کتاب سینمای طبیعی

کتاب سینمای طبیعی (Cinema naturale)، نوشته جانی چلاتی و ترجمه تارا کابلی، مجموعه‌ای از سه داستان کوتاه از ادبیات ایتالیاست که نشر نی آن را منتشر کرده است. در این داستان‌ها که از دوره‌های مختلف کار نویسنده انتخاب شده‌اند، می‌توان پیوند ادبیات با تصویر، خاطره، وهم و تجربه‌های روزمره را دید. داستا‌ن‌های حاضر با تکیه بر جزئیات، مکث‌های ذهنی و موقعیت‌های ناآشنا نوشته شده و از خلال اتفاق‌های ظاهراً ساده، حس بی‌ثباتی واقعیت را نشان داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سینمای طبیعی اثر جانی چلاتی

کتاب سینمای طبیعی نوشته‌ی جانی چلاتی و مجموعه‌ای از سه داستان کوتاه برگزیده است که از میان ۹ داستان این مجموعه انتخاب شده‌اند. مقدمه‌ی مترجم نشان می‌دهد که این انتخاب قرار است تصویری فشرده از چند دوره‌ی کاری نویسنده را نشان دهد؛ دوره‌هایی که زبان او در آن‌ها از بازیگوشی‌های آغازین به‌سمت ایجاز، تصویرسازی و ثبت لحظه‌های لغزان واقعیت حرکت کرده است.

مجموعه داستان کوتاه سینمای طبیعی دارای موقعیت‌های روزمره و گاه نامعمول است. راوی‌ها اغلب با فاصله‌ای خاص به ماجرا نگاه می‌کنند و همین فاصله باعث می‌شود مرز میان آن‌چه رخ داده است و آنچه در ذهن ساخته می‌شود، مدام جابه‌جا شود. توصیف‌های کوتاه، تکرارهای حساب‌شده، آشفتگی عامدانه‌ی زمان افعال و نقل‌قول‌های پی‌درپی از ویژگی‌هایی هستند که به این داستان‌ها حالتی تماشایی داده‌اند.

عنوان سه داستان کوتاه کتاب سینمای طبیعی به قلم جانی چلاتی عبارت است از «چه‌گونه پایم به خاک امریکا رسید»، «دیگه بهشتی در کار نیست» و «اخباری برای دریانوردان».

خلاصه کتاب سینمای طبیعی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از برخی داستان‌ها را فاش می‌کند!

هر یک از این سه داستان کوتاه حاضر از زاویه‌ای ویژه‌ی خود به تجربه، حافظه و ناپایداری واقعیت پرداخته است. در داستان نخست، سفر جوانی به آمریکا با رشته‌ای از سوءتفاهم‌ها، برخوردهای عجیب و میل وسواس‌گونه به نوشتن نامه‌ای درباره‌ی این سفر همراه می‌شود. در داستان دوم، مردی بی‌خانمان پس از نجات از زیر برف ادعا می‌کند با خدا گفت‌وگو کرده است و همین ادعا زنجیره‌ای از واکنش‌ها را در بیمارستان و شهر به راه می‌اندازد. فضای کلی مجموعه بر لحظه‌هایی بنا شده است که در آن‌ها امر عادی ناگهان غریب می‌شود.

چرا باید کتاب سینمای طبیعی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سینمای طبیعی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این مجموعه داستان کوتاه نشان می‌دهد که می‌توان از اتفاق‌های کوچک و روزمره، موقعیت‌هایی ناآرام و چندپهلو ساخت.
• خواننده با شیوه‌ای از داستان‌پردازی روبه‌رو می‌شود که بر تصویر، جزئیات و مکث‌های ذهنی تکیه دارد.
• این داستان‌ها رابطه‌ی خاطره، خیال و واقعیت را نشان می‌دهند و امکان تفسیرهای مختلف را فراهم می‌کنند.
• داستان‌ها به خودِ عمل روایت‌کردن هم می‌پردازند؛ به اینکه چه چیزهایی گفته می‌شود و چه چیزهایی از روایت بیرون می‌ماند.
• انتخاب سه داستان از دوره‌های مختلف کاریِ جانی چلاتی، امکان دنبال‌کردن تغییرات لحن و نگاه او را فراهم کرده است.

