کتاب ایجاد ذهنی خلاق

کتاب ایجاد ذهنی خلاق نوشته دیوید کاکس و ترجمه فیروزه زارع فراشبندی و خسرو زارع فراشبندی است که انتشارات آوند دانش آن را منتشر کرده است. این کتاب خلاقیت را نه یک استعداد دور از دسترس، بلکه قابلیتی می‌داند که می‌توان دوباره بیدارش کرد. نویسنده از آمادگی ذهنی و محیطی برای ایده‌پردازی می‌گوید، از تفاوت کار فردی و گروهی حرف می‌زند و حتی به الگوهایی مثل لئوناردو داوینچی برای ساختن یک زندگی خلاق سر می‌زند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ایجاد ذهنی خلاق

کتاب ایجاد ذهنی خلاق نوشته دیوید کاکس به سراغ یکی از پرسش‌های قدیمی و همیشگی می‌رود: خلاقیت از کجا می‌آید و چطور می‌شود آن را در زندگی روزمره حفظ کرد؟ متن کتاب از همان ابتدا خلاقیت را محدود به هنر، اختراع یا نبوغ‌های استثنایی نمی‌بیند. در نگاه نویسنده، از حل یک مسئله‌ی کاری تا پیدا کردن روشی تازه برای انجام کارهای معمول، همه می‌توانند بخشی از فرایند خلاق باشند. به همین دلیل، بحث کتاب فقط درباره‌ی ایده‌های درخشان نیست؛ درباره‌ی موانع شروع کردن، تعلل، خودسانسوری، ثبت ایده‌های اولیه و ساختن شرایطی است که ذهن بتواند آزادتر کار کند.
کتاب ایجاد ذهنی خلاق در فصل‌های آغازین، خلاقیت را به چند بخش قابل تشخیص تقسیم می‌کند: تولید ایده، نزدیک شدن به حل مسئله و تغییر چارچوب ذهنی. این تقسیم‌بندی باعث می‌شود خلاقیت به‌صورت یک اتفاق مبهم دیده نشود و بتوان برای هر مرحله، ابزار و عادت مناسب پیدا کرد. نویسنده در ادامه به موضوع‌هایی مثل آماده کردن فضای خلاق، نقش حواس، اهمیت یادداشت‌برداری، تفاوت کار انفرادی و جمعی و شیوه‌ی ارزیابی نتیجه‌ها پرداخته است. در بخش دیگری از کتاب، الگوی لئوناردو داوینچی مطرح می‌شود؛ الگویی که بر کنجکاوی، تجربه، پالایش حواس، پذیرش ابهام، پیوند هنر و منطق، توجه به بدن و کشف ارتباط میان پدیده‌ها استوار است.
کتاب ایجاد ذهنی خلاق از دل مثال‌های متنوع پیش می‌رود؛ از تبلیغات و طراحی تا موسیقی، نقاشی و زندگی روزمره. همین تنوع نشان می‌دهد نویسنده خلاقیت را مهارتی وابسته به یک حرفه‌ی خاص نمی‌داند. فضای کتاب بیشتر بر ساختن عادت‌های ذهنی و رفتاری متمرکز است: اینکه ایده‌ها چطور ثبت شوند، چه زمانی کار فردی بهتر جواب می‌دهد، چگونه می‌توان از حواس برای تحریک ذهن استفاده کرد و چرا بعضی جرقه‌های ناگهانی، نتیجه‌ی کار فکری پنهان و مداوم‌اند. حاصل این مسیر، تصویری کاربردی‌تر و ملموس‌تر از خلاقیت است؛ تصویری که آن را از یک مفهوم دور و رازآلود به بخشی از شیوه‌ی فکر کردن و زندگی کردن نزدیک می‌کند.

