کتاب زندگی به طعم اخلاق

کتاب زندگی به طعم اخلاق نوشته محمدجواد فلاح و اثری است که به مسئله‌ی اخلاق شهروندی از خلال موقعیت‌های روزمره می‌نگرد؛ از صف و ترافیک و همسایگی تا حفظ آبرو، انصاف، خیرخواهی و رفتار با محیط زندگی. نویسنده در قالب پنج گام می‌کوشد نشان دهد که اخلاق فقط مجموعه‌ای از توصیه‌ها نیست و با تصمیم‌های کوچک و بزرگ روزانه پیوند دارد. کتاب حاضر را نشر معارف منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زندگی به طعم اخلاق اثر محمدجواد فلاح

کتاب زندگی به طعم اخلاق (پنج گام در اخلاق شهروندی)، نوشته‌ی محمدجواد فلاح، بر یکی از نیازهای جدی زندگی جمعی دست گذاشته است؛ اینکه اخلاق در شهر و در رابطه با دیگران چگونه معنا پیدا می‌کند. نویسنده اخلاق را در حد فضیلت‌های ذهنی نگه نمی‌دارد و آن را به مسئولیت در قبال همسایه، خانواده، همکار، رهگذر، اموال عمومی و محیط‌زیست پیوند می‌زند. او با تکیه بر عقل، وجدان و آموزه‌های دینی می‌کوشد نشان دهد که چرا اخلاقی‌زیستن هم برای فرد معنا دارد و هم برای جامعه و چرا بی‌تفاوتی در برابر رفتارهای نادرستْ خود بخشی از مسئله است.

زندگی به طعم اخلاق در قالب پنج گام تنظیم شده و هر گام به یکی از پایه‌های اصلی اخلاق شهروندی پرداخته است. گام اول به چرایی اخلاقی‌بودن اختصاص دارد و از سود، وجدان، اعتماد، آرامش و مسئولیت سخن می‌گوید. گام دوم قانون طلایی اخلاق یا اصل انصاف را مطرح می‌کند؛ همان قاعده‌ای که می‌گوید با دیگران چنان رفتار شود که انسان دوست دارد با او رفتار کنند. گام سوم بر تکریم، احترام و ادب تمرکز دارد، گام چهارم خیرخواهی و نصیحت را بررسی می‌کند و گام پنجم مسئولیت اخلاقی در برابر محیط زندگی و فضای شهری را مطرح می‌کند.

کتاب زندگی به طعم اخلاق از مثال‌های فراوانی استفاده کرده است؛ از نوبت در صف و راستگویی و امانتداری تا عفو، بخشش، حفظ آبرو، کمک به درمانده، رعایت حقوق مالی و واکنش به ناهنجاری‌های اجتماعی. محمدجواد فلاح از آیات، روایات، حکایت‌ها و پرسش‌های اخلاقی بهره گرفته است تا خواننده فقط با یک سلسله حکم روبه‌رو نباشد؛ بلکه درگیر سنجش رفتار خود و داوری درمورد انتخاب‌های خویش باشد.

خلاصه کتاب زندگی به طعم اخلاق

کتاب حاضر می‌خواهد نشان دهد که اخلاق شهروندی به تصمیم‌های ساده و روزمره ارتباط دارد. محمدجواد فلاح در پنج گام، نخست به این پرسش پاسخ می‌دهد که چرا باید اخلاقی بود و سپس اصل انصاف را به‌عنوان یک معیار مهم مطرح می‌کند. این کتاب سپس به احترام، ادب، خیرخواهی، عفو، راستگویی، حفظ آبرو، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و رفتار درست با محیط زندگی می‌پردازد و با مثال‌های متعدد از خانواده، خیابان، محل کار، همسایگی و فضاهای عمومی نشان می‌دهد که اخلاق در حرف خلاصه نمی‌شود و در نوع برخورد با دیگران، رعایت حق‌الناس و واکنش به بی‌اخلاقی‌ها خودش را آشکار می‌کند.

چرا باید کتاب زندگی به طعم اخلاق را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زندگی به طعم اخلاق را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب اخلاق شهروندی را از سطح توصیه‌های کلی فراتر برده و به موقعیت‌های واقعی زندگی روزانه متصل کرده است.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند نسبت میان وجدان، عقل، دین و رفتار اجتماعی را بسنجد.
• این کتاب به موضوع‌هایی مانند انصاف، راستگویی، عفو، خیرخواهی و حفظ آبرو نگریسته است.
• مطالعه‌ی این کتاب به شکل‌گیری حساسیت بیشتر نسبت به حق دیگران و مسئولیت در برابر محیط زندگی کمک می‌کند.
• بخش‌های مختلف کتاب، زمینه‌ای برای ارزیابی رفتار شخصی و اجتماعی فراهم می‌کند.

