کتاب صوتی افیون زدگان

کتاب صوتی افیون زدگان، نوشته اصغر ایزدی جیران، پژوهشی در حوزه‌ی مردم‌نگاری و مطالعات اجتماعی است که با تکیه بر تجربه‌ی میدانی نویسنده در جنوب تهران، زندگی مصرف‌کنندگان مواد و ساکنان حاشیه‌نشین لب خط و دروازه‌غار را از فاصله‌ای نزدیک ترسیم کرده است. این کتاب صوتی که به توصیف فقر و اعتیاد پرداخته، نشان داده است که در ناامنی، طردشدگی و رنج، شکل‌هایی از مراقبت و دوستی و بقا وجود دارد. آوانامه کتاب حاضر را با گویندگی فریاد موسویان منتشر کرده است. نسخه‌ی صوتی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب صوتی افیون زدگان اثر اصغر ایزدی جیران

کتاب صوتی افیون زدگان (مردم‌نگاری در جنوب تهران)، به قلم اصغر ایزدی جیران، یک مردم‌نگاری درمورد زیست روزمره‌ی مصرف‌کنندگان مواد در جنوب تهران است. نویسنده با حضور در محله‌ها، پرسه‌زنی در پاتوق‌ها و سکونت میان ساکنان لب خط، جهان اجتماعی این گروه را ثبت کرده است. این کتاب توضیح می‌دهد که شبکه‌ای از فقر، طرد اجتماعی، بی‌خانمانی، ناامنی، مهاجرت، شناسنامه‌نداشتن و فرسودگی شهری در شکل‌گیری این وضعیت نقش دارد. نویسنده به‌جای آنکه افراد را در قالب برچسب‌های رایج ببیند، به جزئیات زندگی، بدن، فضا، بو، ترس، شرم، مراقبت و رابطه‌ی میان آدم‌ها می‌پردازد.

افیون زدگان فقط گزارشی از رنج نیست. این کتاب صوتی نشان می‌دهد که در دل اتاق‌های تنگ، پشت‌بام‌های شلوغ، کوچه‌های پرخطر و پاتوق‌های مصرف، نوعی اخلاق ویژه جریان دارد؛ از هشداردادن به غریبه‌ای ساده‌دل تا تقسیم غذا، مراقبت از همسایه و شکل‌های کوچک همدلی. نویسنده بارها به این نکته اشاره کرده است که تجربه‌ی زیسته‌ی آدم‌ها یکدست نیست و حتی در شرایطی که همه‌چیز زیر فشار مواد، فقر و بی‌اعتمادی قرار دارد، تفاوت‌های شخصیتی و انتخاب‌های اخلاقی از بین نمی‌رود.

کتاب صوتی افیون زدگان درمورد محله، اتاق، راهرو، بوی مواد، گرمای پستوها، ازدحام خیابان و وضعیت کودکان سخن گفته است. اصغر ایزدی جیران، در کنار این توصیف‌ها، تحلیل‌هایی را هم درباره‌ی رنج اجتماعی، فرهنگ مصرف، ناامنی، کنترل شهری و نسبت میان مواد و نابرابری ارائه کرده است. این کتاب شامل تصویری از زندگی کسانی است که معمولاً یا دیده نمی‌شوند یا فقط از پشت عناوین کلی درباره‌ی آن‌ها حرف زده می‌شود.

خلاصه کتاب صوتی افیون زدگان

کتاب صوتی حاضر روایت پژوهشگری است که برای فهم زندگی مصرف‌کنندگان مواد، وارد محله‌های لب خط و دروازه‌غار در تهران می‌شود و از مشاهده‌ی بیرونی فراتر می‌رود. این کتاب از اتاق‌های فرسوده و پستوهای شلوغ و خیابان‌های پر از پاتوق و فرارهای شبانه از دست مأموران سخن می‌گوید. در این مسیر، آدم‌هایی دیده می‌شوند که هرکدام نسبت خاصی با فقر، اعتیاد، خانواده، ترس و بقا دارند. دغدغه‌ی اصلی نویسنده این است که مصرف مواد را در پیوند با رنج، طردشدگی، روابط انسانی و تجربه‌ی روزمره دریابیم.

چرا باید کتاب صوتی افیون زدگان را بشنویم؟

دلایل شنیدن کتاب صوتی افیون زدگان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب صوتی تصویری از زندگی روزمره‌ی مصرف‌کنندگان مواد در جنوب تهران ارائه می‌دهد.
• شنونده با پیوند میان اعتیاد، فقر، بی‌خانمانی، مهاجرت و طرد اجتماعی آشنا می‌شود.
• این کتاب کلیشه‌های رایج درباره‌ی مصرف‌کنندگان مواد را با جزئیات زندگی واقعی به چالش می‌کشد.
• توصیف فضاها، آدم‌ها و موقعیت‌ها کمک می‌کند تجربه‌ی زیسته‌ی ساکنان محله ملموس‌تر درک شود.
• اثر حاضر بر رنج متمرکز نمی‌ماند و شکل‌های مراقبت، همدلی و اخلاق روزمره را نیز نشان می‌دهد.
• شنیدن این کتاب برای شناختن لایه‌های پنهان زندگی شهری و حاشیه‌نشینی مفید است.

