کتاب آن است شیوه حکومت

کتاب «آن است شیوه حکومت» تازه‌ترین اثر سید مهدی شجاعی است. این کتاب ترجمه شجاعی از عهدنامه و یا همان نامه معروف حضرت امام علی (ع) به مالک‌اشتر است که در نهج‌البلاغه نیز آمده است. شجاعی در این کتاب نظر به اهمیتی که برای این فراز از نهج‌البلاغه به‌عنوان منشور و آئین‌نامه حکومت اسلامی قائل بوده است، آن را به‌صورت مجزا در قالب کتابی آورده است.

درباره کتاب آن است شیوه حکومت

شیوه ترجمه این متن ارائه هم‌زمان متن با ترجمه است. شجاعی در صفحات این کتاب متن فارسی و به دنبال آن و در کنارش، متن عربی این نامه را قرار داده است و سعی کرده با استفاده از ساده‌ترین و شیواترین عبارات از عهده ترجمه این اثر برآید. نکته قابل‌توجه در این ترجمه آهنگین بودن آن و تلاش برای ارائه متنی است که بی‌آنکه به دنبال روایتی شاعرانه در ترجمه باشد توانسته آهنگی حماسی به خود بگیرد و به شکلی خاص عبارات را در پی هم و به‌منظور ترجمه قرار دهد.

شجاعی که پیش‌ازاین نیز در حوزه ترجمه آثاری همچون ترجمه برخی از ادعیه را در قالب کتاب عرضه کرده است، در این اثر تازه به‌تناسب و اقتضای محتوا سعی کرده تا اثری را پدید بیاورد که همانند متن عربی آن، صلابت یک نامه و درعین‌حال شورانگیزی توصیه‌های دنیوی و اخروی آن را در خود دارا باشد.

یکی دیگر از نکات قابل‌توجه درباره این کتاب مقدمه‌ای است که شجاعی برای این اثر تألیف کرده است. او در مقدمه خود به‌نوعی هدف از حکومت در اسلام و آنچه به‌عنوان خلافت و حکمرانی در این آئین بر مسلمانان رفته را مرور و در ادامه از زبان خود درباره منشور حکومت علوی و اسلامی که برگرفته از نهج‌البلاغه است و در نامه حضرت امام علی (ع) به مالک‌اشتر متبلور می‌شود نکاتی را بیان کرده است.

شجاعی در این مقدمه که برای فهم محتوای این نامه، متنی کارساز و دقیق به شمار می‌رود، نخست تقسیم‌بندی حکومت اسلامی به دو شیوه حکومت برگرفته از اسلام علوی و حکومت برگرفته شده از اسلام اموی را معرفی و ترسیم می‌کند و برای هر یک از آنها نیز شاهد مثالی را برمی‌شمارد. در ادامه شجاعی با بیان مختصر ویژگی‌های هر یک از دو شکل از آئین مسلمانی و حکومت‌داری، به بایسته‌های و ضرورت‌های قواعد حکومت از منظر اسلام حقیقی اشاره کرده و نامه حضرت علی (ع) به مالک‌اشتر را نماد و سمبل خلق این قواعد معرفی می‌کند و از مخاطب می‌خواهد این فرمان را به‌عنوان شاخصی برای بررسی رفتارهای دولتمردان مورداستفاده قرار دهند و با آن دست به شناسایی و واکاوی کارنامه عمل آنها بزنند.

خواندن کتاب آن است شیوه حکومت را به چه کسی پیشنهاد می کنیم؟

علاقه‌مندان به اخلاق اسلامی و روش حکومت‌داری در زمان صدر اسلام می‌توانند از خواندن این کتاب لذت ببرند.

درباره سید مهدی شجاعی

سید مهدی شجاعی نویسنده و روزنامه‌نگار در سال ۱۳۳۹ در تهران متولد شد، وقتی جوان بود تحصیلاتش را در رشته‌‌های ادبیات نمایشی و حقوق هم‌زمان شروع کرد و به دلیل علاقه‌اش به نوشتن تحصیلاتش را ناتمام گذاشت. او در روزنامه‌‌های مختلف و مطبوعات مثل صفحات هنری و فرهنگی روزنامۀ جمهوری اسلامی، ماهنامۀ صحیفه و مجلۀ رشد جوانان فعالیتش را دنبال کرد و مدتی هم سرپرست انتشارات برگ را برعهده داشت، پس از نقد‌های اجتماعی او که در مجله منتشر کرد، مجبور به متوقف کردن فعالیت این ماهنامه شد و بعد از تعطیلی این نشریه انتشارات نیستان را تأسیس کرد.

او علاوه بر فعالیت در نشریه‌های متفاوت چند فیلم‌نامه هم نیز نوشته است و با کارگردانانی چون مجید مجیدی، بهزاد بهزاد پور همکاری داشته و فیلم‌نامه‌هایی از جمله: پدر، چشم خفاش، دیروز بارانی و ... نیز از فعالیت‌های سینمایی او است. او به‌عنوان داور در جشنواره فیلم فجر، جشنواره تئاتر فجر، جشنواره بین‌المللی فیلم کودک و نوجوان و جشنواره مطبوعات هم حضور داشته است. او در کتاب‌های کودک و نوجوان نیز پرکار بوده، از جمله پهلوان و فیل، قصة پلنگ سفید و ...

بخش‌هایی از کتاب آن است شیوه حکومت

این فرمانی است از بنده خدا، علی، امیرالمؤمنین به مالک‌اشتر، فرزند حارث، در عهدی که با او می‌بندد، زمانی که ولایت مصر را به او می‌سپارد:

هذا ما أمَرَ بِهِ عَبدُاللهِ عَلیٌ أَمیرُالمؤمنینَ

مالِکَ بنَ الحارِثِ الأَشتَرَ فی عَهْدِهِ إلَیْهِ، حِینَ وَلاّهُ مِصْرَ:

تا خراجش را فراهم آورد.

و با دشمنانش بستیزد.

و در بهبود وضع مردم بکوشد.

و شهرهایش را آباد گرداند.

جِبَایَۀَ خَرِاجَها

و جِهادَ عَدُوِّهَا

وَاسْتِصْلاحَ أهْلِها

و عِمارَۀَ بِلادِها

به او فرمان می‌دهد که:

خدا را رعایت کند.

و طاعت او را برگزیند.

اطاعت از خدا و رضایت او را بر هر که و هر چه مقدم بشمارد.

أمَرَهُ بِتَقْوَی اللهِ و ایثارِ طاعَتِهِ

و پیروی از آنچه در کتابش فرمان داده:

از واجباتش و سنت‌هایش؛

که هیچ‌کس به سعادت نمی‌رسد مگر با پیروی از آنها

و هیچ‌کس بدبخت نمی‌شود مگر با انکار آنها و زیر پا گذاشتنشان.