کتاب کتابشناسی نمایشنامه های نوین فارسی از مشروطه تا سال ۱۳۹۰

کتاب کتابشناسی نمایشنامه های نوین فارسی از مشروطه تا سال ۱۳۹۰، زیر نظر فریده رازی و فرانک پناهنده تدوین شده و فهرستی گسترده از نمایشنامه‌های فارسی را از آغاز دوره‌ی مشروطه تا سال ۱۳۹۰ گرد آورده است. اما این اثر فقط به ثبت عنوان‌ها بسنده نمی‌کند، بلکه با نمایه‌ها و شیوه‌ی تنظیم مشخص، مسیر جست‌وجو در میان نویسندگان، آثار و نام‌های مستعار را روشن‌تر می‌سازد. این کار فهرست‌نگارانه که انتشارات پژوهشکده هنر آن را منتشر کرده، کوشیده تصویری از جایگاه نمایش در فرهنگ ایران به ارائه دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کتابشناسی نمایشنامه های نوین فارسی از مشروطه تا سال ۱۳۹۰

کتاب کتابشناسی نمایشنامه های نوین فارسی از مشروطه تا سال ۱۳۹۰ اثری است که زیر نظر فریده رازی و فرانک پناهنده فراهم شده و هدف اصلی آن ثبت و سامان‌دادن به بخشی گسترده از میراث نمایشی مکتوب فارسی است. در این کتاب با مجموعه‌ای روبه‌رو هستیم که برای دسترسی سریع‌تر به منابع، شناسایی آثار و پیگیری مسیر تحول نمایشنامه‌نویسی فارسی تدوین شده است.

کتاب دامنه‌ی زمانی روشنی دارد و آثار را از مشروطه تا سال ۱۳۹۰ دنبال می‌کند. تنظیم مطالب در پنج بخش انجام شده است؛ بخش اصلی بر پایه‌ی نام مؤلفان به‌ ترتیب الفبا آمده و در پایان نیز فهرست‌ها و پیوست‌هایی جداگانه برای نام‌ها و عنوان‌ها قرار گرفته است. پیوست نام‌های اصلی و مستعار و نیز نمایه‌ی عناوین آثار، استفاده از این کتاب را برای پژوهش‌های موضوعی و پیگیری نام‌های گوناگون آسان‌تر می‌کند.

کتاب کتابشناسی نمایشنامه‌های نوین فارسی از مشروطه تا ۱۳۹۰ از خلال مدخل‌های فراوان خود، تصویری گسترده از تنوع نمایشنامه‌نویسی فارسی به دست می‌دهد؛ از ترجمه‌ها و اقتباس‌های آغازین تا آثار نویسندگان شناخته‌شده و کمتر شناخته‌شده، از نمایشنامه‌های چاپ‌شده در قالب کتاب تا آثاری که در مجله‌ها، پایان‌نامه‌ها یا مجموعه‌ها منتشر شده‌اند. 

این گستردگی نشان می‌دهد که اثر حاضر فقط برای یافتن یک عنوان خاص نیست، بلکه می‌تواند برای بررسی روندهای تاریخی، شناسایی دوره‌های پرکارتر و دیدن پراکندگی جغرافیایی و موضوعی آثار هم به‌ کار بیاید. نمودارهای توزیع آثار برحسب دوره‌ها و دهه‌های تاریخی نیز این جنبه را پررنگ‌تر کرده‌اند و به کتاب فریده رازی و فرانک پناهنده حال‌وهوایی پژوهشی‌تر داده‌اند.

خلاصه کتاب کتابشناسی نمایشنامه های نوین فارسی از مشروطه تا سال ۱۳۹۰

کتاب کتابشناسی نمایشنامه های نوین فارسی از مشروطه تا سال ۱۳۹۰ مجموعه‌ای مرجع برای شناسایی نمایشنامه‌های فارسی در یک بازه‌ی تاریخی بلند است. اثر با مقدمه‌ای درباره‌ی اهمیت کتابشناسی و جایگاه نمایش آغاز می‌شود و سپس با توضیح روش گردآوری، وارد بخش اصلی می‌شود؛ جایی که نام نویسندگان و آثارشان به‌ ترتیب الفبایی ثبت شده‌اند. 

