کتاب صوتی افیون زدگان

کتاب افیون زدگان نوشته اصغر ایزدی جیران، کتاب صوتی‌ای است که با تکیه بر تجربه‌ی میدانی نویسنده در جنوب تهران، زندگی مصرف‌کنندگان مواد و ساکنان حاشیه‌نشین لب خط و دروازه‌غار را از فاصله‌ای نزدیک ترسیم می‌کند. این کتاب فقط به توصیف فقر و اعتیاد بسنده نمی‌کند و نشان می‌دهد در دل ناامنی، طردشدگی و رنج، شکل‌هایی از مراقبت، دوستی و بقا هم وجود دارد. نشر آوانامه این اثر را با گویندگی فریاد موسویان منتشر کرده است. نسخه‌ی صوتی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب صوتی افیون زدگان

کتاب افیون زدگان نوشته اصغر ایزدی جیران، مردم‌نگاری‌ای از زیست روزمره‌ی مصرف‌کنندگان مواد در جنوب تهران است؛ جایی که نویسنده نه از دور، بلکه با حضور در محله، پرسه‌زنی در پاتوق‌ها و حتی سکونت در میان ساکنان لب خط، جهان اجتماعی این گروه‌ها را ثبت کرده است. متن از همان آغاز روشن می‌کند که مسئله فقط اعتیاد نیست، بلکه شبکه‌ای از فقر، طرد اجتماعی، بی‌خانمانی، ناامنی، مهاجرت، بی‌شناسنامه‌بودن و فرسودگی شهری در شکل‌گیری این وضعیت نقش دارد. نویسنده به‌جای آن‌که افراد را فقط در قالب برچسب‌های رایج ببیند، به جزئیات زندگی، بدن، فضا، بو، ترس، شرم، مراقبت و رابطه‌های میان آدم‌ها نزدیک شده است.
کتاب افیون زدگان در عین حال فقط گزارشی از رنج نیست. این کتاب نشان می‌دهد در دل اتاق‌های تنگ، پشت‌بام‌های شلوغ، کوچه‌های پرخطر و پاتوق‌های مصرف، نوعی اخلاق روزمره هم جریان دارد؛ از هشدار دادن به غریبه‌ای ساده‌دل تا تقسیم غذا، مراقبت از همسایه و شکل‌های کوچک همدلی. نویسنده بارها به این نکته برگشته است که تجربه‌ی زیسته‌ی آدم‌ها یکدست نیست و حتی در شرایطی که همه‌چیز زیر فشار مواد، فقر و بی‌اعتمادی قرار دارد، تفاوت‌های شخصیتی و انتخاب‌های اخلاقی از بین نمی‌رود. همین نگاه باعث شده اثر از تصویرهای کلیشه‌ای فاصله بگیرد.
کتاب افیون زدگان از نظر شیوه‌ی نوشتن هم بر توصیف‌های حسی و صحنه‌پردازی‌های دقیق تکیه دارد. محله، اتاق، راهرو، بوی مواد، گرمای پستوها، ازدحام خیابان و وضعیت کودکان فقط موضوع بحث نیستند، بلکه به‌صورت تجربه‌ای ملموس وارد متن می‌شوند. در کنار این توصیف‌ها، تحلیل‌هایی هم درباره‌ی رنج اجتماعی، فرهنگ مصرف، ناامنی، کنترل شهری و نسبت میان مواد و نابرابری آمده است. نتیجه، تصویری چندوجهی از زندگی کسانی است که معمولاً یا دیده نمی‌شوند یا فقط از پشت عناوین کلی درباره‌شان حرف زده می‌شود.

خلاصه کتاب صوتی افیون زدگان

کتاب افیون زدگان روایت پژوهشگری است که برای فهم زندگی مصرف‌کنندگان مواد، وارد محله‌های لب خط و دروازه‌غار می‌شود و از مشاهده‌ی بیرونی فراتر می‌رود. متن، از اتاق‌های فرسوده و پستوهای شلوغ تا خیابان‌های پر از پاتوق و فرارهای شبانه از دست مأموران، لایه‌های مختلف این زیست‌جهان را کنار هم می‌گذارد. در این مسیر، آدم‌هایی دیده می‌شوند که هرکدام نسبت خاصی با فقر، اعتیاد، خانواده، ترس و بقا دارند. دغدغه‌ی اصلی این کتاب این است که مصرف مواد را نه به‌عنوان یک برچسب ساده، بلکه در پیوند با رنج، طردشدگی، روابط انسانی و تجربه‌ی روزمره بفهمد.

