کتاب بشریت

کتاب بشریت نوشته روتخر برخمان و ترجمه سعید حسنی و بهروز کیاء است. این کتاب را انتشارات ارجمند منتشر کرده است. این کتاب از همان صفحات آغازین، یک باور جاافتاده را زیر سؤال می‌برد: اینکه انسان‌ها در بحران، خیلی زود به خشونت و خودخواهی می‌رسند. نویسنده با مرور نمونه‌های تاریخی، پژوهش‌های روان‌شناسی و روایت‌هایی از جنگ، فاجعه و همکاری جمعی، تصویری متفاوت از سرشت انسان پیش می‌گذارد و نشان می‌دهد بدبینی رایج درباره آدم‌ها همیشه با واقعیت سازگار نیست. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بشریت

کتاب بشریت نوشته روتخر برخمان بر یک پرسش قدیمی متمرکز است: وقتی نظم عادی زندگی از هم می‌پاشد، انسان‌ها به کدام سو می‌روند؟ نویسنده در برابر این تصور رایج می‌ایستد که تمدن فقط پوسته‌ای نازک است و آدم‌ها در موقعیت‌های بحرانی خیلی زود به موجوداتی هراسان، خشن و منفعت‌طلب تبدیل می‌شوند. او بحث خود را با نمونه‌هایی از بمباران لندن، واکنش مردم در جنگ، برداشت‌های نادرست از رفتار جمعی و نقش نظریه‌های بدبینانه در سیاست و رسانه پیش می‌برد. از دل این مثال‌ها، کتاب به بازنگری در تصویری می‌رسد که از انسان در ذهن جمعی ساخته شده است.
کتاب بشریت فقط به نقل چند روایت امیدوارکننده بسنده نمی‌کند. روتخر برخمان سراغ آزمایش‌ها، گزارش‌های میدانی، نمونه‌های تاریخی و حتی داستان‌های مشهور فرهنگی می‌رود تا نشان دهد چرا بدبینی درباره انسان تا این اندازه ماندگار شده است. او از ماجرای طوفان کاترینا، اثر شایعه و ترس، نقش اخبار در تقویت بدگمانی و حتی خوانش دوباره‌ی سالار مگس‌ها استفاده می‌کند تا نشان دهد بسیاری از برداشت‌های رایج، بیشتر از آنکه بر واقعیت تکیه داشته باشند، بر تکرار و عادت استوارند. در این میان، روایت پسران جزیره آتا یکی از نمونه‌های مهم کتاب است؛ روایتی که در آن همکاری، نظم و مراقبت جمعی جای تصویر آشنای هرج‌ومرج را می‌گیرد.
کتاب بشریت در ادامه به ریشه‌های فکری این بدبینی هم سر می‌زند و از فیلسوفان، روان‌شناسان، اقتصاددانان و سنت‌های فکری‌ای حرف می‌زند که انسان را موجودی اساساً خودخواه یا خطرناک دیده‌اند. اهمیت این کتاب در این است که فقط یک ادعای اخلاقی مطرح نمی‌کند، بلکه می‌کوشد نشان دهد نگاه ما به دیگران چگونه بر نهادها، آموزش، سیاست، رسانه و حتی رفتار روزمره اثر می‌گذارد. نتیجه، متنی است که هم تاریخ ایده‌ها را مرور می‌کند و هم از خلال مثال‌های روشن، بحثی جدی درباره اعتماد، همکاری و امکان بازنگری در تصورمان از سرشت انسان پیش می‌کشد.

