کتاب صوتی دو قرن سکوت

کتاب صوتی دو قرن سکوت اثری از عبدالحسین زرین‌کوب ادیب، منتقد ادبی و تاریخ‌نگار بزرگ ایرانی است. این کتاب به شرح زندگی ایرانیان پس از حمله‌ اعراب به ایران می‌پردازد و نگاهی به سکوت ادبی، هنری و فلسفی ایرانیان پس از ورود اسلام به ایران می‌اندازد.

نسخه صوتی این کتاب تاریخی ارزشمند را می‌توانید با صدای اکرم پریمون بشنوید.

درباره کتاب صوتی دو قرن سکوت

کتاب صوتی دو قرن سکوت (Two Centuries of Silence)، کتابی درباره تاریخ اسلام پس از ورودش به ایران است. نویسنده در این کتاب از تاریخی سخن گفته است که با شکست ایرانیان، سکوت اجتماعی نابودی فرهنگی ایرانیان آمیخته است.

هنگامی که اعراب به ایران حمله کردند، سکوت و بهتی ایرانیان را فراگرفت؛ بهتی که ناشی از فضای ترس و وحشت حاکم بر جامعه بود. رفتاری که مهاجمان داشتند، سبب نابودی عزت و شرف ایرانیان شده بود و چراغ روشن و پرنور علم و دانش و سخنوری ایرانیان خاموش گشت. بنا بر گفته‌ دکتر عبدالحسین زرین کوب «در طی دو قرن زبان ایرانی خاموشی گزیده بود و سخن خویش جز بر زبان شمشیر نمی‌گفت». بسیاری از نویسندگان نیز درباره این دوران تاریخی سکوت کرده‌اند. همین ماجراها سبب شد تا این نام برای کتاب انتخاب شود.

کتاب صوتی دو قرن سکوت نگاهی به تاریخ ایران، پس از حمله اعراب می‌اندازد. حمله اعراب در طول دورانی که ابوبکر خلافت را برعهده داشت، آغاز شد. در دوران خلافت عمر اوج گرفت و دوران خلافت عثمان، به نابودی کامل سلسله ساسانیان منجر شد. این کتاب صوتی نگاهی به نابودی سلطنت ساسانی تا روی کار آمدن حکومت طاهریان می‌اندازد. حکومتی که می‌توان آن را به عنوان اولین حکومت نیمه مستقل ایرانی نام نهاد. اما فاصله زمانی و تاریخی میان این دو دوره را باید دورانی دانست که معمولا در کتاب‌های تاریخی نقاط تاریک بسیاری دارد و مورخان کمتر به آن پرداخته‌اند.

در فاصله تاریخی میان ساسانیان تا طاهریان، حکومت‌های بسیاری از جمله خفای راشدین، بنی امیه و... بر ایران حاکم شدند. با این حال در طول این دوران تاریک که دویست سال به طول انجامید، رویدادهایی سیاسی، فرهنگی و اجتماعی دیده می‌شود. قیام‌های مردم و ایستادگی آنان را نیز نباید از یاد برد. قیام‌های بسیاری مانند قیام‌های سیاه‌جامگان، سپیدجامگان و بابک خرمدین نیز از وقایع تاریخی مهم این روزگارند. 

چاپ کتاب دو قرن سکوت داستان جالبی دارد. این اثر اولین بار به صورت پاورقی در مجله‌ی مهرگان در سال ۱۳۳۰ منتشر شد و در همان سال نیز به شکل کتاب چاپ شد. کتاب به سرعت فروش رفت اما هنگامی که ناشر به نویسنده، پیشنهاد چاپ دوم را داد، با مخالفت او روبه‌رو شد. عبدالحسین زرین‌کوب زمان می‌خواست تا برخی از منابع تاریخی را دوباره بررسی کند و اشکالات قبلی کتاب را از بین ببرد. او پنج سال روی کتابش کار کرد و چاپ دوم آن را در سال ۱۳۳۶ با تغییراتی منتشر کرد.

به‌هرحال کتاب دو قرن سکوت فراز و نشیب‌های بسیاری را پشت‌سر گذاشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، کتاب دو قرن سکوت برای مدت بیست سال ممنوع‌الچاپ بود. اما نسخه‌های افست و کپی آن به فروش می‌رفت. پس از بیست سال دوباره مجوز چاپ گرفت و به کتابفروشی‌ها بازگشت.

این کتاب در سال ۲۰۱۲ به دست پاول اسپراکمن به انگلیسی ترجمه و منتشر شد. مرتضی مطهری نیز نقدی بر این اثر نوشته بود که آن را در کتاب خدمات متقابل ایران و اسلام منتشر کرده بود. این نقد نیز در نسخه‌هایی از کتاب که پس از انقلاب چاپ شدند، قرار دارد.

