارهٔ راهبردهای متنوع روان‌شناسی در موضوعات مختلف برای مشاوران است که توسط موسسهٔ CTRI (موسسهٔ چاره‌جویی بحران و تروما) در کانادا تهیه شده است و با اجازه رسمی این موسسه توسط موسسهٔ روان‌شناسی چیستا ترجمه و در نشر نگره انتشار یافته است.

مهم نیست کودک با چه چیزی دست و پنجه نرم می‌کند، هر زمان که تلاش برای صحبت‌کردن در مورد مشکل او کاربردی نیست، استفاده از روش‌های جایگزین برای برقراری ارتباط مفیدتر خواهد بود. این کارگاه روش‌های خلاقانه تعامل و برقراری ارتباط با کودکان (3 تا 12 ساله) و سیستم‌های حمایتیِ طبیعی آن‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهد. شرکت کنندگان، مهارت‌های عملی را بر اساس هنرهای تجسمی (بازی، هنر، نمایش) و تکنیک‌های مبتنی بر بدن (ذهن‌آگاهی، حس‌آگاهی و فعالیت تمامیت مغز) یاد می‌گیرند که این مهارت‌ها سبب ارتقا و انعطاف‌پذیری در کودکان می‌شوند. این آموزش‌ها از نظریه‌های دلبستگی، روان‌شناسی رشد، خانواده درمانی و عصب‌شناسی و همچنین انواع مختلفی از تمرین‌های تجربی، ایفای نقش و فعالیت‌های تعاملی برای افزایش یادگیریِ مشارکتی استفاده می‌کند.

برخی از موضوعاتِ مورد بررسی در این کتاب عبارت‌اند از:

• بررسی اجمالی: ارتباط، ریتم و انعطاف‌پذیری

• روان‌شناسی رشد و استفاده از آن

• دربارهٔ مغزهای در حال رشد و علوم اعصاب چه می‌دانیم؟

• برقراری ارتباط با والدین و مراقبان

• چرا صحبت‌کردن همیشه کاربردی نیست و از چه راهبرد‌های دیگری می‌توان استفاده کرد؟

• نقشِ بازی و تصویرسازی

• راهبرد‌های خلاقانه برای ایجاد مهارت همدلی و تعهد

• رویکردهای طبیعی برای خود تنظیمی و کار با بدنی بدون تعادل

• ذهن‌آگاهی و تصویر هدایت‌شده

• سواد عاطفی و تکنیک‌های بیان هیجان

• مهارت مقابله با مقاومت

• نکاتی برای مدیریت انتقال و بحران

• چگونه هنگام کار با گروه به بیشترین بهره برسیم؟

پس از مطالعهٔ این کتاب، خوانندگان قادر خواهند بود:

• پایه و اصول دلبستگی برای حمایت مؤثر از رشد مطلوب دوران کودکی را درک کنند.

• روش‌های استفاده از بازی، هنرهای تجسمی، حرکت، تصاویر هدایت‌شده و آگاهی ذهنی را با کودکان توصیف کنند.

• چگونگی کمک به کودکان و خانواده‌های متاثر از تغییرات طبیعی و بحران‌ها را مشخص کنند.

• فهرستی از مراحل تعامل با تخیل، شهود و توانایی بازی را که در خود سراغ دارند تهیه کنند.

خواندن کتاب تاب آوری در کودکان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای متخصصانِ سلامت روان، مشاوران، مددکاران اجتماعی، کارمندانِ خدمات اجتماعی، مشاوران مدارس، والدین و هر کسی که مایل به افزایش توانمندی برای کمک به کودکان و نوجوانان است، مفید است.

بخشی از کتاب تاب آوری در کودکان

«دلبستگی ناامن شبیه به چیست؟

اجتنابی: این کودکان در ظاهر نشان می‌دهند که بودن یا نبودن مراقب مهم نیست. با این حال، پریشانی روانی زیادی مانند سایرین دارند. والدین اغلب ظرفیت محدودی برای حضور دارند. لذا این کودک به این صورت درونی‌سازی می‌کند، «هیچ تمایل درونی برای شناخت من در مراقبم وجود ندارد.» نتیجه این امر ظاهر شدن پدیدهٔ کم‌کاری در رفتار حمایت‌طلبانه است که شامل ۲۰ تا ۲۵ درصد کودکان می‌شود.

دوسوگرا / مقاوم: این کودکان میلی به شناخت محیط خود ندارند و شیفتهٔ جلب توجه مراقبان خود هستند. والدین دربارهٔ ظرفیت شخصی خود تردید دارند، عملکردی عصبی، نگران، مضطرب و حتی وحشت‌زده دارند که نتوانند نیازهای فرزندان خود را به اندازهٔ کافی تأمین کنند. کودک درونی‌سازی می‌کند، «تا وقتی شما احساس اضطراب می‌کنید، من هم احساس اضطراب دارم.» در نتیجه، کودکان فعالیتی بیش از حد برای رفتار حمایت‌طلبانه نشان می‌دهند (۱۰ تا ۱۵ درصد).

آشفته: این کودکان فاقد یک الگوی سازمان‌یافته برای رفتارهای خود هستند و با الگوی تروما یا بدرفتاری مراقبان همراهی می‌کنند. اگرچه این رفتار همیشه عمدی نیست اما کودک فقدان یکپارچگی‌ای را نهادینه می‌کند که حاصل پریشانی و حواس‌پرتی مراقب در صدمه زدن به او و نادیده گرفتن نیازهایش است، گویا مراقب می‌ترسد به رفتارهای دلبستگی کودک پاسخ دهد. نتیجه این امر، فروپاشی رفتارهای حمایت‌طلبانه در کودکان است (۱۵ تا ۲۰ درصد).»