کتاب گزیده جامعه شناسی

کتاب گزیده جامعه شناسی (Sociology) نوشته آنتونی گیدنز، جامعه‌ شناسی را نه مجموعه‌ای از تعریف‌های خشک، بلکه شیوه‌ای برای دیدن پیوند میان زندگی روزمره و نیروهای بزرگ اجتماعی معرفی می‌کند. متن با کمک مثال‌های ساده‌ای همچون نوشیدن قهوه یا بحث درباره‌ی فرهنگ، نابرابری، قدرت و تغییر اجتماعی، نشان می‌دهد که چگونه عادت‌های معمولی هم ریشه در تاریخ، اقتصاد و روابط اجتماعی دارند. نشر نی این منبع درسی دوره‌ی کارشناسی را با ترجمه حسن چاوشیان منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گزیده جامعه شناسی

کتاب گزیده جامعه شناسی نوشته‌ی آنتونی گیدنز درآمدی آموزشی به مفاهیم پایه و بحث‌های اصلی جامعه‌ شناسی است. متن از همان ابتدا با طرح پرسش‌هایی درباره‌ی جهان امروز، تغییرات اجتماعی و تفاوت زندگی انسان‌ها در دوره‌های مختلف، خواننده را وارد میدان اصلی این رشته می‌کند. گیدنز جامعه‌ شناسی را دانشی می‌داند که از تجربه‌های روزمره فراتر می‌رود و نشان می‌دهد آنچه طبیعی و بدیهی به‌ نظر می‌رسد، اغلب زیر نفوذ تاریخ، فرهنگ، اقتصاد و ساختارهای اجتماعی شکل گرفته است. نمونه‌هایی مثل نوشیدن قهوه، طلاق، بیکاری و انتخاب رشته‌ی تحصیلی در این کتاب فقط مثال نیستند؛ هر کدام راهی برای فهم پیوند میان امر شخصی و امر اجتماعی‌اند.

کتاب گزیده جامعه شناسی در ادامه به سراغ مفاهیم و چهره‌های بنیادین این حوزه می‌رود و از اوگوست کنت، امیل دورکیم، کارل مارکس، ماکس وبر و هریت مارتینو سخن می‌گوید. متن نشان می‌دهد هر کدام چگونه به مسئله‌هایی مثل نظم اجتماعی، تضاد طبقاتی، عقلانی‌شدن، کنش اجتماعی و شکل‌گیری جامعه‌ی مدرن فکر کرده‌اند. در فصل‌های بعدی نیز بحث فرهنگ، جامعه، ارزش‌ها، هنجارها، خرده‌فرهنگ‌ها، قوم‌مداری و اجتماعی‌شدن مطرح می‌شود. 

فضای کلی اثر آموزشی است، اما آموزش در آن به حفظ‌کردن اصطلاح‌ها محدود نمی‌ماند. آنتونی گیدنز تلاش می‌کند نشان دهد جامعه‌ شناسی چطور می‌تواند در فهم تفاوت‌های فرهنگی، ارزیابی سیاست‌ها و روشن‌ترشدن نسبت انسان با موقعیت اجتماعی خودش نقش داشته باشد. همین ویژگی باعث می‌شود این کتاب هم برای آشنایی مقدماتی با نظریه‌ها مناسب باشد و هم برای درک اینکه زندگی روزمره تا چه اندازه با ساختارهای بزرگ‌تر اجتماعی گره خورده است.

خلاصه کتاب گزیده جامعه شناسی

کتاب گزیده جامعه شناسی، رشته‌ی جامعه‌ شناسی را به‌ عنوان شیوه‌ای برای دیدن جهان اجتماعی معرفی می‌کند؛ شیوه‌ای که از تجربه‌های عادی روزانه آغاز می‌شود و به ساختارهای گسترده‌تری مثل طبقه، فرهنگ، قدرت، اقتصاد و نهادهای اجتماعی می‌رسد. متن توضیح می‌دهد که رفتارهای فردی جدا از زمینه‌های تاریخی و اجتماعی فهم نمی‌شوند و بسیاری از مسئله‌های شخصی، صورت اجتماعی هم دارند.

در بخش‌های اصلی، کتاب به اندیشه‌های متفکرانی مانند کنت، دورکیم، مارکس و وبر می‌پردازد و تفاوت نگاه آن‌ها به جامعه، نظم، تضاد و تغییر را شرح می‌دهد. سپس مفاهیمی مثل فرهنگ، هنجار، ارزش، خرده‌فرهنگ، نسبی‌گرایی فرهنگی و اجتماعی‌شدن را بررسی می‌کند تا نشان دهد انسان چگونه در دل روابط اجتماعی شکل می‌گیرد و همزمان بر آن‌ها اثر می‌گذارد.

چرا باید کتاب گزیده جامعه شناسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب گزیده جامعه شناسی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مفاهیم پایه‌ی جامعه‌ شناسی را با مثال‌هایی از زندگی روزمره توضیح می‌دهد.
• خواننده می‌تواند پیوند میان تجربه‌های شخصی و ساختارهای اجتماعی بزرگ‌تر را دقیق‌تر درک کند.
• کتاب دیدگاه متفکران اصلی جامعه‌ شناسی را در کنار هم می‌گذارد و تفاوت آن‌ها را روشن می‌کند.
• بحث فرهنگ، هنجار، ارزش و اجتماعی‌شدن در این کتاب به فهم رفتارهای فردی و جمعی کمک می‌کند.
• مطالعه‌ی آن برای درس‌های مقدماتی جامعه‌ شناسی و مرور مفاهیم اصلی این حوزه سودمند است.
• کتاب نشان می‌دهد سیاست‌ها، نابرابری‌ها و عادت‌های روزمره چگونه به هم مربوط می‌شوند.

