کتاب ترجمه فنی

کتاب ترجمه فنی نوشته جودی برن و ترجمه الهه امیری است؛ اثری که انتشارات عصر ترجمه آن را منتشر کرده است. این کتاب ترجمه‌ی متون فنی را فقط جابه‌جایی واژه‌ها نمی‌داند و آن را به مسئله‌ی کاربردپذیری، شناخت کاربر و کیفیت اسناد فنی پیوند می‌زند. نویسنده از خلال بحث درباره‌ی راهنمای کاربر، مستندات نرم‌افزاری و ارزیابی کاربردپذیری نشان می‌دهد که مترجم فنی باید هم متن را بفهمد و هم بداند اطلاعات چگونه به‌دست مخاطب می‌رسد و چگونه استفاده می‌شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ترجمه فنی

کتاب ترجمه فنی نوشته جودی برن به یکی از بحث‌های مهم در حوزه‌ی ترجمه می‌پردازد: اینکه ترجمه‌ی متون فنی فقط به دانستن اصطلاحات محدود نمی‌شود و با شیوه‌ی انتقال اطلاعات، نوع سند، نیاز کاربر و حتی طراحی متن ارتباط مستقیم دارد. نویسنده از همان ابتدا چند برداشت رایج را به چالش می‌کشد؛ از جمله اینکه ترجمه‌ی فنی صرفاً کاری واژگانی است یا مترجم فقط باید اطلاعات تخصصی را منتقل کند. در این نگاه، مترجم فنی کسی است که باید متن را در بافت واقعی استفاده از آن بسنجد و بداند سند قرار است چه مسئله‌ای را حل کند. همین زاویه باعث می‌شود بحث کتاب از سطح معادل‌یابی فراتر برود و به ارتباطات فنی، نقش نویسنده، سفارش‌دهنده، مترجم و کاربر برسد.
کتاب ترجمه فنی در ۶ فصل تنظیم شده و مسیر آن از تعریف و نظریه آغاز می‌شود و به ارزیابی و نتیجه‌گیری می‌رسد. فصل‌های کتاب به‌ترتیب به ترجمه‌ی فنی، ارتباطات فنی، درک کاربران، مهندسی کاربردپذیری، ارزیابی کاربردپذیری و مسیرهای آینده می‌پردازند. در میان این بخش‌ها، موضوع‌هایی مثل ماهیت اسناد فنی، مستندات نرم‌افزاری، راهنمای کاربر، ادراک، حافظه، یادگیری، حل مسئله و اتصال تصویری جای مهمی دارند. نویسنده تلاش کرده است نشان دهد کیفیت یک متن فنی فقط با درست‌بودن اطلاعات سنجیده نمی‌شود، بلکه باید دید کاربر چگونه آن را می‌خواند، می‌فهمد و به کار می‌گیرد. به‌همین دلیل، کتاب از مباحث روان‌شناسی ادراکی هم کمک می‌گیرد و آن‌ها را به فرایند ترجمه پیوند می‌زند.
کتاب ترجمه فنی فقط به طرح ایده‌ها بسنده نمی‌کند و به‌سمت سنجش و آزمون هم می‌رود. در بخش‌های پایانی، نویسنده از ارزیابی تجربی کاربردپذیری، روش‌های نظرسنجی، شرکت‌کنندگان در ارزیابی و یک مطالعه‌ی موردی حرف می‌زند تا نشان دهد این بحث‌ها صرفاً نظری نیستند. یکی از نکته‌های مهم این کتاب این است که مترجم فنی باید به ساختار متن، ترتیب اطلاعات، میزان صراحت، حذف و اضافه‌ی سنجیده و نیاز واقعی کاربر توجه کند. در نتیجه، فضای کتاب بیشتر از آنکه بر حفظ ظاهر متن مبدأ متمرکز باشد، بر کارکرد متن مقصد و موفقیت آن در موقعیت واقعی تکیه دارد.

خلاصه کتاب ترجمه فنی

کتاب ترجمه فنی ترجمه‌ی فنی را به‌عنوان فرایندی معرفی می‌کند که در آن دقت زبانی، شناخت موضوع، درک کاربر و کاربردپذیری به هم گره می‌خورند. نویسنده ابتدا تعریف ترجمه‌ی فنی و تفاوت آن با ترجمه‌ی علمی و دیگر ترجمه‌های تخصصی را روشن می‌کند و بعد سراغ اسناد فنی، به‌ویژه راهنمای کاربر نرم‌افزار، می‌رود. سپس با طرح مباحثی از ادراک، حافظه، یادگیری و حل مسئله توضیح می‌دهد که کاربر چگونه متن را می‌فهمد. در ادامه، کتاب معیارهای کاربردپذیری و شیوه‌های بهبود آن را بررسی می‌کند و با یک مطالعه‌ی تجربی نشان می‌دهد که تغییر در نحوه‌ی تنظیم و ارائه‌ی اطلاعات می‌تواند بر کیفیت استفاده از متن ترجمه‌شده اثر بگذارد.

چرا باید کتاب ترجمه فنی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ترجمه فنی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب ترجمه‌ی فنی را فراتر از اصطلاحات تخصصی بررسی می‌کند و آن را به کارکرد واقعی متن پیوند می‌دهد.
• خواننده با رابطه‌ی میان ترجمه، ارتباطات فنی و نیازهای کاربر آشنا می‌شود.
• کتاب نشان می‌دهد که ادراک، حافظه و یادگیری چگونه بر فهم اسناد فنی اثر می‌گذارند.
• بخش‌های مربوط به راهنمای کاربر و مستندات نرم‌افزاری برای شناخت متن‌های فنی بسیار اطلاعات‌دار هستند.
• بحث ارزیابی کاربردپذیری کمک می‌کند کیفیت ترجمه فقط از زاویه‌ی درستی واژه‌ها سنجیده نشود.
• مطالعه‌ی موردی کتاب مسیر تبدیل بحث‌های نظری به سنجش عملی را روشن‌تر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ترجمه فنی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مترجمانی که می‌خواهند درباره‌ی ترجمه‌ی اسناد فنی و مستندات نرم‌افزاری دقیق‌تر بدانند.
• دانشجویان ترجمه که به پیوند میان نظریه‌ی ترجمه و موقعیت‌های حرفه‌ای علاقه دارند.
• پژوهشگرانی که موضوع کاربردپذیری، خواندن و درک متن را در ترجمه دنبال می‌کنند.
• نویسندگان و تدوین‌کنندگان اسناد فنی که می‌خواهند نقش کاربر را در طراحی متن بهتر بشناسند.
• مخاطبانی که می‌خواهند با مسئله‌ی کیفیت در ترجمه‌ی فنی از زاویه‌ای فراتر از واژه‌گزینی آشنا شوند.