کتاب درباره‌‌ی زمان: زروان کرانمند

شروین وکیلی( -۱۳۵۳)، جامعه‌شناس و پژوهشگر تاریخ‌ است. در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «مفهوم زمان، گذشته از اساطیری که برای تفکیک زمان مقدس از نامقدس و صورت‌بندی کردن تاریخ هستی به کار گرفته می‌شدند، تا حدود زیادی هم توسط شیوه‌ی سنجیدن و شمردن زمان تعیین می‌شده است. فنون گوناگونی که برای گاه‌شماری و اندازه‌گیری زمان ابداع شده‌اند، از سویی استعاره‌ها و اساطیر مربوط به زمان را عملیاتی کرده و به زندگی روزانه مربوط می‌کردند، و از سوی دیگر چالش‌هایی نظری را در پیشاروی خردمندان قوم و کاهنان و اندیشمندان قرار می‌دادند، که گاه به دگردیسی ریشه‌ای مفهومِ زمان منتهی می‌شد. قدیمی‌ترین نظام‌های گاه‌شماری، که در اسناد تاریخی در موردشان مستنداتی در دست داریم، به مصریان و ایرانیان باستان مربوط می‌شود. در ایران‌زمین کامل‌ترین و شناخته‌شده‌ترین اسناد را از بابل به دست آورده‌اند که وارث فرهنگ میان‌رودان محسوب می‌شود. تا فراز آمدن هخامنشیان، هر دو این تمدن‌ها در مرحله‌ی کشاورزی اولیه قرار داشتند. از این رو، زمان برای ایشان مجموعه‌ای از چرخه‌های پیاپی بود که در نظمی سالانه تکرار می‌شد. چرخه‌ی روزانه در بابل با آنچه امروزه در نزد ما رواج دارد متفاوت بود. بابلیان روز را از غروب آفتاب شروع می‌کردند و لحظه‌ی آغاز ماه‌شان هنگامی بود که هلال نخستین ماه قمری در آسمان دیده می‌شد. این شیوه برای شمردن روزها در جهان امروز منسوخ شده است، و یهودیان تنها قومی هستند که به خاطر تبعید دیرینه‌شان در بابل، هم‌چنان، شبانه‌روز را از غروب آفتاب اندازه می‌گیرند.»