خواندن کتاب گزیده جامعه شناسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب گزیده جامعه شناسی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان دوره‌ی کارشناسی که به منبعی مقدماتی برای آشنایی با مفاهیم اصلی جامعه‌ شناسی نیاز دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان زندگی روزمره و نیروهای اجتماعی را بهتر بفهمند.
• علاقه‌مندان به اندیشه‌های کنت، دورکیم، مارکس و وبر که می‌خواهند تصویری فشرده از دیدگاه‌های آن‌ها داشته باشند.
• کسانی که درباره‌ی فرهنگ، هنجارها، ارزش‌ها و تفاوت‌های اجتماعی کنجکاوند.
• مخاطبانی که می‌خواهند برای مطالعه‌ی جدی‌تر جامعه‌ شناسی، با واژه‌ها و بحث‌های پایه آشنا شوند.

درباره آنتونی گیدنز

آنتونی گیدنز (Anthony Giddens) (متولد ۱۹۳۸)، جامعه‌ شناس، نظریه‌پرداز سیاسی و نویسنده‌ی سرشناس بریتانیایی است. او تحصیلات کارشناسی خود را در رشته‌های جامعه‌ شناسی و روان‌شناسی در سال ۱۹۵۹ در دانشگاه هال به پایان رساند و سپس برای ادامه‌ی تحصیل به مدرسه‌ی اقتصاد و علوم سیاسی لندن (LSE) رفت. گیدنز از سال ۱۹۶۱ با تدریس در دانشگاه لستر وارد عرصه‌ی آموزش دانشگاهی شد و بعدها به عنوان یکی از چهره‌های محوری اندیشه‌ی اجتماعی معاصر در دانشگاه کمبریج و در مقام رئیس مدرسه‌ی اقتصاد لندن (LSE) نقشی کلیدی در صورت‌بندی مفاهیم کلان علوم اجتماعی ایفا کرد؛ نظریه‌ی بنیادین او موسوم به نظریه‌ی ساخت‌یابی (Structuration Theory) تلاشی پیشرو برای پیوند میان عاملیت انسانی و ساختارهای اجتماعی بود.

گیدنز با بازخوانی انتقادی سنت جامعه‌ شناسی کلاسیک و بازتعریف مفاهیمی چون مدرنیته‌ی متأخر، جهانی‌شدن، اعتماد و فردیت، جایگاه برجسته‌ای در محافل آکادمیک جهانی به دست آورد. همچنین نظریه‌ی سیاسی او درباره‌ی «راه سوم» بر سیاستگذاری‌های سوسیال‌دموکراتیک در اواخر قرن بیستم تأثیری شگرف گذاشت. از میان آثار او می‌توان به کتاب مرجع «جامعه‌ شناسی»، «قواعد جدید روش جامعه‌ شناسی»، «دورکم»، «پیامدهای مدرنیت»، «جهان لغزنده است»، «گزیده جامعه‌ شناسی» و «سیاست‌های مقابله با تغییرات آب‌وهوا» اشاره کرد.

بخشی از کتاب گزیده جامعه شناسی

«بينش جامعه‌شناختی ما را قادر به درک اين مطلب می‌كند كه بسياری از وقايعی كه ظاهرا فقط به فرد مربوط می‌شوند درواقع مسائل بزرگ‌تری را منعكس می‌سازند. برای نمونه، طلاق ممكن است برای كسی كه درگيرودار آن است، فرآيندی به‌غايت دشوار باشد ــ كه ميلز آن را گرفتاری شخصی می‌ناميد. اما به گفته ميلز، طلاق در جامعه‌ای مثل بريتانيای فعلی كه يك‌سوم كل ازدواج‌ها در طول ده‌سال به جدايی می‌انجامند، مسئله‌ای عمومی نيز هست. يا ممكن است بيكاری برای كسی كه از كاری اخراج می‌شود و نمی‌تواند كار ديگری بيابد، يک تراژدی شخصی باشد. اما وقتی ميليون‌ها نفر از اعضای جامعه همين وضعيت را داشته باشند آن‌گاه بيكاری چيزی فراتر از يأس و حرمان خصوصی است: يعنی مسئله‌ای عمومی است كه روندهای اجتماعی بزرگی را نشان می‌دهد.

سعی كنيد چنين نگرشی را در مورد زندگی خودتان به‌كار ببريد. ضرورتی ندارد كه فقط به گرفتاری‌ها و معضلات بينديشيد. برای نمونه، به اين بينديشيد كه اصلاً چرا صفحات اين كتاب را ورق می‌زنيد ــ چرا تصميم گرفته‌ايد جامعه‌شناسی بخوانيد. شايد شما از دانشجويان بی‌علاقه و ناخرسند جامعه‌شناسی باشيد و اين درس را فقط برای گذراندن واحد و گرفتن مدرک انتخاب كرده باشيد. يا شايد مشتاق پی‌بردن به مطالب بيش‌تری درباره اين رشته باشيد. انگيزه‌های شما هرچه باشد، احتمالاً با ساير كسانی كه جامعه‌شناسی می‌خوانند وجوه مشترک زيادی داريد، بی‌آن‌كه ضرورتا از آن مطلع باشيد. اين تصميم خصوصی شما انعكاسی از موقعيت شما در جامعه بزرگ‌تر است.»