کتاب مصائب و مورچه ها

کتاب مصائب - مورچه ها (دو نمایشنامه‌ی ضد جنگ) نوشته ادوارد باند و کاریل چرچیل، جنگ را از دو مسیر متفاوت به زندگی روزمره پیوند می‌زند: سوگ مادری که پسر سربازش را از دست داده و نگرانی کودکی که میان اختلاف‌های والدینش گرفتار شده است. قدرت سیاسی در نمایش نخست و بی‌اعتنایی بزرگسالان در نمایش دوم، امنیت انسان‌ها را تهدید می‌کنند. پونه عبدالکریم زاده این مجموعه را ترجمه کرده است و انتشارات هفت اقلیم هنر آن را منتشر کرده است. یادداشت مترجم و مقاله‌ی تئاتر منطقی نیز زمینه‌ای برای شناخت دغدغه‌های نمایشی این دو نویسنده فراهم می‌کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مصائب و مورچه ها

کتاب مصائب - مورچه ها دو نمایشنامه از ادوارد باند و کاریل چرچیل را کنار یکدیگر قرار داده است. مجموعه چهار بخش اصلی دارد: یادداشت مترجم، مقاله‌ی تئاتر منطقی نوشته باند و دو نمایشنامه‌ی مصائب و مورچه‌ها. یادداشت مترجم، مسیر کاری نویسندگان و زمینه‌ی ضدجنگ نمایشنامه‌ها را توضیح داده است. باند در مقاله‌اش، ادبیات را کنشی اجتماعی می‌داند و نسبت هنر، تاریخ، عدالت و جایگاه طبقاتی را بررسی می‌کند. او بحث خود را از آثار شکسپیر آغاز کرده است و به مسئولیت هنرمند در برابر جامعه می‌رسد. این نوشته، دیدگاه مشخص نویسنده درباره‌ی نقش هنر را بیان می‌کند؛ دیدگاهی که نمایش را از زندگی اجتماعی جدا نمی‌بیند. مصائب نیز برای گروه اقدام برای خلع سلاح هسته‌ای نوشته شده است. دستورهای اجرایی این نمایشنامه، امکان اجرا در تماشاخانه یا فضای باز را مطرح کرده‌اند. باند از بازیگران خواسته است شخصیت‌ها را نه همچون اشخاص حقیقی، بلکه به‌صورت تیپ یا حتی کهن‌الگو اجرا کنند. حضور راوی، اعلام عنوان صحنه‌ها و اغراق در لباس و چهره‌پردازی، بخشی از شیوه‌ی اجرای پیشنهادی اوست.
کتاب مصائب - مورچه ها در نمایش نخست، اندوه یک مادر را مقابل نمایش قدرت حاکمان قرار می‌دهد. ملکه، نخست‌وزیر و جادوگر، شخصیت‌هایی اغراق‌شده‌اند که گفتار و رفتار مضحکشان در تضاد با رنج قربانیان جنگ قرار می‌گیرد. جابه‌جایی میان سوگواری و شوخی، فاصله‌ی تجربه‌ی مردم و زبان رسمی قدرت را آشکار می‌کند. نمایش دوم، مورچه‌ها، برای رادیو نوشته شده است و فضای محدودتری دارد: خانه‌ی پدربزرگ در نزدیکی دریا و روابط میان چهار عضو خانواده. چرچیل، اختلاف زن و شوهر و تلاش پسرشان برای فهمیدن وضعیت را کنار تهدیدهای جهان بیرون قرار می‌دهد. توجه کودک به مورچه‌ها، نقطه‌ی ورود به فضایی است که در ظاهر آرام به نظر می‌رسد. نگرانی درباره‌ی نابودی هسته‌ای، پس‌زمینه‌ی این زندگی خصوصی را شکل داده است. تفاوت قالب دو نمایشنامه نیز اهمیت دارد: یکی از تصویر صحنه، حرکت و شخصیت‌های نمایشی اغراق‌شده استفاده می‌کند و دیگری بر گفت‌وگو و امکانات نمایش رادیویی تکیه دارد. اشتراک دو اثر، پرسش از مسئولیت انسان‌ها در برابر خشونتی است که ممکن است دور از زندگی شخصی به نظر برسد.

خلاصه کتاب مصائب و مورچه ها

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب مصائب - مورچه ها دو موقعیت جداگانه را دنبال می‌کند. مادری در مصائب، پیکر پسر سربازش را تحویل می‌گیرد. او پس از سوگواری به زندگی بدون تنها فرزندش فکر می‌کند و تصمیم می‌گیرد از ملکه بخواهد پسرش را بازگرداند. مادر گمان می‌کند قدرت حاکم می‌تواند خواسته‌ی او را برآورده کند؛ اما دربار، مسئله را از زاویه‌ی دیگری می‌بیند. گفت‌وگوهای ملکه و نخست‌وزیر و ورود جادوگر، ماجرا را به نمایش مضحکی از تصمیم‌گیری صاحبان قدرت تبدیل می‌کند. مورچه‌ها از ایوان خانه‌ی پدربزرگ آغاز می‌شود؛ جایی که تیم، پسربچه‌ی خانواده، حرکت مورچه‌ها را تماشا می‌کند. جین و استوارت، والدین او، درگیر جدایی‌اند و خصومتشان توجه به احساسات پسرشان را کنار زده است. تیم می‌کوشد اتفاق‌های اطرافش را بفهمد؛ درحالی‌که نگرانی‌های سیاسی و خطر جنگ نیز بر جهان این خانواده سایه انداخته‌اند.

چرا باید کتاب مصائب و مورچه ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مصائب - مورچه ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• دو نمایشنامه، پیوند جنگ و زندگی خصوصی را از مسیر سوگ مادر و نگرانی کودک بررسی می‌کنند.
• مقاله‌ی تئاتر منطقی، دیدگاه باند درباره‌ی مسئولیت اجتماعی هنر را توضیح می‌دهد.
• کنارهم‌قرارگرفتن نمایش صحنه‌ای و رادیویی، امکان مقایسه‌ی دو شیوه‌ی پرداخت مضمون ضدجنگ را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مصائب - مورچه ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایشنامه‌های ضدجنگ و نقد قدرت سیاسی.
• خوانندگانی که به بازتاب اختلاف والدین و ناامنی در تجربه‌ی کودکان توجه دارند.
• دانشجویان و هنرجویان تئاتر که به رابطه‌ی اندیشه‌ی اجتماعی، متن نمایشی و شیوه‌ی اجرا علاقه‌مندند.