کتاب زندگی به طعم اخلاق

کتاب زندگی به طعم اخلاق نوشته محمدجواد فلاح، اثری است که مسئله‌ی اخلاق شهروندی را از دل موقعیت‌های روزمره بیرون می‌کشد؛ از صف و ترافیک و همسایگی تا حفظ آبرو، انصاف، خیرخواهی و رفتار با محیط زندگی. نویسنده در قالب پنج گام، می‌کوشد نشان دهد اخلاق فقط مجموعه‌ای از توصیه‌های کلی نیست، بلکه با تصمیم‌های کوچک و بزرگ روزانه پیوند دارد. این کتاب را نشر معارف منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زندگی به طعم اخلاق

کتاب زندگی به طعم اخلاق نوشته محمدجواد فلاح، بر یکی از نیازهای جدی زندگی جمعی دست گذاشته است: این‌که اخلاق در شهر و در رابطه با دیگران چگونه معنا پیدا می‌کند. متن از همان آغاز، اخلاق را فقط در حد فضیلت‌های ذهنی نگه نمی‌دارد و آن را به مسئولیت در قبال همسایه، خانواده، همکار، رهگذر، اموال عمومی و حتی محیط‌زیست پیوند می‌زند. نویسنده با تکیه بر عقل، وجدان و آموزه‌های دینی، می‌کوشد نشان دهد چرا اخلاقی‌زیستن هم برای فرد معنا دارد و هم برای جامعه، و چرا بی‌تفاوتی در برابر رفتارهای نادرست، خود بخشی از مسئله است.
کتاب زندگی به طعم اخلاق در قالب پنج گام تنظیم شده است و هر گام به یکی از پایه‌های اصلی اخلاق شهروندی می‌پردازد. گام اول به چرایی اخلاقی‌بودن اختصاص دارد و از سود، وجدان، اعتماد، آرامش و مسئولیت سخن می‌گوید. گام دوم قانون طلایی اخلاق یا اصل انصاف را پیش می‌کشد؛ همان قاعده‌ای که می‌گوید با دیگران چنان رفتار شود که انسان دوست دارد با او رفتار کنند. در ادامه، گام سوم بر تکریم، احترام و ادب تمرکز دارد، گام چهارم خیرخواهی و نصیحت را بررسی می‌کند و گام پنجم مسئولیت اخلاقی در برابر محیط زندگی و فضای شهری را پیش می‌کشد.
کتاب زندگی به طعم اخلاق از مثال‌های ملموس فراوان استفاده می‌کند؛ از نوبت در صف و راستگویی و امانتداری تا عفو، بخشش، حفظ آبرو، کمک به درمانده، رعایت حقوق مالی و واکنش به ناهنجاری‌های اجتماعی. همین مثال‌ها باعث شده‌اند بحث‌ها از حالت انتزاعی فاصله بگیرند و به موقعیت‌هایی نزدیک شوند که در زندگی روزانه بارها تکرار می‌شوند. در کنار این نمونه‌ها، نویسنده از آیات، روایات، حکایت‌ها و پرسش‌های اخلاقی بهره گرفته است تا خواننده فقط با یک سلسله حکم روبه‌رو نباشد، بلکه درگیر سنجش رفتار خود و داوری درمورد انتخاب‌هایش شود.

خلاصه کتاب زندگی به طعم اخلاق

کتاب زندگی به طعم اخلاق می‌خواهد نشان دهد اخلاق شهروندی از تصمیم‌های ساده و روزمره آغاز می‌شود. محمدجواد فلاح در پنج گام، نخست به این پرسش پاسخ می‌دهد که چرا باید اخلاقی بود و سپس اصل انصاف را به‌عنوان یک معیار مهم مطرح می‌کند. بعد از آن، بحث به احترام، ادب، خیرخواهی، عفو، راستگویی، حفظ آبرو، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و رفتار درست با محیط زندگی می‌رسد. متن با مثال‌های متعدد از خانواده، خیابان، محل کار، همسایگی و فضاهای عمومی، نشان می‌دهد که اخلاق فقط در حرف خلاصه نمی‌شود و در نوع برخورد با دیگران، رعایت حق‌الناس و واکنش به بی‌اخلاقی‌ها خودش را آشکار می‌کند.