خلاصه کتاب ایجاد ذهنی خلاق

کتاب ایجاد ذهنی خلاق خلاقیت را به‌عنوان فرایندی قابل پرورش بررسی می‌کند. دیوید کاکس ابتدا از موانعی مثل تعلل، ترس از شروع و خاموش شدن ایده‌های اولیه حرف می‌زند و بعد نشان می‌دهد که ثبت فکرها، آماده کردن محیط، توجه به حواس و پیدا کردن زمان و فضای مناسب، چگونه به شکل‌گیری ذهن خلاق کمک می‌کند.
در ادامه، کتاب میان کار فردی و گروهی مقایسه‌ای روشن می‌گذارد و توضیح می‌دهد هرکدام در چه موقعیتی می‌توانند مفید باشند. بخش مهم دیگری از این کتاب به الگو گرفتن از لئوناردو داوینچی اختصاص دارد؛ از کنجکاوی و تجربه کردن تا پذیرش ابهام و دیدن ارتباط میان چیزهای ظاهراً بی‌ربط. در مجموع، پیام اصلی کتاب این است که خلاقیت بیشتر از آنکه به الهام ناگهانی وابسته باشد، به عادت، توجه و آمادگی مربوط است.

چرا باید کتاب ایجاد ذهنی خلاق را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ایجاد ذهنی خلاق را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب خلاقیت را از حالت مبهم و دور از دسترس خارج می‌کند و آن را به مجموعه‌ای از رفتارها و عادت‌های قابل فهم تبدیل می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند موانعی مثل تعلل، خودسانسوری و دشواری شروع کردن را دقیق‌تر بشناسد.
• این اثر نشان می‌دهد محیط، حواس، زمان‌بندی و شیوه‌ی کار چه نقشی در شکل‌گیری ایده‌ها دارند.
• کتاب به تفاوت کار انفرادی و گروهی پرداخته است و کمک می‌کند موقعیت مناسب هرکدام بهتر تشخیص داده شود.
• بخش مربوط به لئوناردو داوینچی، خلاقیت را به کنجکاوی، تجربه، مشاهده و نظم شخصی پیوند می‌دهد.
• خواندن این کتاب برای کسانی مفید است که می‌خواهند ایده‌پردازی را فقط به لحظه‌های الهام محدود نکنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ایجاد ذهنی خلاق به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی فرایند شکل‌گیری ایده‌ها شناخت روشن‌تری به دست آورند.
• کسانی که با تعلل، شروع نکردن یا فراموش شدن ایده‌های اولیه دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
• علاقه‌مندان به موضوع خلاقیت که دوست دارند آن را در کار و زندگی روزمره جدی‌تر دنبال کنند.
• افرادی که در طراحی، تبلیغات، نوشتن، آموزش یا حل مسئله با ایده‌پردازی سروکار دارند.
• مخاطبانی که به الگوهای فکری چهره‌هایی مثل لئوناردو داوینچی علاقه دارند.

بخشی از کتاب ایجاد ذهنی خلاق

«خلاقیت بخشی از وجود شماست. اگر فکر می‌کنید خلاق نیستید، فقط به این دلیل است که اجازه داده‌اید آتش خلاقیت در شما خاموش شود. اما به‌آسانی می‌توان این شعله را دوباره روشن کرد و این کتاب کمک می‌کند این کار را انجام دهید.
وقایع‌نگار انگلیسی، ساموئل پپیس، در جایی گفته است: وقتی انسان از لندن خسته شود، از زندگی خسته شده است. خلاقیت، پایتخت ذهن انسان است و تفکر خلاق سازکاری است که انرژی گشت‌وگذار در ذهن را به انسان می‌دهد. کودکان، کنجکاوی بی‌پایانی دارند و بزرگ‌ترها می‌توانند دوباره خلاقیت خود را با کنجکاوی درمورد جهان، تقویت کنند.
وقتی چارچوب خلاقیت ذهنی داشته باشید، توقف‌ناپذیر می‌شوید. افسار آن در دست شماست و آماده‌ی تاختن‌اید. اگر این حالت و انرژی حاصل از آن را تجربه کرده باشید، بی‌شک می‌دانید این تجربه چقدر مُهیج و درگیرکننده است. متأسفانه برای بیشترِ مردم خلاقیت مثل شیر آب نیست که بتوان به‌دلخواه آن را باز و بسته کرد.
وقتی می‌خواهید پروژه‌ای کوچک یا بزرگ را آغاز کنید، یکی از دشوارترین موانع بر سر راه شروع آن، شروع‌کردن آن است! آمادگی برای خلاق‌بودن نیز استثنا نیست. هرچقدر هم چالش پیشِ روی شما جذاب و درگیرکننده باشد، قطعاً بر سر راهتان با موانعی روبه‌رو خواهید شد.»