کتاب راهبردهای نوین تدریس

کتاب راهبردهای نوین تدریس نوشته افسانه لطفی عظیمی، تدریس را فراتر از بیان مطالب درسی بررسی می‌کند؛ فعالیتی که هدف‌های تربیتی، شیوه‌ی تفکر یادگیرنده و ارتباط در کلاس بر کیفیت آن اثر می‌گذارند. نویسنده از مبانی تعلیم و تربیت اسلامی آغاز کرده است و سپس به الگوهای یادگیری، مهارت‌های ارتباطی و روش‌های مختلف تدریس می‌رسد. یکی از نکته‌های محوری این کتاب، تفاوت میان انجام‌دادن فعالیت آموزشی و یادگیری واقعی دانش‌آموز است؛ تمام‌شدن درس لزوماً به معنای تحقق هدف آموزش نیست. انتشارات دبیزش این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهبردهای نوین تدریس

کتاب راهبردهای نوین تدریس اثر افسانه لطفی عظیمی، موضوع آموزش را از مبانی تربیتی تا انتخاب روش و رسانه دنبال می‌کند. نویسنده مطالب را در ۱۷ فصل تنظیم کرده است. فصل نخست، تعلیم و تربیت اسلامی را از چند منظر توضیح می‌دهد و تفاوت آموزش اطلاعات دینی، پرورش باورها و ارزش‌ها و نظام تربیتی مبتنی بر مبانی اسلام را بررسی می‌کند. بحث هدف‌های تربیتی نیز میان مقاصد گسترده‌ی زندگی و نتایج مشخص یادگیری در محیط آموزشی تمایز می‌گذارد. صلاحیت مدرس، تناسب تکلیف با توانایی شاگرد، آمادگی پیش از درس و پذیرش اشتباه، بخشی از مباحث همین فصل هستند. فصل دوم به تعریف تدریس، عوامل مؤثر بر آن و ماهیت دوطرفه‌ی این فرایند اختصاص دارد. فصل سوم نیز تفکر انتقادی، خلاقیت، حل مسئله و تصمیم‌گیری را در پیوند با یادگیری مطرح می‌کند. این ترتیب، توجه را از صرف انتقال محتوا به شرایطی می‌برد که یادگیرنده بتواند بیندیشد، داوری کند و آموخته‌هایش را به کار بگیرد.
کتاب راهبردهای نوین تدریس در فصل‌های بعد، خانواده‌های الگوهای تدریس و تفاوت‌های یادگیرندگان در سبک‌های یادگیری و تفکر را معرفی می‌کند. مهارت‌های ارتباطی، تعامل مدرس و یادگیرنده، موانع ارتباط و انگیزش نیز جای مشخصی در مباحث دارند. فصل مربوط به حوزه‌ی شناختی، سطوح دانش، فهمیدن، به‌کاربستن، تحلیل، ترکیب و ارزشیابی را توضیح می‌دهد. فصل‌های هفتم تا شانزدهم به روش‌هایی مانند تدریس نمایشی، تدریس گروهی، روش آزمایشگاهی، ایفای نقش، تدریس خرد، شبیه‌سازی، یادگیری اکتشافی، بحث گروهی، حل مسئله و آموزش مجازی اختصاص یافته‌اند. عنوان‌های فرعی این فصل‌ها نشان می‌دهند که معرفی روش‌ها به تعریف محدود نمی‌شود؛ مراحل اجرا، نقش مدرس، مزایا و محدودیت‌های شماری از روش‌ها نیز بررسی شده‌اند. فصل پایانی، رسانه‌های آموزشی، چندرسانه‌ها، فرارسانه‌ها و آموزش مبتنی بر اینترنت را دربر می‌گیرد. مجموعه‌ی این موضوعات، زمینه‌ای برای بررسی ارتباط میان هدف آموزشی، ویژگی یادگیرنده و ابزار تدریس فراهم می‌آورد. خواننده با مجموعه‌ای از پرسش‌های مرتبط روبه‌رو می‌شود: آموزش چه هدفی دارد، یادگیری چگونه شکل می‌گیرد و هر شیوه در چه شرایطی به کار می‌آید؟

خلاصه کتاب راهبردهای نوین تدریس

کتاب راهبردهای نوین تدریس آموزش را حاصل ارتباط میان هدف، مدرس، یادگیرنده، محتوا و شیوه‌ی ارائه در نظر می‌گیرد. دغدغه‌ی اصلی، عبور از تعریفی است که تدریس را فقط بیان مطالب می‌داند. نویسنده در بحث هدف‌های آموزشی توضیح داده است که فعالیت معلم، تمرین شاگرد یا عنوان درس، به‌تنهایی نتیجه‌ی یادگیری را مشخص نمی‌کنند. هدف باید روشن کند که یادگیرنده پس از آموزش چه توانایی یا عملکردی خواهد داشت. مباحث تفکر، ارتباط و انگیزش، این توجه به یادگیرنده را ادامه می‌دهند. معرفی روش‌های مختلف نیز امکان بررسی شیوه‌های مشارکت، تجربه، کشف و حل مسئله را فراهم می‌کند. بحث فناوری در امتداد همین مسائل قرار می‌گیرد: رسانه، جزئی از تصمیم‌گیری آموزشی است و انتخاب آن باید در ارتباط با یادگیری بررسی شود. این کتاب همچنین میان هدف‌های قابل‌مشاهده‌ی آموزش و برخی مقاصد درونی و معنوی تربیت تفاوت قائل است.

چرا باید کتاب راهبردهای نوین تدریس را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب راهبردهای نوین تدریس را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تمایز میان فعالیت کلاسی و نتیجه‌ی یادگیری را روشن می‌کند.
• روش‌های متنوع تدریس را همراه با مراحل اجرا و محدودیت‌های شماری از آن‌ها معرفی می‌کند.
• توجه به تفکر، انگیزش و ارتباط را کنار انتخاب روش قرار می‌دهد.
• مباحث تربیت اسلامی و رسانه‌های آموزشی را در یک مجموعه گرد آورده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب راهبردهای نوین تدریس به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمان و مدرسانی که به شناخت روش‌های مختلف تدریس نیاز دارند.
• دانشجویان علوم تربیتی و تربیت معلم که مبانی آموزش را مطالعه می‌کنند.
• علاقه‌مندان به پیوند هدف‌های تربیت اسلامی با فعالیت‌های آموزشی.