کتاب هنر دوره فاطمی

کتاب هنر دوره فاطمی: در موزه ویکتوریا و آلبرت نوشته آنا کونتادینی و ترجمه داود طبایی است که انتشارات پژوهشکده هنر آن را منتشر کرده است. این کتاب با تکیه بر آثار نگهداری‌شده در موزه ویکتوریا و آلبرت، هنر فاطمی را از مسیر اشیایی چون بلور، منسوجات، سفال، شیشه، سکه، عاج، چوب و فلز بررسی می‌کند. در کنار معرفی این آثار، زمینه‌ی تاریخی و فرهنگی حکومت فاطمیان هم طرح می‌شود تا روشن شود هر شیء در چه جهان فکری و اجتماعی شکل گرفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هنر دوره فاطمی

کتاب هنر دوره فاطمی: در موزه ویکتوریا و آلبرت نوشته آنا کونتادینی پژوهشی است درباره‌ی هنر فاطمیان که از دل یک مجموعه‌ی موزه‌ای آغاز می‌شود اما به معرفی صرف اشیا محدود نمی‌ماند. نویسنده از همان ابتدا توضیح می‌دهد که عنوان‌هایی مانند هنر فاطمی بیشتر قراردادی‌اند و برای فهم این آثار باید آن‌ها را هم در پیوند با جامعه‌ی تولیدکننده‌شان دید و هم در بستر گسترده‌تر تاریخ هنر اسلامی. به همین دلیل، متن فقط فهرستی از اشیای ارزشمند نیست؛ بلکه تلاشی است برای فهم نسبت میان قدرت سیاسی، ایدئولوژی اسماعیلی، بازرگانی، معماری و تولید هنری در قلمرو فاطمیان.
کتاب هنر دوره فاطمی: در موزه ویکتوریا و آلبرت در فصل‌های جداگانه به گروه‌های مختلف آثار می‌پردازد؛ از بلور و منسوجات تا سفالینه، شیشه، سکه و وزنه‌های شیشه‌ای و نیز کارهای عاجی، چوبی و فلزی. در هر بخش، مسئله فقط توصیف ظاهر اثر نیست. نویسنده درباره‌ی ماده‌ی سازنده، شیوه‌ی ساخت، خاستگاه احتمالی، انتساب تاریخی و مسیر جابه‌جایی آثار هم بحث می‌کند. همین دقت باعث می‌شود کتاب برای شناخت دشواری‌های پژوهش در هنر فاطمی نیز مهم باشد؛ چون بارها نشان می‌دهد که تشخیص زمان، محل ساخت و حتی هویت برخی اشیا همیشه قطعی نیست و باید با مقایسه‌ی سبکی، شواهد مکتوب و داده‌های موزه‌ای پیش رفت.
کتاب هنر دوره فاطمی: در موزه ویکتوریا و آلبرت همچنین مقدمه‌ای مفصل درباره‌ی تاریخ فاطمیان دارد؛ از شکل‌گیری این سلسله و فتح مصر تا نقش قاهره، الازهر، شبکه‌ی دعوت، بحران‌های سیاسی، شکاف‌های مذهبی و رونق بازرگانی. این بخش تاریخی کمک می‌کند که آثار هنری از حالت اشیای جداافتاده بیرون بیایند و به‌عنوان بخشی از یک جهان پرتحرک دیده شوند؛ جهانی که در آن شکوه دربار، مسیرهای تجارت، کتابخانه‌ها، معماری مذهبی و شهری و تولیدات کارگاهی به هم پیوند خورده‌اند. حاصل کار، تصویری چندوجهی از دوره‌ای است که هنر آن تنها با نگاه به زیبایی ظاهری اشیا فهمیده نمی‌شود.

خلاصه کتاب هنر دوره فاطمی

کتاب هنر دوره فاطمی: در موزه ویکتوریا و آلبرت تاریخ و هنر فاطمیان را از خلال مجموعه‌ای از آثار موزه‌ای کنار هم می‌گذارد. متن با شرح زمینه‌ی سیاسی، مذهبی و اقتصادی فاطمیان آغاز می‌شود و سپس به سراغ اشیایی می‌رود که از آن دوره به‌جا مانده‌اند. نویسنده نشان می‌دهد که هر اثر، از یک قطعه بلور تا یک منسوج یا سفالینه، فقط یک شیء تزئینی نیست و می‌تواند سرنخی برای فهم مناسبات قدرت، تجارت، سلیقه‌ی درباری، فنون کارگاهی و ارتباط‌های فرهنگی باشد. دغدغه‌ی اصلی این کتاب این است که هنر فاطمی نه به‌صورت جداگانه، بلکه در پیوند با تاریخ، جغرافیا و جریان‌های فکری زمانه‌اش دیده شود.

چرا باید کتاب هنر دوره فاطمی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب هنر دوره فاطمی: در موزه ویکتوریا و آلبرت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب هنر فاطمی را از مسیر آثار واقعی یک مجموعه‌ی موزه‌ای بررسی می‌کند و بحث را از سطح کلی‌گویی دور نگه می‌دارد.
• خواننده با گروه‌های متنوعی از آثار مانند بلور، منسوجات، سفال، شیشه و فلز آشنا می‌شود و تفاوت مواد و فنون را بهتر می‌فهمد.
• متن نشان می‌دهد که برای شناخت یک اثر هنری باید به تاریخ، مذهب، بازرگانی و فضای اجتماعی دوره هم توجه کرد.
• بحث‌های مربوط به انتساب، تاریخ‌گذاری و خاستگاه اشیا، تصویری روشن از دشواری‌های پژوهش در هنر اسلامی به دست می‌دهد.
• بخش تاریخی کتاب کمک می‌کند جایگاه فاطمیان در مصر، شمال افریقا و مدیترانه در کنار تولیدات هنری‌شان دیده شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب هنر دوره فاطمی: در موزه ویکتوریا و آلبرت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ هنر اسلامی که می‌خواهند یک دوره‌ی مشخص را از خلال آثار موزه‌ای بشناسند.
• دانشجویان و پژوهشگران هنر، تاریخ و باستان‌شناسی که به پیوند میان شیء هنری و زمینه‌ی تاریخی آن توجه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی فاطمیان و نقش مصر در تولید و گردش آثار هنری شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• کسانی که به مطالعه‌ی منسوجات، سفالینه‌ها، بلورها و دیگر هنرهای تزئینی علاقه دارند.
• خوانندگانی که از متن‌های پژوهشیِ مبتنی بر نمونه‌های عینی و بررسی جزئیات آثار لذت می‌برند.