کتاب روان‌شناسی ترس

«روان‌شناسی ترس» نوشته احمد علامه فلسفی(-۱۳۳۰)، پژوهشگر روانشناسی است.

در بخشی از کتاب می‌خوانیم:

ترس عبارت‌اند از احساس نگرانی که از فکر خطر و یا حضور آن نشئت می‌گیرد. بی‌تردید در هر امری ناآگاهی، نادانی و بی‌خبری، ذاتاً مولد ترس و وحشت است. روانکاوان میان ترس و اضطراب، تفاوت قائل هستند. ترس، واکنش عادی و طبیعی هر واقعه‌ای است. اما اضطراب و دلهره به ترسی بی‌دلیل مربوط می‌شود که به تأثیر از احساس مبهم و خطری نامشخص، ناشناخته و بر اثر عوامل خاصی ایجاد می‌گردد. «ترس» احساس و حالتی بسیار غامض و قوی می‌باشد که در نهاد انسان نهفته می‌شود و اغلب از آن آگاهی ندارند. به همین علت بروز بسیاری از بیماری‌های جسمانی در پدیده ترس آن هم از نوع منفی و مخرب آن ریشه دارد و علائمی چون سردرد، مختل شدن تمرکز فکر و ذهن، انقباض شدید عضلانی، اختلال در عملکرد دستگاه‌های قلب، گوارش و تنفسی و غدد درون‌ریز و... در بر دارد.

لذا صدها عوامل و مولد انواع ترس‌ها بویژه از نوع بیمارگونه و غیر منطقی آن یعنی فوبی یا فوبیا وجود دارد که در صورت مزمن و شدید شدن آن، می‌تواند زندگی انسان را آن هم در عصر ماشینی واقعاً مختل و فلج سازد.

غالباً پدیده ترس از نظر اکتسابی در دوران کودکی بویژه بین سنین ۲ تا ۷ سالگی بر اثر تربیت غلط و نابه‌هنجار محیط خانواده توسط والدین ناآگاه و مستبد و یا اولیاء و مربیان نادان، در ضمیر ناخودآگاه او ریشه دوانده می‌شود و سپس در بزرگسالی رخ می‌نمایاند.

البته وجود ترس، در حد طبیعی، معتدل و منطقی برای حفظ بقای بشر می‌تواند در صورت پیش آمدن وضعیت قرمز، به عنوان یک اهرم حفاظت و حمایت‌کننده و نیز هشداری برای آماده شدن به موقع در غلبه بر خطر بشمار رود.