در ادامه، نمایه‌های جداگانه برای نام‌های اصلی، نام‌های مستعار و عنوان آثار آمده تا جست‌وجو دقیق‌تر شود. حرف اصلی کتاب این است که بدون دسترسی منظم به منابع، پژوهش در حوزه‌ی نمایش پراکنده و ناقص می‌ماند و ثبت کتابشناختی می‌تواند پایه‌ای برای مطالعه‌های بعدی باشد.

چرا باید کتاب کتابشناسی نمایشنامه های نوین فارسی از مشروطه تا سال ۱۳۹۰ را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتابشناسی نمایشنامه های نوین فارسی از مشروطه تا سال ۱۳۹۰ را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب فهرستی گسترده از نمایشنامه‌های فارسی را در یک بازه‌ی تاریخی بلند یک‌جا جمع کرده است.
• خواننده می‌تواند نام نویسندگان، عنوان آثار و اطلاعات پایه‌ی هر مدخل را سریع‌تر پیدا کند.
• نمایه‌های جداگانه‌ی نام‌های اصلی، نام‌های مستعار و عناوین آثار جست‌وجو را دقیق‌تر می‌کنند.
• مقدمه و توضیح روش کار، تصویری از دشواری گردآوری منابع نمایشی و وضعیت پژوهش در این حوزه به دست می‌دهد.
• نمودارهای توزیع آثار کمک می‌کنند روند کلی تولید نمایشنامه در دوره‌ها و دهه‌های مختلف بهتر دیده شود.
• این کتاب برای پژوهش‌های بعدی درباره‌ی تاریخ نمایشنامه‌نویسی فارسی، نقطه‌ی شروع مناسبی فراهم می‌کند.

خواندن کتاب کتابشناسی نمایشنامه های نوین فارسی از مشروطه تا سال ۱۳۹۰ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• پژوهشگران تئاتر و ادبیات که به‌ دنبال شناسایی منابع نمایشنامه‌های فارسی هستند.
• دانشجویانی که برای مقاله، پایان‌نامه یا طرح پژوهشی به فهرست آثار نمایشی نیاز دارند.
• علاقه‌مندان به تاریخ نمایش در ایران که می‌خواهند مسیر انتشار نمایشنامه‌ها را در دوره‌های مختلف دنبال کنند.
• کتابداران و فهرست‌نگارانی که با منابع نمایشی و نمایه‌سازی سروکار دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند نام نویسندگان کمتر دیده‌شده و آثار پراکنده‌ی این حوزه را پیدا کنند.

درباره فریده رازی

فریده رازی (۱۴۰۱-۱۳۱۷) کتاب‌شناس، پژوهشگر، فرهنگ‌نویس، مترجم و داستان‌نویس بود. او تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه نیویورک گذراند و سال‌ها به عنوان کارشناس ارشد بخش ایران‌شناسی در کتابخانه‌ی ملی ایران فعالیت کرد. از آثار پژوهشی و مرجع او می‌توان به «فرهنگ واژه‌های فارسی سره»، «کتاب‌شناسی مانی»، «کتاب‌شناسی ادبیات داستانی معاصر ایران» و پژوهش «نقالی و روحوضی» اشاره کرد که در حوزه‌های زبان‌شناسی و کتاب‌شناسی به چاپ رسیده‌اند.

فریده رازی داستان‌نویس هم بود و از چهره‌های شاخص جریان نویسندگی زنان دهه‌ی ۱۳۵۰ و پس از آن بود. رمان «من و ویس» از جمله آثار مطرح او است که با تکنیک تک‌گویی درونی و بر اساس داستان ویس و رامین نوشته شده و برنده‌ی جایزه‌ی کتاب سال شد. از دیگر آثار داستانی و ترجمه‌های او می‌توان به مجموعه‌داستان «زنی با چتر زیر باران»، رمان‌های «عذاب روز سایه»، «زیر پلک‌های بسته»، «یکی از اصحاب کهف» و ترجمه‌ی نمایشنامه‌ی «آمادئوس» اشاره کرد.