کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و هفتم، ریتم و ضرباهنگ)

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و هفتم، ریتم و ضرباهنگ) نوشته واحد پژوهش انتشارات دومینو، یکی از درس‌های مجموعه‌ای آموزشی است که به عناصر بنیادین داستان از زاویه‌ای نظام‌مند نگاه می‌کند. این جلد به موضوعی می‌پردازد که اغلب در بحث‌های داستان‌نویسی مبهم می‌ماند: تفاوت ریتم و ضرباهنگ و نقش آن‌ها در زبان، پیرنگ، صحنه و تجربه‌ی خواندن. این کتاب را انتشارات دومینو منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و هفتم، ریتم و ضرباهنگ)

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و هفتم، ریتم و ضرباهنگ) نوشته واحد پژوهش انتشارات دومینو، ریتم را فقط به‌عنوان سرعت روایت تعریف نمی‌کند و از همان فصل‌های آغازین میان الگوی حرکت متن و شتاب انتقال اطلاعات فرق می‌گذارد. متن نشان می‌دهد که ریتم در داستان فقط به جمله‌های کوتاه یا بلند محدود نیست، بلکه با زمان روایی، منشأ حرکت روایت، پیوند معنا و فرم و حتی نحوه‌ی درک خواننده از پیشروی داستان گره خورده است. همین نگاه باعث شده موضوعی که معمولاً پراکنده و شهودی توضیح داده می‌شود، در قالب فصل‌های مشخص و پیوسته بررسی شود.
این کتاب در چند محور اصلی پیش می‌رود: مبانی ریتم و ضرباهنگ، ریتم در زبان و بیان، ریتم در ساختار روایت و ضرباهنگ در تجربه‌ی خواننده. در فصل‌های معرفی‌شده، بحث‌هایی مثل فلسفه‌ی زمان روایی، توازن سرعت و وقفه، آهنگ جمله و واژه، کشش نحوی و مکث‌ها، الگوهای صحنه و خلاصه، توازن بحران و آرامش و ادراک ریتم متن مطرح شده‌اند. متن کتاب بارها نشان می‌دهد که ریتم فقط یک آرایش ظاهری در نثر نیست، بلکه به‌صورت مستقیم بر تعلیق، تمرکز، انتظار ذهنی و زمان احساسی اثر می‌گذارد.
این کتاب در دل یک مجموعه‌ی بزرگ‌تر قرار دارد و همین جایگاه، منطق آموزشی آن را روشن‌تر می‌کند. در پیشگفتار، نویسنده از چند رویکرد مکمل مثل انسجام‌بخشی، تجزیه‌نگری، جامع‌نگری، ارتباط‌بخشی و تلفیق تکنیک و درون‌مایه حرف زده است تا نشان دهد این درس قرار نیست فقط چند توصیه‌ی پراکنده درباره تند یا کند شدن روایت بدهد. نتیجه، متنی است که ریتم را در نسبت با شخصیت، پیرنگ، لحن، معنا و واکنش ذهنی مخاطب بررسی می‌کند و آن را به یکی از اجزای تعیین‌کننده‌ی معماری داستان تبدیل می‌سازد.

خلاصه کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و هفتم، ریتم و ضرباهنگ)

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و هفتم، ریتم و ضرباهنگ) می‌کوشد روشن کند که چرا حرکت داستان فقط به رخدادها وابسته نیست و چگونه زمان، زبان، مکث، شتاب و چیدمان صحنه‌ها بر تجربه‌ی روایت اثر می‌گذارند. متن از تعریف‌های پایه شروع می‌کند و سپس به تفاوت ریتم و ضرباهنگ، نقش زمان روایی، منشأ حرکت روایت و پیوند معنا با سرعت و الگوی پیشروی می‌رسد. در ادامه، بحث به سطح جمله، واژه، پاراگراف، دیالوگ و ساختار پیرنگ کشیده می‌شود و بعد از آن، اثر این عناصر بر توجه، هیجان، تمرکز و زمان احساسی خواننده بررسی می‌شود. حرف اصلی کتاب این است که ریتم، بخشی از جان روایت است و بدون آن، داستان انسجام و کشش خود را از دست می‌دهد.

چرا باید کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و هفتم، ریتم و ضرباهنگ) را بخوانیم؟

دلایل خواندن نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و هفتم، ریتم و ضرباهنگ) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت ریتم و ضرباهنگ را به‌صورت دقیق توضیح می‌دهد و از یکی‌گرفتن این دو مفهوم جلوگیری می‌کند.
• این اثر نشان می‌دهد زمان روایی چگونه با معنا، تعلیق و حرکت داستان پیوند پیدا می‌کند.
• خواننده می‌تواند نقش جمله، واژه، مکث، تکرار و پاراگراف‌بندی را در ساختن حس حرکت بهتر تشخیص دهد.
• این کتاب رابطه‌ی ریتم با پیرنگ، صحنه، خلاصه، جهش زمانی و نقاط عطف را کنار هم بررسی می‌کند.
• متن کتاب کمک می‌کند تأثیر ضرباهنگ بر توجه، هیجان و انتظار ذهنی مخاطب روشن‌تر دیده شود.
• جایگاه این درس در یک مجموعه‌ی آموزشی گسترده‌تر، فهم آن را در نسبت با دیگر عناصر داستان‌نویسی کامل‌تر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و هفتم، ریتم و ضرباهنگ) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کسانی که در نوشتن داستان با کندی، شتاب‌زدگی یا یکنواختی روایت دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند رابطه‌ی زمان، زبان و پیرنگ را در داستان دقیق‌تر بفهمند.
• علاقه‌مندان به آموزش داستان‌نویسی که ترجیح می‌دهند مفاهیم را به‌صورت درس‌به‌درس دنبال کنند.
• نویسندگانی که می‌خواهند بدانند مکث، صحنه، خلاصه و دیالوگ چگونه بر حرکت متن اثر می‌گذارند.
• مخاطبانی که به بررسی تجربه‌ی ذهنی و احساسی خواننده در فرایند روایت علاقه دارند.