کتاب زمانی برای معجزه

کتاب زمانی برای معجزه نوشته آن لوق بوندو، رمانی نوجوان درباره‌ی پسری است که میان جنگ و آوارگی، به نام و ملیت فرانسوی خود دل بسته است. بلیز فورچون که اطرافیانش او را کمیل صدا می‌زنند، همراه گلوریا زندگی می‌کند؛ زنی که مادرش نیست اما امن‌ترین تکیه‌گاه اوست. بیتا ابراهیمی این رمان را ترجمه کرده و نشر پیدایش این کتاب را منتشر کرده است. داستان از فاصله‌ی میان داشتن گذرنامه و داشتن جایی امن برای زندگی آغاز می‌شود و رابطه‌ی این دو شخصیت را در مرکز ماجرا قرار می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زمانی برای معجزه

کتاب زمانی برای معجزه اثر آن لوق بوندو، تجربه‌ی بزرگ‌شدن کودکی را روایت می‌کند که خانه برایش جای ثابتی روی نقشه نیست. بلیز، راوی اول‌شخص رمان، خاطراتش را از زندگی در قفقاز بازمی‌گوید؛ جایی که او را کمیل می‌نامند و گلوریا مسئولیت مراقبت از او را بر عهده دارد. روایت از موقعیت پسری آغاز می‌شود که مأموران گمرک در پشت کامیون پیدایش کرده‌اند. سپس راوی به گذشته برمی‌گردد تا توضیح دهد چگونه به این نقطه رسیده است. این شیوه‌ی آغاز، سؤال هویت و تعلق را پیش از شرح سفر پیش می‌کشد: کودکی که خود را فرانسوی می‌داند اما فرانسه بلد نیست، چطور می‌تواند سرگذشتش را برای دیگران توضیح دهد؟ نگاه کودکانه‌ی کمیل به واژه‌ها، رفتار بزرگ‌ترها و اتفاق‌های اطراف، بخش مهمی از شخصیت‌پردازی را شکل می‌دهد. او معنای بسیاری از تهدیدها را نمی‌فهمد اما اثرشان را در زندگی روزمره حس می‌کند. روایت، جنگ را بیشتر از خلال سرما، گرسنگی، تعطیل‌شدن کلاس‌ها و ازدست‌رفتن امکان بازی نشان می‌دهد تا شرح نبردها.
کتاب زمانی برای معجزه رابطه‌ی مراقبت و اعتماد را در کنار مسئله‌ی آوارگی قرار داده است. گلوریا زنی اهل کار است که مهارت‌هایش، از تعمیر وسایل تا ساختن سرپناه، به ادامه‌ی زندگی کمک می‌کند. او همچنین برای اتفاق‌های تلخ توضیح‌هایی می‌سازد که کودک بتواند تحملشان کند. گفت‌وگوهای این دو، مرز میان تسلی‌دادن، قصه‌گفتن و بیان واقعیت را به موضوعی مهم تبدیل می‌کند. اطلس سبز کمیل نیز فقط مجموعه‌ای از نقشه‌ها نیست؛ مسیر خیال او به‌سوی امنیت و پیدا‌کردن مادرش از میان صفحه‌های همین اطلس می‌گذرد. شخصیت‌های فرعی، از همبازی‌ها تا همسایه‌هایی که دانسته‌هایشان را به کودکان می‌آموزند، تصویر جمعی زندگی پناهندگان را کامل می‌کنند. رمان در کنار خطر و فقدان، برای شوخی، دوستی، یادگیری و نخستین احساس‌های عاشقانه هم جا باز کرده است. همین هم‌نشینی نشان می‌دهد زندگی کودک در وضعیت جنگی تنها به ترس محدود نیست. لحظه‌های خوشی وجود دارند اما امنیت شکننده‌ی هر پناهگاه، سایه‌ی جدایی را نزدیک نگه می‌دارد. فضای این کتاب میان دلگرمی حاصل از حضور یک همراه و اضطراب ناشی از نداشتن جای ماندن حرکت می‌کند.

