کتاب سوژه های میل

کتاب سوژه های میل (Subjects of Desire) نوشته جودیت باتلر، مسیر یک ایده‌ی فلسفی را دنبال می‌کند: اینکه «میل» در خوانش هگل چگونه به مسئله‌ی سوژه، بازشناسی، فقدان و نسبت انسان با دیگری گره می‌خورد و بعد در اندیشه‌ی فرانسوی دگرگون می‌شود. متن فقط شرحی بر هگل نیست، بلکه رد یک بحث اثرگذار را از کوژو و سارتر تا لاکان، دولوز و فوکو پی می‌گیرد. این جستار فلسفی را انتشارات کتاب‌سرای نیک با ترجمه حسین کاظمی یزدی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سوژه های میل

کتاب سوژه های میل نوشته‌ی جودیت باتلر به یکی از گره‌های مهم فلسفه‌ی قاره‌ای می‌پردازد: نسبت میان میل، سوژه و بازشناسی. نقطه‌ی آغاز بحث، پدیدارشناسی روح هگل است؛ جایی که میل فقط یک خواست روانی یا کشش فردی نیست، بلکه با خودآگاهی و شکل‌گیری سوژه پیوند می‌خورد. باتلر نشان می‌دهد که این مفهوم در خوانش‌های فرانسوی از هگل چه دگرگونی‌هایی پیدا کرده و چگونه به یکی از محورهای بحث در فلسفه‌ی سده‌ی بیستم تبدیل شده است.

کتاب اما فقط به خود هگل محدود نمی‌ماند و مسیر بازخوانی او را در آثار متفکرانی چون الکساندر کوژو، ژان ایپولیت، ژان پل سارتر، ژاک لاکان، ژیل دولوز و میشل فوکو دنبال می‌کند. اهمیت این پیگیری در آن است که باتلر نشان می‌دهد بسیاری از نقدهای ضدهگلی در فرانسه، همچنان درگیر همان مسئله‌هایی هستند که از دل هگل بیرون آمده‌اند. در نتیجه، کتاب هم تاریخچه‌ای فشرده از یک مناقشه‌ی فلسفی به دست داده و هم نشان می‌دهد چرا «فرار از هگل» به‌سادگی ممکن نیست. این بحث‌ها در متن به‌شکل تحلیلی پیش می‌روند و هر متفکر در نسبت با مسئله‌ی میل و ساختن سوژه بررسی می‌شود.

کتاب سوژه های میل از خوانش هگل آغاز می‌شود و سپس به بازتفسیرهای فرانسوی می‌رسد. در این مسیر، موضوع‌هایی مانند خدایگانی و بندگی، آگاهی ناخشنود، میل به بازشناسی، رضایت‌ناپذیری سوژه و نقد متافیزیک سوژه برجسته می‌شوند. فضای کلی اثر فشرده، استدلالی و پر از ارجاع است و بیشتر به کار کسانی می‌آید که می‌خواهند نسبت هگل با اندیشه‌ی فرانسوی و جایگاه آغازین جودیت باتلر را دقیق‌تر دنبال کنند.

خلاصه کتاب سوژه های میل

کتاب سوژه های میل بررسی می‌کند که مفهوم میل در پدیدارشناسی روح هگل چگونه به خودآگاهی و بازشناسی گره می‌خورد و بعد در فلسفه‌ی فرانسه چه سرنوشتی پیدا می‌کند. باتلر از این‌جا شروع می‌کند که سوژه برای شناختن خود، ناچار است از خلال دیگری و تجربه‌ی بیگانگی عبور کند. سپس نشان می‌دهد که کوژو، ایپولیت و سارتر این مسیر را چگونه بازخوانی کرده‌اند و متفکرانی مانند لاکان، دولوز و فوکو چطور همان الگو را نقد یا جابه‌جا کرده‌اند. 

در سراسر کتاب، پرسش اصلی این است که آیا میل به رضایت می‌رسد یا همیشه با فقدان، ناپایداری و وابستگی به دیگری همراه می‌ماند.