چرا باید کتاب زندگی به طعم اخلاق را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زندگی به طعم اخلاق را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب اخلاق شهروندی را از سطح توصیه‌های کلی پایین می‌آورد و به موقعیت‌های واقعی زندگی روزانه وصل می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند نسبت میان وجدان، عقل، دین و رفتار اجتماعی را دقیق‌تر بسنجد.
• این اثر نمونه‌های متعددی از صف، ترافیک، همسایگی، خانواده، محیط کار و فضای عمومی مطرح می‌کند که فهم بحث را ملموس‌تر می‌سازند.
• کتاب به موضوع‌هایی مانند انصاف، راستگویی، عفو، خیرخواهی و حفظ آبرو به‌صورت پیوسته و مرتبط نگاه می‌کند.
• مطالعه‌ی آن به شکل‌گیری حساسیت بیشتر نسبت‌به حق دیگران و مسئولیت در برابر محیط زندگی کمک می‌کند.
• بخش‌های مختلف کتاب، زمینه‌ای برای ارزیابی رفتار شخصی و اجتماعی فراهم می‌کنند و فقط به بیان حکم بسنده نمی‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب زندگی به طعم اخلاق به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درمورد اخلاق شهروندی و مسئولیت‌های روزمره در جامعه شناخت روشن‌تری به‌دست آورند.
• کسانی که با پرسش‌هایی درباره‌ی انصاف، راستگویی، عفو، خیرخواهی و رعایت حقوق دیگران درگیرند.
• مخاطبانی که به پیوند میان آموزه‌های دینی و مسائل عملی زندگی اجتماعی علاقه دارند.
• فعالان فرهنگی و آموزشی که درمورد ادب اجتماعی، همزیستی و رفتار مسئولانه در شهر کار می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند درمورد واکنش درست به بی‌اخلاقی‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی بیشتر فکر کنند.

بخشی از کتاب زندگی به طعم اخلاق

«عقل و وجدان می‌گویند که باید اخلاقی زیست تا زندگی همراه با آرامش و تعهدِ مسئولانه را به‌یادگار گذاشت. ما باید اخلاقی زندگی کنیم، زیرا انسانیم و در قبال خود و دیگران مسئولیم.
زندگی اخلاق‌مدارانه به ما کمک می‌کند تا آسودگی را برای یکدیگر به‌ارمغان آوریم و از هم‌زیستی اخلاقی در کنار یکدیگر لذت ببریم. زیست اخلاقی است که ما را در قبال یکدیگر مسئول و محترم می‌شمارد و به ما کمک می‌کند تا به یکدیگر متعهد باشیم و حقوق دیگران را رعایت نماییم.
پس من اخلاقی هستم تا همسایگانم به من اعتماد کنند، دوستانم از احوال من جویا شوند و مشکلات خودشان را با من بازگو کنند. من باید اخلاقی باشم تا خانواده‌ام در پرتوِ زندگیِ اخلاقیِ من ایمن و آسوده باشند و با اعتماد به من زندگی کنند. من باید اخلاقی باشم تا حدود و حریم دیگران را رعایت کنم، در امانت آن‌ها خیانت نکنم، در اموال ایشان تعدی نکنم، انتقام‌جویی نکنم و خودمحور نباشم. اگر این‌چنین بودم، حق دارم انتظار داشته باشم که دیگران نیز با من این‌گونه باشند؛ با این منطق است که می‌توان در کنار هم زندگی کرد و برای یکدیگر آرزوی خوشبختی و سعادت نمود. به‌یاد داشته باشیم که زندگی اخلاقی به‌مراتب بهتر است از خودمحوری و آزادی بی‌قیدوشرط.»