چرا باید این کتاب صوتی را بشنویم؟

عبدالحسین زرین‌کوب در کتاب صوتی دو قرن سکوت از رازهایی پرده می‌دارد که تاکنون از چشم پژوهشگران دور مانده است. او در این اثر نگاهی به بخشی از تاریخ می‌اندازد که پیش از این مجهول مانده بود. این کتاب البته سبب شد تا حواشی بسیاری پیرامونش شکل بگیرد و البته همین حواشی نیز به ما کمک می‌کند تا خودمان نیز شروع به تحقیق کنیم. پژوهشی که احتمالا به ما در درک بهتر اینکه ایران اسلامی چطور شکل گرفت، کمک می‌کند.

شنیدن کتاب صوتی دو قرن سکوت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

اگر به تاریخ ایران علاقه دارید، شنیدن کتاب صوتی دو قرن سکوت را به شما پیشنهاد می‌کنیم. ازآنجاکه این کتاب صوتی تاریخ ایران پس از اسلام را روایت می‌کند، برای علاقه‌مندان به تاریخ اسلام نیز مناسب است و می‌تواند برای پژوهشگران تاریخ ایران و اسلام منبع مناسبی به شمار بیاید.

درباره عبدالحسین زرین‌کوب

عبدالحسین زرین‌کوب (Abdolhossein Zarrinkoub)، ۲۹ اسفند ۱۳۰۱ در بروجرد، لرستان به دنیا آمد. او در بروجرد تحصیلات اولیه‌اش را به پایان رساند. اما هنگامی که به سال آخر دبیرستان رسید، تنها کلاس تنها دبیرستان شهر، تعطیل شد. او برای تکمیل تحصیلاتش به تهران آمد و در رشته ادبی درس خواند. پس از اینکه دبیرستان را به پایان رساند به بروجرد برگشت تا در دبیرستان‌ تدریس کند. او در دانشگاه تهران در رشته زبان و ادبیات فارسی درس خواند و پایان‌نامه دکترایش با نام نقد شعر؛ تاریخ و اصول آن را زیر نظر استاد بدیع‌الزمان فروزان‌فر تحویل داد.

عبدالحسین زرین‌کوب در سال ۱۳۳۵ در دانشگاه تهران، به عنوان دانشیار مشغول به کار شد. او درس‌های تاریخ اسلام، تاریخ ادیان و کلام و تصوف را تدریس می‌کرد. او در سال‌های ورودش به دانشکده با قمر آریان، از نخستین زنان فارغ‌التحصیل دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، آشنا شده بود. آن‌ها پس از نه سال تصمیم به ازدواج گرفتند و پس از ازدواج تحصیلاتشان را تا مقطع دکتری ادامه دادند. جالب است بدانید که دکتر زرین‌کوب نفر اول کنکور دکتری و دکتر قمر آریان نفر دوم کنکور بودند. آن‌ها پس از ازدواج در کشورهای مختلفی مانند هند، لبنان و چندین کشور اروپایی زندگی کردند.

از دکتر عبدالحسین زرین‌کوب تابه‌حال کتاب‌های بسیاری مانند نقد ادبی، سیری در شعر فارسی، پیر گنجه در جستجوی ناکجاآباد (درباره‌ نظامی گنجوی)، از کوچه‌ رندان: درباره زندگی و اندیشه حافظ، سرّ نی: نقد مثنوی معنوی، پله پله تا ملاقات خدا: درباره‌ زندگی و اندیشه مولانا، صدای بال سیمرغ: درباره زندگی و اندیشه عطار، فرار از مدرسه (درباره امام محمد غزالی) و.... منتشر شده است.

او در ۲۴ شهریور ۱۳۷۸ در تهران چشم از جهان فروبست. آرامگاه او در قطعه هنرمندان بهشت زهرا در کنار همسرش، دکتر قمر آریان قرار دارد.

در بخشی از کتاب صوتی دو قرن سکوت می‌شنویم

در آن روزگاران که هیبت و شکوه دولت ساسانی، سرداران و امپراطوران روم را در پشت دروازه‌های قسطنطنیه به بیم و هراس می‌افکند، عربان نیز مانند سایر مردم «انیران» روی نیاز به‌ درگاه خسروان ایوان می‌آوردند و در بارگاه کسری چون نیازمندان و درماندگان می‌آمدند وگشاد کار خویش را از آنان می‌طلبیدند. پیش ازین نیز، به‌درگاه شهریاران ایران جز از در فرمانبرداری درنیامده بودند. پیش از اسکندر «بیابان عرب» در زمره سرزمین‌هایی بود که به داریوش شاهنشاه ایران تعلق داشت. از آن پس نیز، سران و پیران قوم، بر درگاه پادشاه ایران در شمار پرستاران و فرمانبرداران بودند. در دوره‌ای که شاپورذوالاکتاف هنوز از مادر نزاده بود، برخی از آنان به بحرین وکناره‌های دریای فارس به‌غارت آمده بودند. اما چنان که در تاریخ‌ها آورده‌اند وقنی شاپور به زاد برآمد، آن‌ها را ادب کرد و به‌جای خویش نشاند. در درگاه یزدگرد اول، بزرگان حیره چون دست‌نشاندگان وگماشتگان ایران به‌شمار می‌آمدند.