شنیدن کتاب صوتی افیون زدگان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی افیون زدگان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی زندگی مصرف‌کنندگان مواد، فراتر از تصویرهای کلیشه‌ای، بدانند.
• علاقه‌مندان به مسائل شهری، حاشیه‌نشینی و تجربه‌ی زیسته‌ی گروه‌های طردشده.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به مردم‌نگاری، مطالعات اجتماعی و مشاهده‌ی میدانی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند نسبت میان فقر، ناامنی، خانواده و اعتیاد را دریابند.
• شنوندگانی که از آثاری مبتنی‌بر صحنه‌های واقعی و جزئیات محیطی استقبال می‌کنند.

درباره اصغر ایزدی جیران

اصغر ایزدی جیران متولد سال ۱۳۶۲ و دانشیار دانشکده‌ی حقوق و علوم اجتماعیِ دانشگاه تبریز است که درجه‌ی دکترای تخصصی دارد. مسئولیت‌هایی مانند مدیریت امور اجتماعی دانشگاه تبریز (۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰)، هدایت هسته‌ی پژوهشی مردم‌شناسی فرهنگی دانشگاه تبریز (از ۱۴۰۰) و سرپرستی گروه مردم‌شناسی جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران (۱۳۹۱ تا ۱۳۹۲) در کارنامه‌ی اجرایی او به چشم می‌خورد.

پژوهشکده‌ی مردم‌شناسی وزارت میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری در سال ۱۳۹۲ او را در مقام مردم‌شناس برگزیده معرفی کرد. فعالیت‌های علمی اصغر ایزدی جیران عمدتاً معطوف به مردم‌شناسی و مردم‌نگاری بوده و دوره‌ها، کارگاه‌ها و نشست‌های آموزشی فراوانی را در این عرصه اجرا کرده است. این نویسنده علاوه‌بر همکاری با هیئت‌های تحریریه‌ی نشریات و انجمن‌های علمی متعددی، نگارش کتاب‌های «حس‌کردن فرهنگ؛ پژوهش‌های مردم‌نگارانه در ایران» و «افیون زدگان (مردم‌نگاری در جنوب تهران)» را به انجام رسانده و کتاب «انسان‌شناسی وجودی؛ بررسی وضع انسان، نه فرهنگ» اثر مایکل جکسون را نیز ترجمه کرده است.

جوایز و افتخارات نویسنده

در سال ۱۳۹۲ پژوهشکده‌ی مردم‌شناسی وابسته به وزارت میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، عنوان مردم‌شناس برتر را به اصغر ایزدی جیران اختصاص داد.

بخشی از کتاب صوتی افیون زدگان

«اقتصاد اخلاق اعتیاد

تهران، عصر پنج‌شنبه، ۲۹ اسفند ۱۳۹۵.

طبق قرار قبلی، سر چهارراه مختاری ایستادم. ساعت چهار و نیم بود. تیمور آمد. راه افتادیم. چهارراه تختی را رد کردیم، همین‌طور تقاطع بهشت را. رسیدیم سر خیام. رفتیم به طرف منطقه‌ای که تخریبش کرده بودند تا به جایش پارک بسازند. تیمور زنجیر کوچکی را به دست گرفته بود و مثل تسبیح می‌چرخاند. شب قبل به طور اتفاقی با تیمور آشنا شده بودم. داشت جنس می‌فروخت.

تا برسیم به پاتوق‌ها، تیمور در مورد منطقه توضیح می‌دهد: «اسم جدید دروازه‌غار، هرندیه. آخه این هم شد اسم؟» پوزخندی می‌زند. «یه پارکی اون‌جا هست، حقانی. پارسال می‌اومدیم. اصغر جان، باورت نمی‌شه پنج هزار نفر راحت علناً تو پارک می‌نشستیم و مصرف می‌کردیم.» با دست‌هایش ادای مصرف کردن مواد را درمی‌آورد. «این‌جا هم مأمورها بیان، زیاد گیر نمی‌دن.»

تصویر مبهمی از صفحهٔ تلویزیون در ذهنم روشن می‌شود: «همون پارکی که پارسال آتیشش زدن؟» تیمور دستش را در هوا می‌چرخاند و بشکن می‌زند: «آفرین. پارک رو جمع کردن. همه رو جمع کردن.»»