کتاب در باب گفت و گو

کتاب در باب گفت و گو نوشته دیوید بوم و ترجمه مصطفی ملکیان است؛ اثری که با گردآوری لی نیکل و مقدمه‌هایی از پیتر ام. سنج و خود مترجم، مفهوم گفت‌وگو را فراتر از حرف‌زدن روزمره بررسی می‌کند. این کتاب نشان می‌دهد گفت‌وگو فقط تبادل نظر نیست، بلکه تلاشی جمعی برای دیدن مفروضات، تعلیق داوری‌های شتاب‌زده و نزدیک‌شدن به معنایی مشترک است. این کتاب را انتشارات راه بی‌پایان گفت‌وگو منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در باب گفت و گو اثر دیوید بوم

کتاب در باب گفت و گو نوشته دیوید بوم، از دل پرسشی مهم شکل گرفته است؛ چرا انسان‌ها با وجود این‌همه سخن، هنوز در فهم متقابل و زیستن کنار هم دچار گسست می‌شوند؟ بوم که بیشتر با کارهایش در فیزیک شناخته می‌شود، در این اثر نگاهش را به ساحت اندیشه، ارتباط و زندگی جمعی می‌آورد و ریشه‌ی بسیاری از تنش‌ها را در شیوه‌ی فکرکردن انسان می‌بیند. در این نگاه، مشکل فقط اختلاف نظر نیست؛ مسئله آن است که ذهن به‌سرعت به باورها، هویت‌ها و تفسیرهای خود می‌چسبد و همین مسئله امکان شنیدن و فهمیدن را محدود می‌کند.

کتاب در باب گفت و گو مجموعه‌ای از نوشته‌ها و گفتارهای دیوید بوم است که لی نیکل آن‌ها را گرد آورده و در قالبی پیوسته‌تر کنار هم نشانده است. از فهرست کتاب می‌شود دید که بحث‌ها حول محورهایی مانند گفت‌وگو و فکر، شرکت در گفت‌وگو، تعلیق مفروضات، تکانه‌ی ضرورت، حس حرکت درونی فکر و مشارکت جمعی پیش می‌روند. متن فقط به تعریف گفت‌وگو بسنده نمی‌کند، بلکه تفاوت آن را با بحث، مناظره، محفل انس و حتی همکاری‌های معمول گروهی روشن می‌سازد. در اینجا گفت‌وگو نوعی کاوش مشترک است که قرار نیست به پیروزی یک صدا بر صدای دیگر ختم شود.

کتاب در باب گفت و گو فضای فکری خاصی دارد؛ هم فلسفی است، هم روان‌شناختی، هم اجتماعی. دیوید بوم از مفاهیمی مثل پاره‌پاره‌اندیشی، معنای مشترک، فرهنگ مشترک و تعلیق استفاده می‌کند تا نشان دهد که چگونه می‌توان از واکنش‌های فوری فاصله گرفت و به لایه‌های پنهان‌تر فکر توجه کرد. مقدمه‌ی مصطفی ملکیان نیز به فهم شاکله‌ی نظری اثر کمک کرده است و مفاهیم اصلی را به‌صورت منظم‌تر کنار هم می‌گذارد. در مجموع، این متن گفت‌وگو را نه یک مهارت ظاهری، بلکه امکانی برای دگرگونی رابطه‌ی انسان با دیگری، با جامعه و با خودِ اندیشیدن بررسی می‌کند.

خلاصه کتاب در باب گفت و گو

کتاب در باب گفت و گو اثری از دیوید بوم، گفت‌وگو را فرایندی می‌داند که در آن افراد به‌جای دفاع فوری از باورهای خود، می‌کوشند مفروضات، عادت‌های ذهنی و واکنش‌های درونی‌شان را ببینند. بوم توضیح می‌دهد که بسیاری از تعارض‌ها از خودِ فکر و از پاره‌پاره‌دیدن جهان پدید می‌آیند. به همین دلیل، گفت‌وگو فقط وسیله‌ای برای رسیدن به توافق نیست، بلکه راهی است برای آشکارشدن پیش‌داوری‌ها، تعصب‌ها، ترس‌ها و معناهای شخصی که میان انسان‌ها فاصله می‌اندازند.

کتاب سپس به شرط‌های لازم برای چنین فرایندی می‌پردازد؛ از جمله فروتنی، همدلی، اعتماد، حقیقت‌طلبی و به‌ویژه تعلیق. در این مسیر، گفت‌وگو به‌تدریج امکان شکل‌گیری معنایی مشترک را فراهم می‌کند؛ معنایی که می‌تواند از جدال، سوء‌تفاهم و سیاست برد ـ باخت فاصله بگیرد.

چرا باید کتاب در باب گفت و گو را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب در باب گفت و گو را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت گفت‌وگو را با بحث، مناظره و صرف تبادل اطلاعات روشن می‌کند.
• این کتاب نشان می‌دهد تعارض‌های انسانی فقط از اختلاف نظر پدید نمی‌آیند، بلکه به مفروضات پنهان و عادت‌های فکری هم مربوط‌اند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب با مفهوم تعلیق آشنا می‌شود؛ یعنی مکث‌کردن پیش از دفاع، داوری یا واکنش فوری.
• این کتاب به فهم رابطه‌ی میان فکر فردی و فضای جمعی کمک می‌کند و نشان می‌دهد که معنا چگونه در جمع ساخته یا مختل می‌شود.
• بخش‌های مختلف اثر، از گفت‌وگو و فکر تا مشارکت جمعی، تصویری پیوسته از امکان فهم متقابل به دست می‌دهند.
• مقدمه‌ی مترجم ایده‌های اصلی بوم را دسته‌بندی می‌کند و مسیر ورود به بحث را روشن‌تر می‌سازد.

خواندن کتاب در باب گفت و گو را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب در باب گفت و گو به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی ریشه‌های سوء‌تفاهم، تعصب و ناتوانی در فهم متقابل بیشتر بدانند.
• خوانندگانی که به فلسفه‌ی ارتباط، اندیشه و زندگی جمعی علاقه دارند.
• مخاطبانی که در پی فهم دقیق‌تری از نقش مفروضات و پیش‌داوری‌ها در گفت‌وگوهای روزمره و جمعی هستند.
• کسانی که می‌خواهند مفهوم تعلیق، گوش‌سپردن و معنای مشترک را جدی‌تر بررسی کنند.
• علاقه‌مندان به آثار فکری‌ای که مرز میان روان، جامعه و اندیشه را کنار هم می‌بینند.