خواندن کتاب زندگی به طعم اخلاق را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب زندگی به طعم اخلاق به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درمورد اخلاق شهروندی و مسئولیت‌های روزمره در جامعه شناختی به‌ دست آورند.
• کسانی که با پرسش‌هایی درباره‌ی انصاف، راستگویی، عفو، خیرخواهی و رعایت حقوق دیگران درگیرند.
• مخاطبانی که به پیوند میان آموزه‌های دینی و مسائل عملی زندگی اجتماعی علاقه دارند.
• فعالان فرهنگی و آموزشی که بر روی ادب اجتماعی، همزیستی و رفتار مسئولانه در شهر کار می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند درمورد واکنش درست به بی‌اخلاقی‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی فکر کنند.

درباره محمدجواد فلاح

محمدجواد فلاح زاده‌ی سال ۱۳۵۸، استادیار دانشگاه و دانش‌آموخته‌ی مقاطع کارشناسی‌ارشد و دکتری رشته‌ی مدرسی معارف اسلامی از دانشگاه تهران است. این پژوهشگر کتاب‌هایی مانند «آیین زندگی – اخلاق کاربردی»، «زندگی به طعم اخلاق (پنج گام در اخلاق شهروندی)» (با همکاری شهرداری قم) و «اصول و روش‌های پاسخ‌گویی به سؤالات دینی» را نوشته و در تهیه‌ی کتاب درسی «دانش خانواده و جمعیت» و ویراستاری علمی کتاب «اخلاق خانواده» مشارکت داشته است. محمدجواد فلاح مقالات علمی‌ـ‌پژوهشی متعددی را نیز نوشته و منتشر کرده است.

جوایز و افتخارات نویسنده

محمدجواد فلاح در سال ۱۳۸۵ رتبه‌ی نخست آزمون کارشناسی‌ارشد را کسب کرد و در ادامه موفق به دستیابی به عناوین دانشجوی ممتاز (استعدادهای درخشان) و دارنده‌ی پایان‌نامه‌ی برتر علوم انسانی در نوزدهمین جشنواره‌ی پژوهش دانشگاه تهران در سال ۱۳۸۸ گردید. او علاوه‌بر کسب عنوان استاد برتر معارف در سال ۱۳۹۰، در سال‌های تحصیلی ۱۳۹۳ - ۱۳۹۴، ۱۳۹۵ - ۱۳۹۶ و ۱۳۹۶ - ۱۳۹۷ نیز به‌عنوان استاد‌ـ‌پژوهشگر برترِ دانشگاه معارف اسلامی شناخته شد. 

بخشی از کتاب زندگی به طعم اخلاق

«گام چهارم: مثلث تکریم، احترام و ادب

در این چند اتفاق ساده ولی واقعی تأمل کنید:

- امروز همسایۀ ما، که وضع مالی خوبی هم دارد و از قضا شیک‌پوش هم است، درحالِ جمع کردنِ نان‌های خشکِ وسطِ کوچه بود. به‌نظر می‌رسید این فردِ خوش‌ظاهر اتفاقاً انسانی بسیار محترم و اخلاق‌مدار است.

- دوربین‌ها بعد از راهپیمایی روز قدس، در سایۀ یکی از دیوارهای شهر بزرگ تهران، یکی از علما و سخنرانان بسیار شهیر شهر را شکار کردند که با کارگران نارنجی‌پوش شهرداری نشسته بودند و با هم گپ می‌زدند. بعید می‌دانم این کار او کاری تبلیغی و نمادین باشد، زیرا عکاس کاملاً اتفاقی این لحظه را شکار کرده بود. اگر او از سر صدق و اخلاص چنین کرده باشد، در مواجهه با این قشر زحمتکش از خود رفتار کریمانه‌ای نشان داده‌است.

- تابه‌حال ندیده بودم پسری چهارده‌ساله، که تازه به سن تکلیف رسیده، زمانی طولانی بعد از اذان مغرب، کنار سفرۀ افطار صبر کند تا پدر وی، که در ترافیک مانده‌است، برسد و در کنار او و با او افطار کند. وی نمی‌خواست پیش از آن‌که پدر زحمتکش او بر سر سفره حاضر شود دست به غذا ببرد. با خود می‌اندیشیدم چنین ادب و احترامی به پدر را از چه کسی و کجا آموخته‌است.»