کتاب صوتی پنج نمایشنامه برای کودکان و نوجوانان

کتاب صوتی پنج نمایشنامه برای کودکان و نوجوانان نوشته‌ پیمان پورشکیبایی، مجموعه‌ای از قصه‌های منظوم و نمایشی برای گروه سنی کودک و نوجوان است که نشر رهی آن را منتشر کرده است. در این کتاب صوتی گروه گویندگان با اجرای نمایشی، دیالوگ‌محور و پرشخصیت، فضای شاد و خیال‌انگیزی ساخته‌اند که شنونده را به دل دشت‌ها، باغ‌ها و جنگل‌های رنگارنگ می‌برد. این کتاب صوتی پنج قصه‌ـ‌نمایش را در قالب شعر روایت می‌کند. ریتم آهنگین شعرها، تکرارهای آشنا برای کودکان و استفاده از عبارت‌هایی مثل «بچه‌ها به هوش، بچه‌ها به گوش» حال‌وهوای قصه‌گویی سنتی را زنده کرده است و در عین حال با اجرای چندصدایی گروه گویندگان، حالتی شبیه نمایش رادیویی پیدا کرده است.

درباره کتاب صوتی پنج نمایشنامه برای کودکان و نوجوانان اثر پیمان پورشکیبایی

کتاب صوتی پنج نمایشنامه برای کودکان و نوجوانان مجموعه‌ای از پنج قصه‌ی نمایشی منظوم است که پیمان پورشکیبایی آن را برای مخاطبان خردسال و نوجوان سروده است. در متن کتاب، خودِ نویسنده درباره‌ی اهمیت قصه‌گویی برای کودکان، نقش رؤیاپردازی در همراهی کودک با قهرمانان داستان و تأثیر این همراهی بر آرامش و یادگیری کودک توضیح داده است. او تأکید کرده است که کودکان با پرسش‌های فراوان و خیال‌پردازی‌های خود به داستان شاخ‌وبرگ می‌دهند و همین فرایند است که داستان‌گو و کودک را به هم نزدیک می‌کند.

در ادامه، پنج نمایشنامه‌ی منظوم پشت‌سرهم می‌آیند که هرکدام با همان دعوت آشنا آغاز می‌شوند: «بچه‌ها به هوش، بچه‌ها به گوش که می‌خوام براتون قصه بگم». این ساختار تکرارشونده، شنونده‌ی خردسال را آماده‌ی ورود به ماجرای تازه می‌کند و حس امنیت و آشنایی می‌سازد. در کتاب صوتی پنج نمایشنامه برای کودکان و نوجوانان، هر نمایشنامه بر محور یک موقعیت ساده و قابل‌درک برای کودک شکل گرفته است: در قصه‌ی فیل و مار، فیفیلی فیل مهربان با خطر ماری که در خرطوم مادرش پنهان شده روبه‌رو می‌شود و با کمک کرگدن و بوی پونه راه‌حل را پیدا می‌کند. در قصه‌ی پدرام و زنبورها، پسربچه‌ای بازیگوش زنبورها را با نخ اسیر می‌کند و پس از نیش‌خوردن و بیماری، معنای احترام به موجودات و نقش زنبورها در تولید عسل را می‌فهمد.

در قصه‌ی کانگی کانگورو، جمع‌کردن بی‌فکر هر چیز از روی زمین به زخمی‌شدن او با سوزن تیز و سپس کمک گنجشک خانم و یادگرفتن تمیزی و دقت منجر می‌شود. در قصه‌ی جوجه‌تیغی و دانه‌ها، انبارکردن افراطی دانه‌ها و نخوردن آن‌ها باعث ازدست‌رفتن همه‌ی ذخیره در اثر آب و کار باغبان می‌شود. در قصه‌ی پیله و پروانه، مورچه‌ها، حلزون و کفشدوزک درباره‌ی راز درون پیله حدس می‌زنند تا سرانجام پروانه‌ای رنگارنگ بیرون می‌آید و در پایان از کودک خواسته می‌شود نقاشی صحنه را کامل و رنگ‌آمیزی کند. در انتهای کتاب، توضیحی درباره‌ی گروه هنری نارنج و ترنج آمده است که هدف خود را خلق داستان‌های آموزنده همراه با تصویرگری متنوع، استفاده از نظرات روان‌شناس کودک و مربیان مهدکودک و توجه به گرافیک و اعراب‌گذاری برای کودکان عنوان کرده است.

خلاصه کتاب صوتی پنج نمایشنامه برای کودکان و نوجوانان

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان‌ها را فاش می‌کند!

در این کتاب صوتی پنج نمایشنامه‌ی منظوم پشت‌سرهم شنیده می‌شود که هرکدام بر پایه‌ی یک موقعیت ساده و یک پیام رفتاری یا اخلاقی شکل گرفته است. نمایش نخست در دشتی سرسبز و کنار رودخانه می‌گذرد؛ جایی که فیفیلی فیل کوچک و مهربان در کنار مادرش و حیوان‌های دیگر زندگی می‌کند. شبی ماری زرد و بدجنس در خرطوم مادر فیل پنهان می‌شود، نفس‌کشیدن او را سخت می‌کند و صدای «فیس‌فیس» مار همه را می‌ترساند. حیوان‌ها نگران می‌شوند، درباره‌ی راه‌حل گفت‌وگو می‌کنند و سرانجام با راهنمایی کرگدن شاخ‌سفید، فیفیلی به کنار رودخانه می‌رود، پونه‌های سیاه و خوش‌بو را می‌چیند و کنار خرطوم مادر می‌گذارد.

