کتاب همپایه‌ سازها در زبان فارسی

کتاب همپایه‌سازها در زبان فارسی نوشته الهام خزاما، با ویراستاری مریم مودت، به یکی از بخش‌های دقیق و کمتر ساده‌انگارانه‌شده‌ی دستور زبان فارسی می‌پردازد: شیوه‌های پیوند میان واژه‌ها، گروه‌ها و جمله‌ها. نویسنده در این اثر فقط به معرفی حروف ربط بسنده نکرده و تفاوت فارسی رسمی و محاوره‌ای، جایگاه همپایه‌سازها، بسامد آن‌ها و حتی نقش عناصری مانند با و هم را نیز بررسی کرده است. این کتاب را انتشارات عصر ترجمه منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب همپایه‌ سازها در زبان فارسی

کتاب همپایه‌سازها در زبان فارسی نوشته الهام خزاما اثری پژوهشی در حوزه‌ی زبان‌شناسی فارسی است که موضوع اصلی آن بررسی همپایه‌سازها، یعنی عناصری است که میان واژه‌ها، گروه‌های نحوی، بندها و جمله‌ها پیوند برقرار می‌کنند. نویسنده از همان مقدمه روشن می‌کند که هدفش فقط فهرست‌کردن حروف ربط نیست، بلکه می‌خواهد سازوکار همپایگی را از منظر رده‌شناختی توضیح دهد. در این مسیر، فارسی نوشتاری و فارسی گفتاری کنار هم قرار گرفته‌اند تا تفاوت‌های ساختی و کاربردی آن‌ها دیده شود. همین مقایسه باعث می‌شود بحث کتاب از سطح تعریف‌های مدرسه‌ای فراتر برود و به رفتار واقعی زبان نزدیک شود.
کتاب همپایه‌سازها در زبان فارسی در چند بخش اصلی پیش می‌رود. فصل نخست به تعریف همپایه‌سازها، دسته‌بندی آن‌ها و بررسی نمونه‌هایی مانند و، یا، اما، ولی، بلکه، هم، که و نیز همپایه‌سازهای مرکب می‌پردازد. در همین بخش، جایگاه این عناصر در گروه اسمی، گروه فعلی، جمله‌های پرسشی و ساخت‌های آشکار و ناآشکار بررسی شده است. یکی از نکته‌های مهم کتاب، توجه به عنصری مانند با است که نویسنده آن را در بعضی ساخت‌ها در پیوند با همپایگی می‌سنجد. فصل دوم پیشینه‌ی پژوهش را مرور می‌کند و فصل سوم به موردپژوهی اختصاص دارد؛ جایی که داده‌های فارسی رسمی و محاوره‌ای از متون ادبی و فیلم‌نامه‌ها گردآوری و تحلیل شده‌اند.
کتاب همپایه‌سازها در زبان فارسی فقط درباره‌ی یک مبحث دستوری محدود نیست، بلکه تصویری از پویایی زبان فارسی هم ارائه می‌دهد. نویسنده نشان می‌دهد که همپایگی در فارسی همیشه با حضور آشکار حرف ربط رخ نمی‌دهد و آهنگ، حذف، جابه‌جایی و بافت گفتار هم در شکل‌گیری معنا نقش دارند. به همین دلیل، این کتاب برای کسانی که می‌خواهند تفاوت میان زبان رسمی و محاوره‌ای را دقیق‌تر ببینند یا با تحلیل نحوی و رده‌شناختی فارسی آشنا شوند، منبعی پرنکته است. حضور واژه‌نامه‌ها، پیوست‌های داده‌محور و کتابنامه نیز نشان می‌دهد که اثر فقط به طرح بحث اکتفا نکرده و مسیر پیگیری بیشتر را هم باز گذاشته است.

خلاصه کتاب همپایه‌ سازها در زبان فارسی

کتاب همپایه‌سازها در زبان فارسی به این پرسش می‌پردازد که زبان فارسی چگونه میان اجزای هم‌پایه پیوند برقرار می‌کند و این پیوند در گفتار و نوشتار چه تفاوت‌هایی دارد. نویسنده ابتدا همپایه‌سازها را از نظر معنا، جایگاه و ساخت دسته‌بندی می‌کند و سپس کاربرد آن‌ها را در گروه‌های اسمی، صفتی، فعلی و بندها نشان می‌دهد. بخش مهمی از کتاب به مقایسه‌ی صورت‌های آشکار و ناآشکار همپایگی اختصاص دارد؛ یعنی جاهایی که حرف ربط حضور دارد یا حذف می‌شود اما رابطه‌ی همپایگی همچنان باقی می‌ماند. در ادامه، با تکیه‌بر داده‌های متنی، بسامد و رفتار عناصری مانند و، یا، هم، اما و با در فارسی رسمی و محاوره‌ای سنجیده می‌شود.

چرا باید کتاب همپایه‌ سازها در زبان فارسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب همپایه‌سازها در زبان فارسی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یکی از مباحث مهم دستور فارسی را از سطح تعریف‌های کلی فراتر می‌برد و با جزئیات نحوی بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند تفاوت رفتار همپایه‌سازها در فارسی رسمی و فارسی محاوره‌ای را دقیق‌تر بشناسد.
• این اثر فقط به و و یا محدود نمی‌ماند و نقش عناصری مانند هم، که، اما، بلکه و با را هم در ساخت همپایگی می‌سنجد.
• بخش موردپژوهی کتاب نشان می‌دهد که بحث‌ها فقط نظری نیستند و بر پایه‌ی داده‌های متنی تحلیل شده‌اند.
• کتاب برای درک بهتر ساخت‌های آشکار و ناآشکار، حذف همپایه‌ساز و نقش آهنگ در جمله‌های فارسی نکته‌های زیادی دارد.
• وجود پیشینه‌ی پژوهش، واژه‌نامه و پیوست‌ها مسیر مطالعه و پژوهش بیشتر را روشن‌تر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب همپایه‌سازها در زبان فارسی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی که به دستور و نحو فارسی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند تفاوت‌های فارسی گفتاری و نوشتاری را در سطح ساخت جمله بهتر بشناسند.
• کسانی که در حوزه‌ی زبان‌شناسی، رده‌شناسی یا تحلیل ساخت‌های نحوی کار می‌کنند.
• ویراستاران و مدرسانی که درمورد پیوندهای نحوی و کاربرد حروف ربط در فارسی به دقت بیشتری نیاز دارند.
• خوانندگانی که به بررسی داده‌محور زبان و نمونه‌های برگرفته از متن‌های ادبی و گفتاری علاقه‌مندند.