خلاصه کتاب بشریت

کتاب بشریت استدلال می‌کند که تصویر رایج از انسان به‌عنوان موجودی خودخواه، هراسان و آماده‌ی خشونت، با شواهد تاریخی و پژوهشی همخوانی کامل ندارد. نویسنده با مرور بمباران شهرها در جنگ، واکنش مردم در فجایع، شایعات جمعی، اثر رسانه‌ها و نمونه‌هایی از همکاری در شرایط سخت، نشان می‌دهد که انسان‌ها در بحران اغلب آرام‌تر، یاری‌رسان‌تر و مسئولانه‌تر از چیزی رفتار می‌کنند که معمولاً تصور می‌شود. بخش مهمی از کتاب به این موضوع اختصاص دارد که چرا بدبینی تا این اندازه نفوذ پیدا کرده و چگونه این نگاه، خودش به ساختن جهانی کم‌اعتمادتر کمک می‌کند.

چرا باید کتاب بشریت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بشریت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب چند باور جاافتاده درباره ترس، خشونت و خودخواهی انسان را با مثال‌های تاریخی و پژوهشی بازبینی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند واکنش آدم‌ها در بحران‌ها و فجایع را دقیق‌تر از تصویر رایج رسانه‌ای درک کند.
• این کتاب پیوند میان تصور ما از سرشت انسان و شکل‌گیری نهادها، سیاست‌ها و روابط اجتماعی را روشن می‌کند.
• نویسنده نشان می‌دهد که شایعه، خبر و پیش‌فرض‌های بدبینانه چگونه می‌توانند واقعیت اجتماعی را منحرف کنند.
• این اثر برای کسانی مناسب است که به تاریخ ایده‌ها، روان‌شناسی اجتماعی و رفتار جمعی علاقه دارند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بشریت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره سرشت انسان و ریشه‌های اعتماد یا بی‌اعتمادی بیشتر بدانند.
• علاقه‌مندان به روان‌شناسی اجتماعی و رفتار جمعی در موقعیت‌های بحرانی.
• کسانی که می‌خواهند نقش رسانه‌ها و شایعات را در شکل‌دادن به تصور عمومی بررسی کنند.
• مخاطبانی که به تاریخ، فلسفه و نمونه‌های واقعی از همکاری انسانی علاقه دارند.
• خوانندگانی که از کتاب‌های مبتنی بر مثال، استدلال و بازنگری در باورهای رایج استقبال می‌کنند.

بخشی از کتاب بشریت

«این کتابی است دربارهٔ عقیده‌ای بنیادستیز؛
عقیده‌ای که از قرار معلوم برای مدت‌های مدیدی حکمرانان را عصبی کرده است. عقیده‌ای که مکاتب و ایدئولوژی‌ها انکارش کردند، رسانه‌های خبری آن را نادیده گرفتند و از اخبار سالانه تاریخ جهان حذفش کردند.
در‌عین‌حال، عقیده‌ای است که هر شاخه‌ای از علوم عملاً موجه بودن آن را نشان داد، تکامل بر اعتبار آن صحه گذاشت و زندگی روزمره آن را به تأیید رساند. عقیده‌ای که از فرط عجین بودن با سرشت آدمی، از آن غافل می‌شویم.
اگر شهامت آن را داشتیم تا این عقیده را به‌قدر کافی جدی بگیریم، می‌توانست انقلابی به پا کند. زیرا وقتی مفهوم واقعی آن را درک کنید، همچون روان‌گردانی است که یقیناً سبب می‌شود هرگز دنیا را دوباره به همین صورتی که هست نبینید.
اما این عقیده بنیادستیز چیست؟
اینکه بیشتر انسان‌ها در عمق وجود واقعاً شایسته و قابل‌احترام هستند.
من کسی را نمی‌شناسم که بهتر از تام پستمز استاد روان‌شناسی جامعه از دانشگاه خرونینگن هلند، این عقیده را تبیین کرده باشد. طی سال‌ها وی از دانشجویان خود یک سؤال پرسیده است:
هواپیمایی را تصور کنید که فرود اضطراری کرده و از سه قسمت جداشده است. همچنان که دود راهروی هواپیما را برداشته، سرنشینان می‌دانند که باید ازآنجا خارج شوند. چه اتفاقی می‌افتد؟»