دینو بوتزاتی
بیوگرافی دینو بوتزاتی
دینو بوتزاتی (Dino Buzzati) نویسنده، روزنامهنگار، نقاش، شاعر و رماننویس برجستهی ایتالیایی در ۱۴ یا ۱۶ اکتبر ۱۹۰۶ در ایتالیا و در خانوادهای فرهنگی و دانشگاهی به دنیا آمد. او در ۲۸ ژانویهی ۱۹۷۲ در ۶۶سالگی بر اثر ابتلا به سرطان لوزالمعده درگذشت. پدرش استاد حقوق بینالملل و مادرش دامپزشک بود و یکی از برادرانش، آدریانو بوتزاتی - تراورسو، از چهرههای شناختهشدهی علم ژنتیک در ایتالیا به شمار میرفت. این نویسنده در سال ۱۹۲۴ در دانشکدهی حقوق دانشگاه میلان، جایی که پیشتر پدرش در آن تدریس میکرد، نامنویسی کرد، اما مسیر حرفهای او از همان سالهای دانشجویی با روزنامهنگاری گره خورد. در ۲۲سالگی به استخدام روزنامهی معتبر «کورییره دلا سرا» درآمد و تا پایان عمر در این روزنامه فعالیت کرد؛ فعالیتی که بخشهای گوناگونی ازجمله تحریریه، گزارشگری، خبرنگاری ویژه، نویسندگی مقالات تحلیلی، سردبیری و نقد هنری را در بر میگرفت. بارها به این نکته اشاره شده است که تجربهی روزنامهنگاری دینو بوتزاتی نقشی تعیینکننده در شکلگیری نثر و شیوهی روایت او داشته و به آثارش، حتی در خیالانگیزترین و فراواقعیترین داستانها، حالوهوایی واقعگرایانه و مستند بخشیده است. او باور داشت که ادبیات خیالپردازانه، هرچه به زبان ساده و عملی روزنامهنگاری نزدیکتر باشد، اثرگذاری بیشتری خواهد داشت. این نویسنده در جریان جنگ جهانی دوم بهعنوان خبرنگار وابسته به نیروی دریایی ایتالیا در آفریقا حضور داشت و تجربهی جنگ تأثیر عمیقی بر نگاه فلسفی و دغدغههای ادبی او گذاشت. پس از پایان جنگ، رمان «بیابان تاتارها» (Il deserto dei Tartari) در سال ۱۹۴۰ منتشر شد و بهسرعت شهرتی ملی و سپس جهانی برای او به ارمغان آورد؛ رمانی که با روایت انتظار، تنهایی و فرسایش انسان در مواجهه با زمان و سرنوشت، بارها با آثار اگزیستانسیالیستی مقایسه شده و یکی از مهمترین رمانهای ادبیات قرن بیستم ایتالیا به شمار میآید.
دینو بوتزاتی در کنار رماننویسی در عرصهی داستان کوتاه نیز جایگاهی ممتاز دارد و مجموعهی «شصت داستان» (Sessanta racconti) به قلم او را که در سال ۱۹۵۸ جایزهی معتبر استرگا را دریافت کرد، نمونهای شاخص از تلفیق عناصر خیال، وحشت، علم، پیشرفت تکنولوژیک و بیگانگی انسان مدرن دانستهاند. از دیگر آثار مهم او میتوان به «بارنابوی کوهستانها»، «راز جنگل کهن»، «هفت فرستاده»، «کولومبره»، «تصویر بزرگ» که نخستین رمان علمی - تخیلی تاریخ ادبیات ایتالیا دانسته میشود، «یک مورد بالینی» و «عشق» اشاره کرد. دینو بوتزاتی همچنین نویسندهی کتاب کودک «تهاجم معروف خرسها به سیسیل» بود و بهعنوان هنرمند تجسمی، پیوندی عمیق میان نقاشی و نوشتن برقرار میکرد؛ تاآنجاکه کتاب مصور «پوئم نواری» (Poema a fumetti) را با الهام از اسطورهی اورفئوس خلق کرد و نقاشی و ادبیات را دو جلوهی یک بیان هنری واحد میدانست. بسیاری از داستانها و رمانهای او دستمایهی اقتباسهای سینمایی قرار گرفتند؛ ازجمله فیلم «صحرای تاتارها» به کارگردانی والریو زورلینی که بخشهایی از آن در ارگ تاریخی بم در ایران فیلمبرداری شد. آثار دینو بوتزاتی که به زبان فارسی نیز از دههی پنجاه خورشیدی ترجمه شده، بهعنوان نمونههایی برجسته از ادبیات خیالپردازانه، فلسفی و انتقادی در قرن بیستم شناخته میشوند. این آثار جایگاه دینو بوتزاتی را بهعنوان یکی از مهمترین نویسندگان معاصر ایتالیا تثبیت کرده است. چندین فیلم با اقتباس از آثار این نویسنده ساخته شده است.
جوایز و افتخارات دینو بوتزاتی شامل جایزهی گارگانو در سال ۱۹۵۱ برای کتاب «در همان لحظهی دقیق»، جایزهی ناپل در سال ۱۹۵۴ برای «فروپاشی بالیورنا»، جایزهی معتبر استرگا در سال ۱۹۵۸ برای مجموعهی «شصت داستان»، جایزهی پائزه سرا در سال ۱۹۶۹ برای «پوئما ا فومتی» و همچنین جوایز آمالیا و ماریو ماسای در سال ۱۹۷۰ میلادی است.
