کتاب درباره نقد ترجمه ادبی

کتاب دربارۀ نقد ترجمۀ ادبی با مصاحبه و تدوین سیدشجاع نی‌نوا، مجموعه‌ای از گفت‌وگوها درباره یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات حوزه‌ی ترجمه است: این‌که نقد ترجمه دقیقاً چیست و چه تفاوتی با خطاگیری و ارزشیابی دارد. این کتاب با کنار هم گذاشتن دیدگاه استادان و پژوهشگران، فضای نقد ترجمه در ایران، مبانی نظری آن و مسئله‌ی نسبت متن مبدأ و مقصد را بررسی می‌کند. انتشارات عصر ترجمه این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درباره نقد ترجمه ادبی

کتاب دربارۀ نقد ترجمۀ ادبی با تدوین سیدشجاع نی‌نوا از دل یک مسئله‌ی مشخص بیرون آمده است: در فضای ترجمه، نقد اغلب با مچ‌گیری، سلیقه‌محوری یا فهرست‌کردن خطاهای واژگانی یکی گرفته می‌شود، در‌حالی‌که گفت‌وگوهای این مجموعه نشان می‌دهند نقد ترجمه معنایی گسترده‌تر دارد. متن مقدمه از تفاوت نقد و ارزشیابی حرف می‌زند و توضیح می‌دهد که نقد فقط سنجش درستی یا نادرستی جمله‌ها نیست، بلکه به جایگاه ترجمه در جامعه‌ی مقصد، کارکرد آن و نسبتش با نظام ادبی و فرهنگی هم مربوط می‌شود. همین زاویه باعث شده این کتاب فقط یک گردآوری ساده از نظرها نباشد و به‌صورت مسئله‌محور پیش برود.
کتاب دربارۀ نقد ترجمۀ ادبی در قالب مصاحبه با استادان و مدرسان ترجمه شکل گرفته است و سؤالاتی مشترک را پیش می‌کشد؛ از تعریف نقد ترجمه و ملاک‌های آن گرفته تا سابقه‌ی این بحث در ایران، آسیب‌های موجود و امکان آموزش منتقد ترجمه. در بخش‌های آمده از گفت‌وگو با کاظم لطفی‌پورساعدی، حسین پاینده و محمدرحیم احمدی، چند نگاه متفاوت کنار هم قرار می‌گیرد: یک نگاه بر فرایند معنا و بافت اجتماعی و فرهنگی تکیه دارد، نگاهی دیگر بر جنبه‌های نظری و گفتمانی نقد ترجمه دست می‌گذارد و نگاهی هم نسبت نقد ترجمه با نقد ادبی، نظریه‌های ترجمه و مسئله‌ی سبک را برجسته می‌کند. این تنوع دیدگاه‌ها به متن حالتی پژوهشی داده است، بی‌آنکه از موضوع اصلی دور شود.
کتاب دربارۀ نقد ترجمۀ ادبی همچنین تصویری از وضعیت آموزش و عمل ترجمه در ایران ارائه می‌دهد. مقدمه و مصاحبه‌ها بارها به این نکته برگشته‌اند که نقد ترجمه وقتی از سطح داوری‌های شخصی فراتر می‌رود که به نظریه، روش و خوانش دقیق متکی باشد. در نتیجه، این کتاب هم برای شناخت تاریخچه‌ی بحث مفید است و هم برای فهمیدن این‌که چرا نقد ترجمه فقط مقایسه‌ی سطر‌به‌سطر دو متن نیست. فضای کلی اثر بیشتر بر طرح پرسش، روشن‌کردن مرز مفاهیم و نشان‌دادن گره‌های فکری این حوزه استوار است.

خلاصه کتاب درباره نقد ترجمه ادبی

کتاب دربارۀ نقد ترجمۀ ادبی مجموعه‌ای از گفت‌وگوها و بحث‌های مقدماتی درباره ماهیت نقد ترجمه است. متن از این پرسش آغاز می‌کند که آیا نقد ترجمه همان ارزشیابی ترجمه است یا نه و بعد به‌سراغ تعریف‌ها، معیارها و چارچوب‌های نظری می‌رود. در ادامه، دیدگاه‌های مختلف درباره نقش زبان، سبک، لحن، معنا، فرهنگ مقصد و جایگاه مترجم مطرح می‌شود. بخش مهمی از کتاب به وضعیت نقد ترجمه در ایران اختصاص دارد؛ از کمبود مبانی نظری و غلبه‌ی سلیقه تا ضعف آموزش دانشگاهی و فاصله‌ی میان فضای علمی و بازار ترجمه. حاصل کار، نقشه‌ای فشرده از مهم‌ترین بحث‌ها و اختلاف‌نظرها در این حوزه است.

چرا باید کتاب درباره نقد ترجمه ادبی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دربارۀ نقد ترجمۀ ادبی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مرز میان نقد ترجمه، ارزشیابی ترجمه و خطاگیری را روشن می‌کند.
• این کتاب چند دیدگاه متفاوت را درباره معیارهای سنجش ترجمه کنار هم می‌آورد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب با مسئله‌ی نقش فرهنگ، بافت اجتماعی و متن مقصد در نقد ترجمه آشنا می‌شود.
• این کتاب بخشی از ضعف‌های رایج در نقد ترجمه در ایران را از زبان استادان این حوزه بررسی می‌کند.
• مطالعه‌ی آن برای فهم نسبت میان نظریه‌های ترجمه و کار عملی منتقدان سودمند است.
• این کتاب نشان می‌دهد چرا نقد ترجمه فقط مقایسه‌ی واژه‌به‌واژه‌ی متن مبدأ و مقصد نیست.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دربارۀ نقد ترجمۀ ادبی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان ترجمه که می‌خواهند با مبانی نقد ترجمه و اختلاف دیدگاه‌ها در این حوزه آشنا شوند.
• مترجمانی که درباره‌ی معیارهای سنجش ترجمه و نسبت سبک، معنا و فرهنگ سؤال دارند.
• پژوهشگران مطالعات ترجمه که به بحث‌های نظری و آموزشی این حوزه علاقه‌مندند.
• خوانندگانی که می‌خواهند وضعیت نقد ترجمه در ایران را از خلال گفت‌وگو با استادان دنبال کنند.
• علاقه‌مندان به مباحث ادبی و زبانی که می‌خواهند ترجمه را فراتر از معادل‌یابی واژه‌ها بررسی کنند.