در نمایش دوم، ماجرا در حیاط یک خانه و کنار باغچه‌ای پر از گل و سبزی می‌گذرد. پدرام، پسربچه‌ای قلدر و بی‌خبر از دنیای باغچه، زنبورها را با نخ به گل‌ها می‌بندد و آن‌ها را زندانی می‌کند. پدربزرگ هر بار نخ‌ها را باز می‌کند، زنبورها را آزاد می‌کند و برای پدرام توضیح می‌دهد که عسل صبحانه از همین زنبورهاست که شهد گل‌ها را جمع می‌کنند. پدرام پندها را نادیده می‌گیرد تا این‌که زنبورها تصمیم می‌گیرند به او «درسی حسابی» بدهند. نمایش سوم در جنگلی پای کوه و در هوایی بارانی و آفتابی می‌گذرد. کانگی، کانگوروی تپل و پرانرژی، کیسه‌ای دارد که هر چیز ریز و درشتی را از روی زمین در آن می‌اندازد. هنگام بازی و پریدن، سوزن در بدنش فرو می‌رود و درد شدیدی به او وارد می‌کند. مادر کانگی او را نزد گنجشک خانم می‌برد. گنجشک با نوک ریز خود کیسه را می‌گردد، سوزن و چیزهای خطرناک را بیرون می‌آورد و به کانگی توضیح می‌دهد که نباید هر چیز کثیف و ناشناخته‌ای را جمع کند.

در نمایش چهارم، جوجه‌تیغی در باغ پرتقال زندگی می‌کند و دانه‌های مختلف مثل فندق، گردو، انجیر و دانه‌های رنگارنگ را جمع می‌کند. او دانه‌ها را نمی‌خورد، فقط می‌شمارد و انبار می‌کند و نگران است اگر بخورد، دیگر چیزی برای شمردن نداشته باشد. کلاغ دم‌سیاه از بالا او را می‌بیند و پیشنهاد می‌دهد دانه‌ها را با هم بخورند، اما جوجه‌تیغی خودخواهانه رد می‌کند. چند روز بعد اتفاقی برای دانه‌ها رخ می‌دهد. نمایش پنجم با پیله‌ای آویزان زیر یک قارچ خال‌خالی آغاز می‌شود. مورچه‌ها، حلزون و کفشدوزک دور پیله جمع شده‌اند و حدس می‌زنند درون آن چیست. پیله تکان می‌خورد، از بالا می‌افتد و روی زمین می‌غلتد. کم‌کم سوراخ می‌شود و پروانه‌ای با بال‌های رنگارنگ از آن بیرون می‌آید.

چرا باید کتاب صوتی پنج نمایشنامه برای کودکان و نوجوانان را بشنویم؟

کتاب صوتی پنج نمایشنامه برای کودکان و نوجوانان با ترکیب شعر، نمایش و گفت‌وگو میان شخصیت‌ها، شنیدن قصه را به تجربه‌ای زنده و تصویری تبدیل کرده است. ریتم آهنگین، تکرار عبارت‌های آشنا و حضور چند گوینده باعث می‌شود کودکان بتوانند شخصیت‌ها را از روی صدا تشخیص دهند و ماجرا را بهتر دنبال کنند. در هر یک از پنج نمایشنامه، یک موقعیت ساده بهانه‌ای برای طرح یک نکته‌ی رفتاری است. این کتاب صوتی همچنین به نقش رؤیاپردازی و همراهی کودک با گوینده‌ی داستان توجه کرده است و در مقدمه توضیح داده است که چگونه افزودن شاخ‌وبرگ خیالی به قصه، به درک بهتر آموزه‌ها کمک می‌کند. حضور حیوان‌های آشنا، فضاهای نزدیک به تجربه‌ی روزمره‌ی کودک این کتاب صوتی را به گزینه‌ای مناسب برای زمان استراحت، پیش از خواب یا برنامه‌های جمعی قصه‌شنیدن تبدیل کرده است.

شنیدن کتاب صوتی پنج نمایشنامه برای کودکان و نوجوانان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی پنج نمایشنامه برای کودکان و نوجوانان به والدین و مربیان مهدکودک و دبستان که به‌دنبال قصه‌های منظوم و نمایشی برای کودکان هستند، پیشنهاد می‌شود. همچنین به کودکانی که به حیوان‌ها، طبیعت، باغچه و نقاشی علاقه دارند و خانواده‌هایی که می‌خواهند درباره‌ی موضوعاتی مثل مهربانی با حیوانات، تمیزی، تقسیم‌کردن خوراکی‌ها و احترام به کار زنبورها با کودکان گفت‌وگو کنند، پیشنهاد می‌شود.