چرا باید کتاب صوتی افیون زدگان را بشنویم؟

دلایل شنیدن کتاب افیون زدگان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب صوتی تصویری نزدیک از زندگی روزمره‌ی مصرف‌کنندگان مواد در جنوب تهران ارائه می‌دهد.
• شنونده با پیوند میان اعتیاد، فقر، بی‌خانمانی، مهاجرت و طرد اجتماعی آشنا می‌شود.
• این کتاب کلیشه‌های رایج درباره‌ی مصرف‌کنندگان مواد را با جزئیات زندگی واقعی به چالش می‌کشد.
• توصیف فضاها، آدم‌ها و موقعیت‌ها کمک می‌کند تجربه‌ی زیسته‌ی ساکنان محله ملموس‌تر درک شود.
• اثر فقط بر رنج متمرکز نمی‌ماند و شکل‌های مراقبت، همدلی و اخلاق روزمره را هم نشان می‌دهد.
• شنیدن این کتاب برای شناخت لایه‌های پنهان زندگی شهری و حاشیه‌نشینی مفید است.

شنیدن این کتاب صوتی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب افیون زدگان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی زندگی مصرف‌کنندگان مواد فراتر از تصویرهای کلیشه‌ای بدانند.
• علاقه‌مندان به مسائل شهری، حاشیه‌نشینی و تجربه‌ی زیسته‌ی گروه‌های طردشده.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به مردم‌نگاری، مطالعات اجتماعی و مشاهده‌ی میدانی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند نسبت میان فقر، ناامنی، خانواده و اعتیاد را دقیق‌تر بفهمند.
• شنوندگانی که از آثاری مبتنی بر صحنه‌های واقعی و جزئیات محیطی استقبال می‌کنند.

بخشی از کتاب صوتی افیون زدگان

«دانشگاه تهران که درس می‌دادم، زود به زود خودم را به محله می‌رساندم. پاییز ۱۳۹۴ بود، قبل از ظهر. کلاس «روش تحقیق ۱» دانشجویان مردم‌شناسی تمام شد. آمادهٔ رفتن شدم. در ترافیک شدید تهران، موتورها نجات‌بخش‌اند.
از جلو دانشکدهٔ علوم اجتماعی موتور می‌گیرم. غان‌غان گازِ انبوه موتورها کل فضای شنوایی‌ام را تسخیر می‌کند. هر چه از وسط شهر به جنوب و میدان شوش نزدیک‌تر می‌شویم، هجوم موتورها بیشتر می‌شوند. همه جا را قرق کرده‌اند. نزدیک است موتوریِ من و بسیاری از موتورها توی شکم اتوبوس خط ویژه برویم، اما در لحظهٔ آخر با فاصلهٔ میلی‌متری جدا می‌شویم و هوا را رو به جلو می‌شکافیم. موتوری تُرک است و اهل خلخال. لب خط را خیلی خوب می‌شناسد.
مردی تکیده را نشان می‌داد که با کیسه‌ای بزرگ از خانه بیرون می‌زد. موتوری پیش از من از ورود به «منطقهٔ خطر» آگاه شده بود. من فکر می‌کردم هنوز وارد منطقهٔ اصلی نشده‌ایم، ولی او تغییر فضا را زودتر از من تشخیص داده بود.
راستش با بی‌میلی شدیدش، با اکراهش و با هشدارهایش داشت در دلم رعب می‌انداخت. ترک موتور را محکم گرفته بودم. کوچه‌ها و آدم‌ها را از نظر می‌گذراندم. مثل تصویرهای سینمایی بودند که ناگهان جلو چشم ظاهر می‌شوند و بعد می‌روند و فقط تصوری از آن‌ها می‌ماند، تا این‌که همین تصور نیز ناپدید می‌شود: آدم‌های تکیده، خمیده، چروکیده، خمار، سست و گاهی مبهوت.»