کتاب فرهنگ نمادهای چین

کتاب فرهنگ نمادهای چین (A Dictionary of Chinese Symbols) نوشته ولفرام ابرهارد، به‌ جای ارائه‌ی یک تاریخ کلی از فرهنگ چین، به سراغ نشانه‌ها و تصویرهایی می‌رود که در هنر، ادبیات، آیین‌ها و زندگی روزمره‌ی چینی معناهای پنهان و اجتماعی پیدا کرده‌اند؛ از ابر و اردک چینی تا اجاق، ارکیده و ازدواج. کتاب نشان می‌دهد که فهم بسیاری از آثار و رسوم چینی بدون شناخت این زبان نمادین ناقص می‌ماند. امیرعباس زارعی این فرهنگ را ترجمه و انتشارات پژوهشکده هنر آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرهنگ نمادهای چین

کتاب فرهنگ نمادهای چین نوشته‌ی ولفرام ابرهارد اثری مرجع‌گونه در شناخت نشانه‌ها، تصویرها و معناهایی است که در سنت چینی بار فرهنگی پیدا کرده‌اند. مترجم توضیح داده که برای فهم هنر و ادبیات شرق دور، آشنایی با این شبکه‌ی نمادین ضروری است؛ چون بسیاری از نقش‌ها، اشیا، جانوران، رنگ‌ها و حتی رفتارهای اجتماعی فقط در ظاهر ساده‌اند و در لایه‌ی بعدی به آرزو، جایگاه اجتماعی، پیوند زناشویی، طول عمر، باروری یا مناسبات اخلاقی اشاره دارند. کتاب از همین‌جا اهمیت پیدا می‌کند: نه از راه بحث انتزاعی، بلکه از مسیر مدخل‌هایی که هر کدام دریچه‌ای به بخشی از ذهنیت فرهنگی چین باز می‌کنند.

در متن کتاب، مدخل‌هایی مانند ابرو، ابرها، ابریشم، اجاق، احساسات، اختربینی، اردک چینی، ارکیده، ارواح و ازدواج دیده می‌شود. همین تنوع نشان می‌دهد که ولفرام ابرهارد فقط به نمادهای مذهبی یا هنری محدود نمانده و از پوشاک، گیاهان، حیوانات، رنگ‌ها، اعضای بدن، آیین‌های خانوادگی و حتی کنایه‌های مربوط به روابط انسانی هم نمونه آورده است. ابرهارد توضیح می‌دهد که نماد در فرهنگ چینی اغلب کارکردی اجتماعی دارد و در هدیه‌دادن، خطاب‌کردن، آرزوکردن و انتقال معنا بدون بیان مستقیم حضور پیدا می‌کند.

کتاب فرهنگ نمادهای چین علاوه‌بر معرفی هر نماد، زمینه‌ی فکری و زبانی آن را هم روشن می‌کند. بخشی از کتاب به این موضوع پرداخته که چرا در فرهنگ چینی ایهام، جناس، تصویر و اشاره چنین جایگاهی دارند و چگونه واژه، نقش و شی می‌توانند همزمان چند معنا را حمل کنند. از خلال این توضیحات، تصویری گسترده‌تر از نسبت میان زبان، خوشنویسی، نقاشی، آیین و زندگی جمعی در چین شکل می‌گیرد.

خلاصه کتاب فرهنگ نمادهای چین

کتاب فرهنگ نمادهای چین مجموعه‌ای از مدخل‌هاست که معنای فرهنگی و اجتماعی نمادهای رایج در سنت چینی را توضیح می‌دهد. نویسنده از خلال نمونه‌های گوناگون نشان می‌دهد که اشیا، جانوران، گیاهان، رنگ‌ها، پدیده‌های طبیعی و آیین‌های روزمره در چین فقط عناصر ظاهری نیستند و هر کدام می‌توانند حامل آرزو، هشدار، کنایه، جایگاه اجتماعی یا معنایی عاطفی باشند. 

در کنار این مدخل‌ها، کتاب به زبان نمادین چینی، پیوند نوشتار و تصویر، نقش ایهام‌های آوایی و جایگاه نمادها در هنر، ادبیات و روابط اجتماعی هم پرداخته است. حاصل کار، تصویری فشرده اما پرجزئیات از شیوه‌ای است که فرهنگ چینی معنا را در نشانه‌ها پنهان و منتقل می‌کند.

چرا باید کتاب فرهنگ نمادهای چین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فرهنگ نمادهای چین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب معنای نمادهایی را روشن می‌کند که در هنر، ادبیات و آیین‌های چینی بار معنایی ویژه دارند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند نقش ایهام، تصویر و شباهت‌های آوایی را در شکل‌گیری معنا بهتر درک کند.
• مدخل‌های متنوع کتاب امکان آشنایی همزمان با نمادهای مربوط به طبیعت، خانواده، بدن، رنگ‌ها و مناسبات اجتماعی را فراهم می‌کند.
• این اثر به فهم دقیق‌تر نقش نشانه‌ها در هدیه‌ها، آرزوها، رسوم و روابط انسانی در فرهنگ چین کمک می‌کند.
• کتاب برای پژوهش در هنر و ادبیات چین، یک جعبه‌ابزار مفهومی در اختیار مخاطب می‌گذارد.

خواندن کتاب فرهنگ نمادهای چین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فرهنگ نمادهای چین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به فرهنگ و تمدن چین که می‌خواهند با لایه‌های معنایی نشانه‌ها و آیین‌ها آشنا شوند.
• پژوهشگران و دانشجویان هنر که در پی فهم دقیق‌تر نقش نمادها در نقاشی، خوشنویسی و هنرهای تزیینی چین هستند.
• خوانندگانی که به ادبیات و اسطوره‌های شرق دور علاقه دارند و می‌خواهند ارجاع‌ها و کنایه‌های فرهنگی را بهتر بشناسند.
• مخاطبانی که درباره‌ی پیوند زبان، تصویر و زندگی اجتماعی در فرهنگ‌های آسیایی کنجکاوند.
• کسانی که به واژه‌نامه‌ها و کتاب‌های مدخل‌محور با اطلاعات جزئی و موضوع‌بندی‌شده علاقه دارند.