خواندن کتاب سینمای طبیعی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سینمای طبیعی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به ادبیات داستانی قرن ۲۰ ایتالیا و قالب داستان کوتاه.
• خوانندگانی که از داستان‌هایی با موقعیت‌های نامعمول لذت می‌برند.
• کسانی که می‌خواهند با بخشی از جهان داستانی جانی چلاتی و شیوه‌ی تصویرسازی او آشنا شوند.
• مخاطبانی که به داستان‌های کوتاهی علاقه دارند که بیشتر بر فضا، لحن و زاویه‌ی دید تکیه می‌کنند.

درباره جانی چلاتی

جانی چلاتی (Gianni Celati) نویسنده، مترجم و منتقد ادبی و اهل ایتالیا بود که در ۱۰ ژانویه‌ی ۱۹۳۷ در سوندریو به دنیا آمد. او در رشته‌ی ادبیات انگلیسی با ارائه‌ی پایان‌نامه‌ای درباره‌ی جیمز جویس از دانشگاه بولونیا فارغ‌التحصیل شد و بعدها در همان دانشگاه و همچنین دانشگاه‌های کاین، کرنل و براون تدریس کرد. نخستین کتاب این نویسنده با نام «کومیکه» (Comiche) در سال ۱۹۷۰ با مقدمه‌ای به قلم ایتالو کالوینو منتشر شد.

این نویسنده به‌همراه ایتالو کالوینو برنامه‌ای برای تأسیس مجله‌ای ادبی داشت که هرگز تحقق نیافت. جانی چلاتی آثار نویسندگانی چون جوناتان سویفت، هرمان ملویل، استندال، مارک تواین و جک لندن را ترجمه کرد و علاوه‌بر نگارش داستان‌ها و پژوهش‌های انسان‌شناختی، چند فیلم مستند را نیز کارگردانی کرد. از میان آثار او مجموعه داستان کوتاه «سینمای طبیعی» (Cinema naturale) توسط تارا کابلی به پارسی برگردانده شده است. او در ۳ ژانویه‌ی ۲۰۲۲ درگذشت.

جوایز و افتخارات کتاب سینمای طبیعی و نویسنده

کتاب سینمای طبیعی برنده‌ی جایزه‌ی کیارا (Chiara Prize) شد. جانی چلاتی جوایز معتبری ازجمله جایزه‌ی باگوتا (۱۹۷۴)، جایزه‌ی گرینزانه کاوور، جایزه‌ی مونفورت، جایزه‌ی زرلی‌ـ‌ماریمو، جایزه‌ی انیو فلایانو و جایزه‌ی ویارجو (۲۰۰۶) را از آن خود کرده است. 

بخشی از کتاب سینمای طبیعی

«در شهری با اقتصادِ پیشرفته، تُلَنگی خیابان‌خوابی ملقب به تونین زندگی می‌کرد. تونین بسترش از قطعاتِ کارتنی ساخته شده بود که روی نرده‌های ساختمانی واقع در کمربندی غربی یا همان قسمت اعیان‌نشینِ شهر قرار داده شده بود. از زیرزمین هُرمِ گرمای موتورخانه به‌سمت بالا حرکت می‌کرد و از لای نرده‌های کف پیاده‌رو خارج می‌شد. به همین دلیل تُلَنگی پیر عادت کرده بود در همان قسمت از پیاده‌رو و روی زیراندازی از تکه‌های کارتن‌های بزرگ بسته‌بندی بخوابد. چند تکه کارتن هم به‌جای پتو روی خود می‌کشید. این ترکیب روی‌هم‌رفته چادر کوچکی را تداعی می‌کرد و او را تقریبا به‌خوبی از گزند باد و باران در امان می‌داشت. سرپناهی که قرار بود در طول شبِ بارش آن برف سنگین نیز حافظ جانش باشد. اما صبح روز بعد، در همان حین که برف‌روبان برف‌های شب قبل را به‌صورت پشته‌هایی در پیاده‌رو تلمبار می‌کردند، تلنگی بینوای پنهان در زیر قطعات کارتن زیر کوهی از برف مدفون شد و تودهٔ برف به‌دلیل سرمای زیاد به‌سرعت یخ زد.»