کتاب خاطرات یک کاریکاتوریست

کتاب من، پیش‌ن شاهِ انگلیس بودم نوشته محسن عباسی، زندگی مردی به نام مرتضی را از میان دیدارهای خانوادگی، خاطرات کودکی و تنش‌های زندگی مشترک دنبال می‌کند. مرتضی کارمند است و کاریکاتور می‌کشد، اما نگاه تیزبینش به دیگران، لزوماً به شناخت روشن خودش منجر نشده است. او از رفتار پدرش رنجیده و هم‌زمان نشانه‌هایی از همان رفتار را در رابطه‌اش با همسرش بروز می‌دهد. انتشارات هفت اقلیم هنر این کتاب را منتشر کرده است. روایت، فاصله‌ی میان دوست‌داشتن و توانایی نشان‌دادن محبت را به پرسشی درباره‌ی روابط نزدیک تبدیل می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خاطرات یک کاریکاتوریست

کتاب من، پیش‌ن شاهِ انگلیس بودم از محسن عباسی، روایتی اول‌شخص از زندگی مردی است که خانه‌ی پدری برایش هم محل دلتنگی است و هم سرچشمه‌ی اضطراب. مرتضی، راوی داستان، چهره‌ها و اشیای اطرافش را با دقتی نزدیک به نگاه یک کاریکاتوریست وصف می‌کند. جزئیاتی مانند دست لرزان پدر، لباس‌شستن مادر در سرما، حوض ترک‌خورده و اتاق زیرزمین، روابط شخصیت‌ها را ملموس می‌کنند. خانه فقط پس‌زمینه‌ی رخدادها نیست؛ هر گوشه‌اش خاطره‌ای را بیدار می‌کند و مرتضی را به بازنگری در احساساتش وامی‌دارد. روایت میان دیدار با پدر و مادر، یادآوری کودکی و مرور اختلاف‌های زناشویی جابه‌جا می‌شود. گفت‌وگوهای محاوره‌ای نیز کشمکش‌ها را از خلال حرف‌های روزمره آشکار می‌کنند. شوخی، کنایه و تصویرهای گاه اغراق‌شده در کنار رنج حضور دارند. این ترکیب اجازه نمی‌دهد اندوه شخصیت‌ها از خشم یا میل آن‌ها به خندیدن جدا شود. راوی گاهی از دیگران انتقاد می‌کند و کمی بعد، رفتاری از خودش را به یاد می‌آورد که قضاوت قبلی‌اش را دشوارتر می‌سازد.
کتاب من، پیش‌ن شاهِ انگلیس بودم مسئله‌ی قدرت در روابط نزدیک را از مسیر رفتارهای کوچک پیش می‌برد. پدر، ارزش کار و هنر را با پول می‌سنجد و درباره‌ی آینده‌ی دخترش حکم می‌دهد. مادر میان مراقبت، دلواپسی، رنجش و همراهی با خواسته‌های همسرش در رفت‌وآمد است. معصومه، خواهر مرتضی، درس می‌خواند و می‌نویسد؛ علاقه‌ی او به شعر، بخشی از خواستش برای داشتن زندگی دلخواه است. مرتضی استقلال خواهرش را به رسمیت می‌شناسد، اما اعتراف می‌کند که خودش مانع ادامه‌ی کار سوسن شده است. این تناقض، فاصله‌ی میان باور و رفتار او را نشان می‌دهد. هنر نیز در زندگی شخصیت‌ها جایگاهی دوگانه دارد: شعر امکان بیان احساس را فراهم می‌کند، درحالی‌که کاریکاتور برای راوی گاهی به وسیله‌ای خیالی برای مقابله با تحقیر تبدیل می‌شود. فضای داستان از دل همین ناتوانی در بیان محبت، ترس از قضاوت و میل به تعیین‌کردن سرنوشت دیگری شکل می‌گیرد.

خلاصه داستان خاطرات یک کاریکاتوریست

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
مرتضی پس از مدتی دوری به خانه‌ی پدر و مادرش سر می‌زند. مادر از دیدنش خوشحال است، اما دیدار خیلی زود به مرور نگرانی‌های همیشگی می‌رسد: بیماری و بداخلاقی پدر، آینده‌ی معصومه و اختلاف‌هایی که مرتضی ترجیح می‌دهد درباره‌شان حرف نزند. او در زندگی مشترکش با سوسن گرفتار چرخه‌ی دعوا، قهر و آشتی شده است. خانه‌ی قدیمی نیز خاطراتی از ترس، تحقیر و رابطه‌ی دشوارش با برادرش عباس را زنده می‌کند. مادر از مرتضی می‌خواهد برای ازدواج خواهرش قدمی بردارد. معصومه معیارهایی دارد که خانواده درکشان نمی‌کند. مرتضی میان همراهی با خواسته‌ی مادر و پذیرفتن حق انتخاب خواهرش قرار می‌گیرد؛ موقعیتی که تناقض‌های رفتار خودش را نیز آشکار می‌کند.

چرا باید کتاب خاطرات یک کاریکاتوریست را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب من، پیش‌ن شاهِ انگلیس بودم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• روایت اول‌شخص، تناقض میان قضاوت‌های مرتضی و رفتار خودش را آشکار می‌کند.
• جزئیات خانه و اشیا، پیوند خاطره با احساس ناامنی را نشان می‌دهند.
• داستان امکان تأمل درباره‌ی مرز مراقبت خانوادگی و کنترل‌کردن دیگران را فراهم می‌کند.
• حضور شعر و کاریکاتور، نسبت هنر با بیان احساس و خشم را پیش می‌کشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب من، پیش‌ن شاهِ انگلیس بودم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های اجتماعی درباره‌ی روابط والدین و فرزندان.
• خوانندگان علاقه‌مند به راویان اول‌شخص و شخصیت‌های متناقض.
• مخاطبان داستان‌های متمرکز بر اختلاف‌های زناشویی و دشواری ابراز محبت.
• علاقه‌مندان به موضوع حق انتخاب زنان در خانواده.