خلاصه داستان زمانی برای معجزه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
بلیز فورچون کودکی‌اش را با نام کمیل در قفقاز می‌گذراند. گلوریا برای او تعریف کرده است که پس از سانحه‌ی قطار، او را از آغوش مادر فرانسوی‌اش نجات داده و آشفتگی جنگ مانع پیداشدن دوباره‌ی مادر شده است. کمیل این داستان را بارها می‌شنود و فرانسه را مقصدی امن برای آینده تصور می‌کند. او همراه گلوریا در ساختمانی فرسوده میان خانواده‌های پناهنده زندگی می‌کند؛ جایی که بازی‌های کودکانه و درس‌های همسایه‌ها، بخشی از سختی زندگی را کنار می‌زنند. تهدید نیروهای مسلح آن‌ها را به ترک سرپناه وامی‌دارد. زندگی در حلبی‌آباد، کار میان خرده‌شیشه‌ها و آشنایی با دوستان تازه، تجربه‌های بعدی کمیل هستند. گلوریا در هر جابه‌جایی می‌کوشد امید او را حفظ کند اما کمیل به‌تدریج سؤال‌های بیشتری درباره‌ی جنگ، گذشته‌اش و معنای خانه پیدا می‌کند.

چرا باید کتاب زمانی برای معجزه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زمانی برای معجزه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• نگاه کودک به جنگ، پیامدهای درگیری را در جزئیات زندگی روزمره نشان می‌دهد.
• رابطه‌ی گلوریا و کمیل، فرصتی برای فکرکردن به مراقبت و مسئولیت فراهم می‌کند.
• برداشت‌های کمیل از ملیت و پناهندگی، معنای تعلق را به پرسش می‌کشند.
• حضور بازی و دلبستگی در کنار رنج، تصویر گسترده‌تری از کودکی در آوارگی می‌سازد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب زمانی برای معجزه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• نوجوانانی که به رمان‌های اجتماعی درباره‌ی جنگ و مهاجرت علاقه دارند.
• خوانندگانی که رابطه‌ی کودک و سرپرستش برایشان موضوعی تأمل‌برانگیز است.
• علاقه‌مندانی که داستان‌های جست‌وجوی هویت، دوستی و امید در موقعیت‌های دشوار را دنبال می‌کنند.

بخشی از کتاب زمانی برای معجزه

«بعضی روزها خانم هانسکای پیر به ما درس می‌داد. پز می‌داد که زمانی مدیر مدرسهٔ دختران بوده است. نمی‌دانستیم معنی حرفش دقیقاً چیست، اما وقتی این را می‌گفت سینه‌اش را باد می‌کرد و باعث می‌شد آدم مهمی به نظر برسد. به گفتهٔ او با این حساب می‌توانست به ما هم چیزهای لازم را یاد بدهد.
هیچ‌کس گله نمی‌کرد چون کلاس راه خوبی برای دور شدن از بازی‌های راه‌پله و وظیفه‌های‌مان بود. همه در آپارتمان کوچک خانم هانسکا کنار هم می‌چپیدیم. اولین نفرها روی مبل راحتی، صندلی‌ها و زمین می‌نشستند و آنهایی که دیر می‌رسیدند بایست پشت به در ورودی بایستند. زمستان خوب بود، چون همدیگر را گرم می‌کردیم. اما تابستان بوی عرقی که از پیشانی و شقیقه‌های‌مان می‌چکید آپارتمان خانم هانسکا را پر می‌کرد.
خانم هانسکا به ما خواندن یاد داد. موضوعات مختلفی را از کتابی کهنه برای درس انتخاب می‌کرد و مجبورمان می‌کرد خیلی چیزها را تکرار کنیم که درک‌شان نمی‌کردیم مثل ضرب‌المثل‌ها، فهرست عجایب هفت‌گانهٔ جهان، مقیاس ریشتر که برای اندازه‌گیری زمین‌لرزه استفاده می‌شود، دوازده خان هرکول و سیاره‌های منظومهٔ شمسی. مجبورمان می‌کرد که دستور تهیهٔ غذاهای مختلف، آوازهای مختلف، پایتخت کشورهای دنیا و نام گل‌ها را هم یاد بگیریم.
دانش من گسترده و متنوع بود. در هشت سالگی نمی‌توانستم راحت اسمم را بنویسم، اما معیار سختی مواد معدنی را از یک تا ده بدون مشکل می‌شمردم: تالک، گچ، آهک، فلورایت، آپاتیت، فلدسپات، کوارتز، توپاز، سنگ سنباده، الماس.»