چرا باید کتاب سوژه های میل را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سوژه های میل را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان هگل و اندیشه‌ی فرانسوی سده‌ی بیستم را از مسیر مفهوم میل روشن می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند نسبت سوژه، بازشناسی، فقدان و دیگری را دقیق‌تر دنبال کند.
• این اثر نشان می‌دهد چرا متفکرانی مانند سارتر، لاکان، دولوز و فوکو همچنان در گفت‌وگو با هگل قرار می‌گیرند.
• کتاب برای فهم جایگاه آغازین اندیشه‌ی جودیت باتلر و ریشه‌های برخی بحث‌های بعدی او اهمیت دارد.

خواندن کتاب سوژه های میل را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سوژه های میل به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران فلسفه که می‌خواهند خوانش‌های فرانسوی از هگل را دقیق‌تر بشناسند.
• علاقه‌مندان به جودیت باتلر که می‌خواهند با نخستین اثر او و زمینه‌های فکری‌اش آشنا شوند.
• خوانندگانی که درباره‌ی نسبت میل، سوژه، بازشناسی و دیگری پرسش دارند.
• کسانی که به مباحث پدیدارشناسی، اگزیستانسیالیسم، ساختارگرایی و پساساختارگرایی علاقه دارند.
• مخاطبانی که از متن‌های فلسفی فشرده و بحث‌های مفهومی چندلایه لذت می‌برند.

درباره جودیت باتلر

جودیت باتلر (Judith Butler) (متولد ۱۹۵۶) فیلسوف، نظریه‌پرداز انتقادی و استاد ادبیات تطبیقی دانشگاه کالیفرنیا، برکلی است. او که با پیوندزدن پساساختارگرایی، روانکاوی و فلسفه‌ی قاره‌ای، ساختارهای سنتی هویت را به چالش کشیده، امروزه به عنوان یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های حوزه‌های مطالعات جنسیت، نظریه‌ی کوئیر و فلسفه‌ی سیاسی معاصر شناخته می‌شود.

شهرت و اعتبار جهانی باتلر با نگارش کتاب «آشفتگی جنسیتی» در سال ۱۹۹۰ رقم خورد؛ اثری بنیادین که با طرح نظریه‌ی «اجراگری جنسیت» (Gender Performativity)، نگاه آکادمیک به جنسیت را دگرگون ساخت. از دیگر آثار مهم او می‌توان به «اجسام مهم‌اند»، «زیست روانی قدرت»، «زندگی‌های سوگ‌پذیر»، «نیروی خشونت پرهیزی» و «چه کسی از جنسیت می‌ترسد؟» اشاره کرد.

بخشی از کتاب سوژه های میل

«در بخش "حقیقت و یقین به خود" است که هگل آشکارا بحث دربارهٔ میل را شروع می‌کند که انتقال میان آگاهی و خودآگاهی را بنیان می‌نهد. نمود میل در چنین خط اتصالی عجیب است؛ زیرا اگر میل باشد که پیشرفت پدیدارشناسی را پیش می‌راند، چرا میل به‌مثابهٔ مضمونی آشکار در چهارمین فصل از این کتاب ظاهر می‌شود؟ در واقع اینکه میل در مرحله‌ای معین در پدیدارشناسی "نمایان می‌شود" اصلاً چه معنایی دارد؟

میل نمایان می‌شود، ولی آنِ نمودش ضرورتاً همان آنی نیست که در آن برای نخستین بار ثمربخش بوده است. از این لحاظ، از نظر هگل هیچ‌چیزی از عدم به وجود نمی‌آید؛ هرچیزی از حالتی ضمنی و بالقوه به صورتی آشکار می‌رسد؛ در واقع همه‌چیز، به یک معنا، از پیش آنجا بوده است. "نمود" آنی بالفعل و آشکار در پیشرفت پدیدار است. در پدیدارشناسی یک پدیدار معین در بستری از نوعی پیکربندی معین از جهان نمایان می‌شود. دربارهٔ میل باید بپرسیم که چه نوع جهانی میل را ممکن می‌کند. جهان باید چگونه باشد که میل به وجود بیاید؟»