کتاب فرهنگ ایران‌ شناسان

کتاب فرهنگ ایران‌شناسان نوشته شمس الدین نجمی، مرجعی فشرده برای آشنایی با چهره‌هایی است که در کشورهای مختلف درباره‌ی ایران، زبان‌های ایرانی، تاریخ، ادبیات، سفرنامه‌ها و نهادهای ایران‌شناسی کار کرده‌اند. نویسنده در این اثر فقط به نام‌ها بسنده نکرده و کوشیده است تصویری کوتاه از زمینه‌ی فعالیت، آثار و جایگاه هریک ارائه دهد تا مسیر مطالعه در این حوزه روشن‌تر شود. این کتاب را انتشارات تخت جمشید منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرهنگ ایران‌شناسان

کتاب فرهنگ ایران‌شناسان نوشته شمس الدین نجمی تلاشی است برای گردآوری نام و شرح کوتاهِ پژوهشگرانی که به‌نوعی با شناخت ایران پیوند داشته‌اند. پیشگفتار اثر، ایران‌شناسی را حوزه‌ای گسترده می‌داند که از تاریخ و فرهنگ تا زبان، دین، آداب‌ورسوم، اقتصاد و جامعه را دربرمی‌گیرد. از همین زاویه، اثر فقط به یک شاخه محدود نمی‌ماند و مجموعه‌ای از ایران‌شناسان، خاورشناسان، سفرنامه‌نویسان و حتی انجمن‌ها و حوزه‌های مرتبط را کنار هم می‌آورد. این نگاه باعث شده کتاب بیشتر شبیه نقشه‌ای مقدماتی برای ورود به جهان ایران‌شناسی باشد تا صرفاً فهرستی از اسامی.
کتاب فرهنگ ایران‌شناسان در 5 فصل تنظیم شده است. فصل نخست به ایران‌شناسان غیرایرانی می‌پردازد و نام‌ها را بر پایه‌ی کشورها دسته‌بندی می‌کند؛ از آلمان و بریتانیا تا روسیه، فرانسه، ژاپن و دیگر کشورها. فصل دوم به ایران‌شناسان ایرانی اختصاص دارد و در آن از چهره‌های شناخته‌شده‌ی تاریخ‌نگاری، ادبیات، زبان‌شناسی و پژوهش‌های فرهنگی یاد شده است. فصل سوم خاورشناسان غیرایرانی را دربرمی‌گیرد، فصل چهارم به سفرنامه‌ها و سفرنامه‌نویسان مربوط می‌شود و فصل پنجم نیز انجمن‌ها، مؤسسه‌ها و حوزه‌های ایران‌شناسی را معرفی می‌کند. این چینش نشان می‌دهد که نویسنده ایران‌شناسی را فقط در قالب زندگی‌نامه‌ی افراد ندیده و به بسترهای نهادی و متنی آن هم توجه داشته است.
کتاب فرهنگ ایران‌شناسان از خلال مدخل‌های کوتاه خود، تصویری از گستردگی مطالعات مربوط به ایران به دست می‌دهد. در این مدخل‌ها گاهی با پژوهشگرانی روبه‌رو می‌شویم که بر شاهنامه، زبان‌های باستانی، متون عرفانی یا تاریخ ایران کار کرده‌اند و گاهی با کسانی که از مسیر باستان‌شناسی، ترجمه، نسخه‌شناسی یا سفرنامه‌نویسی به ایران نزدیک شده‌اند. همین تنوع، حال‌وهوای اثر را از یک فهرست خشک دور می‌کند و آن را به منبعی مناسب برای جست‌وجوی اولیه، پیگیری نام‌ها و پیدا کردن مسیرهای بعدی مطالعه تبدیل می‌سازد.

خلاصه کتاب فرهنگ ایران‌شناسان

کتاب فرهنگ ایران‌شناسان مجموعه‌ای از مدخل‌های کوتاه درباره‌ی پژوهشگران و نویسندگانی است که در شناخت ایران سهم داشته‌اند. شمس الدین نجمی در این اثر، نام‌ها را به‌صورت طبقه‌بندی‌شده گرد آورده و برای بسیاری از آن‌ها شرحی مختصر از زندگی، حوزه‌ی کار و آثار مهم آورده است. مسیر کتاب از معرفی ایران‌شناسان غیرایرانی آغاز می‌شود، سپس به ایران‌شناسان ایرانی می‌رسد و بعد خاورشناسان، سفرنامه‌نویسان و نهادهای مرتبط را دربرمی‌گیرد. دغدغه‌ی اصلی اثر، نشان‌دادن پهنه‌ی گسترده‌ی مطالعات ایران و آشنا کردن مخاطب با کسانی است که از زاویه‌های مختلف به تاریخ، فرهنگ، زبان و تمدن ایران پرداخته‌اند.

چرا باید کتاب فرهنگ ایران‌شناسان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فرهنگ ایران‌شناسان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری کلی از گستره‌ی ایران‌شناسی و شاخه‌های مرتبط با آن ارائه می‌دهد.
• خواننده با نام پژوهشگران ایرانی و غیرایرانی و زمینه‌ی فعالیت هریک آشنا می‌شود.
• اثر، مسیرهای مختلف مطالعه درباره‌ی ایران را از ادبیات و تاریخ تا باستان‌شناسی و سفرنامه نشان می‌دهد.
• دسته‌بندی مطالب بر پایه‌ی فصل‌ها و کشورها، جست‌وجوی نام‌ها و موضوعات را آسان‌تر می‌کند.
• اشاره به آثار و تألیفات برخی چهره‌ها، سرنخ‌های مفیدی برای ادامه‌ی مطالعه در اختیار می‌گذارد.
• بخش مربوط به انجمن‌ها و حوزه‌های ایران‌شناسی، نگاه کتاب را از افراد فراتر می‌برد و به بسترهای پژوهشی هم می‌رساند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فرهنگ ایران‌شناسان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگرانی که می‌خواهند با چهره‌های مهم ایران‌شناسی آشنا شوند.
• علاقه‌مندان به تاریخ فرهنگ و تمدن ایران که به دنبال شناخت نام‌ها و مسیرهای پژوهشی‌اند.
• خوانندگانی که در حوزه‌های ادبیات فارسی، تاریخ، زبان‌شناسی و باستان‌شناسی مطالعه می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند از راه مدخل‌های کوتاه، سرنخ‌هایی برای مطالعه‌ی عمیق‌تر پیدا کنند.
• مخاطبانی که به سفرنامه‌ها، خاورشناسی و نهادهای مرتبط با مطالعات ایران علاقه دارند.