کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات)

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات) نوشته واحد پژوهش انتشارات دومینو، نخستین درس از یک مجموعه‌ی آموزشی گسترده درباره‌ی داستان‌نویسی است که انتشارات دومینو آن را منتشر کرده است. این کتاب از همان ابتدا داستان را فقط حاصل ذوق و الهام نمی‌بیند، بلکه آن را دانشی می‌داند که باید اجزا، منطق و فرایندهایش را شناخت. تمرکز اصلی این جلد بر مفاهیم پایه‌ای مثل روایت، زبان روایی، تاریخ تحول روایت و شیوه‌های تحلیل داستان است؛ یعنی همان مواردی که پیش از نوشتن نگاه نویسنده را شکل می‌دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات)

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات) نوشته واحد پژوهش انتشارات دومینو، به‌جای شروع از توصیه‌های پراکنده برای نوشتن داستان، سراغ بنیان‌های فکری و مفهومی این حوزه رفته است. متن کتاب نشان می‌دهد که هدف آن فقط معرفی چند اصطلاح نیست، بلکه می‌خواهد یک نقشه‌ی آموزشی برای فهم داستان‌نویسی بسازد؛ نقشه‌ای که در آن روایت، زبان، پیرنگ، شخصیت، معنا و تحلیل، جدا از هم دیده نمی‌شوند. در پیشگفتار، پنج رویکرد اصلی این مجموعه توضیح داده شده است: انسجام‌بخشی، تجزیه‌نگری، جامع‌نگری، ارتباط‌بخشی و تلفیق تکنیک و درون‌مایه. همین بخش روشن می‌کند که نگاه هیئت تألیف به آموزش داستان‌نویسی مرحله‌به‌مرحله و درعین‌حال پیوسته است.

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات) در دو بخش و ۲۰ فصل تنظیم شده و از مبانی شناخت روایت تا فرایند تولید و نقد داستان پیش می‌رود. در بخش‌های آغازین، فصل‌هایی مثل ماهیت و فلسفه‌ی روایت، تاریخ تحول روایت، زبان و گفتمان روایی و نظریه‌های تحلیل روایت آمده‌اند. در ادامه نیز فصل‌هایی درباره‌ی معرفت‌شناسی در روایت، روان‌شناسی فرایند روایت، زیبایی‌شناسی ساخت روایت، اسطوره‌ها و کهن‌الگوها، گونه‌ها و ژانرهای روایی، اخلاق و ایدئولوژی روایت، ایده‌پردازی، شخصیت‌پردازی، طراحی پیرنگ، زاویه‌دید، صحنه‌پردازی، گفت‌وگو، اقتباس، ویرایش و نقد داستان دیده می‌شود. پرداختن به این مباحث نشان می‌دهد که این کتاب می‌خواهد پیش از ورود به تمرین نوشتن، دستگاه مفهومی لازم را برای مخاطبِ خود بسازد.

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات) در همان صفحات ابتدایی، منطق چیدمان کل مجموعه را توضیح می‌دهد؛ از کلیات و درون‌مایه تا شخصیت، پیرنگ، شیوه‌ی بیان، فرایند تولید اثر، تحلیل آثار و شناخت نویسندگان. بنابراین این جلد فقط یک مقدمه‌ی کوتاه نیست، بلکه چارچوبی است برای فهم اینکه آموزش داستان‌نویسی در این مجموعه چگونه پیش می‌رود. ساختار متن بیشتر بر تعریف، دسته‌بندی، تفکیک مفاهیم و نشان‌دادن نسبت آن‌ها با یکدیگر استوار است و به‌ همین دلیل برای کسانی که می‌خواهند پیش از نوشتن، زبان نظری داستان را دقیق‌تر بشناسند، محتوایی کاربردی و مسئله‌محور فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات)

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات) داستان‌نویسی را از پایه بررسی می‌کند و می‌کوشد نشان دهد که نوشتن داستان فقط به ایده یا ذوق وابسته نیست، بلکه به شناخت دقیق روایت و اجزای آن هم نیاز دارد. متن کتاب از تعریف روایت و کارکردهای آن آغاز می‌شود و بعد به تاریخ تحول روایت، زبان و گفتمان روایی، نظریه‌های تحلیل داستان و نسبت روایت با شناخت، تجربه و معنا می‌رسد. در کنار این مباحث، این کتاب مسیر کلی آموزش داستان‌نویسی را در یک مجموعه‌ی ۵۰ درسی ترسیم می‌کند و نشان می‌دهد که مفاهیمی مثل شخصیت، پیرنگ، زاویه‌دید، گفت‌وگو و بازنویسی در چه نظمی باید آموخته شوند تا به درکی پیوسته از داستان‌نویسی برسیم.

چرا باید کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری کلی از اجزای اصلی داستان‌نویسی می‌دهد و نسبت میان روایت، زبان، پیرنگ و شخصیت را روشن می‌کند.
• متن کتاب کمک می‌کند مفاهیم پایه‌ای مثل روایت، گفتمان روایی، معنا و ساختار داستان از هم تفکیک شوند و درهم نمانند.
• فهرست گسترده‌ی فصل‌ها نشان می‌دهد که آموزش داستان‌نویسی در این مجموعه فقط به نوشتن صحنه و دیالوگ محدود نیست و لایه‌های فکری و تحلیلی را هم در بر می‌گیرد.
• پیشگفتار کتاب منطق آموزشی مجموعه را توضیح می‌دهد و برای کسانی که می‌خواهند مسیر یادگیری خود را منظم‌تر ببینند، مفید است.
• بخش‌های مربوط به تاریخ روایت و نظریه‌های تحلیل زمینه‌ای فراهم می‌کنند تا داستان فقط از زاویه‌ی تولید متن دیده نشود و از منظر خوانش و نقد هم بررسی شود.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند پیش از تمرین‌های نوشتاری، واژگان و چارچوب مفهومی این حوزه را دقیق‌تر بشناسند.

خواندن کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس اول، کلیات) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌نویسی که می‌خواهند پیش از شروع جدی، با مفاهیم پایه و نقشه‌ی کلی این حوزه آشنا شوند.
• خوانندگانی که در میان اصطلاحاتی مثل روایت، پیرنگ، زاویه‌دید و گفتمان روایی به‌دنبال تفکیک دقیق‌تر مفاهیم هستند.
• کسانی که می‌خواهند آموزش داستان‌نویسی را به‌صورت درس‌به‌درس و بر پایه‌ی یک مسیر مشخص دنبال کنند.
• مخاطبانی که علاوه‌ بر نوشتن، به تحلیل داستان و شناخت نظریه‌های روایت هم علاقه دارند.
• هنرجویانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان تکنیک‌های داستانی و درون‌مایه را بهتر درک کنند.