کتاب ده دریچه به خلاقیت

کتاب ده دریچه به خلاقیت (Creative Thinking for Dummies) نوشته دیوید کاکس، خلاقیت را امری دور از دسترس یا مخصوص گروهی خاص نمی‌داند، بلکه نشان می‌دهد این توانایی در کارهای روزمره، حل مسئله، کنجکاوی و حتی استراحت‌کردن هم حضور دارد. نویسنده از زاویه‌های مختلف، از عادت‌های ذهنی و محیط خلاق تا نمونه‌های تاریخی و کسب‌وکارهای الهام‌بخش، مسیرهای گوناگون نزدیک‌شدن به تفکر خلاق را بررسی کرده است. این کتاب را فیروزه زارع فراشبندی و خسرو زارع فراشبندی ترجمه کرده‌اند و انتشارات آوند دانش در قالب مجموعه‌ی «آسان بیاموزیم» به انتشار رسانده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ده دریچه به خلاقیت

کتاب ده دریچه به خلاقیت نوشته‌ی دیوید کاکس نگاهی گسترده به مفهوم خلاقیت دارد و آن را فقط به هنر یا اختراع محدود نمی‌کند. نویسنده از همان ابتدا خلاقیت را بخشی از زندگی روزانه می‌بیند؛ چیزی که در حل مسئله، تصمیم‌گیری، بازیگوشی ذهن، کنجکاوی و حتی شیوه‌ی نگاه‌کردن به جهان حضور دارد. اثر بر این ایده استوار است که خلاقیت خاموش نمی‌شود، بلکه گاهی زیر فشار عادت‌ها، ترس از اشتباه یا شتاب زندگی پنهان می‌ماند. به‌ همین دلیل، متن هم به موانع ذهنی می‌پردازد و هم به شرایطی که می‌تواند جرقه‌ی ایده را دوباره روشن کند.

کتاب در ۵ فصل تنظیم شده و هر فصل از زاویه‌ای متفاوت به موضوع نزدیک می‌شود. فصل نخست، راه‌های تقویت ذهن خلاق را با موضوع‌هایی مثل غنیمت‌شمردن لحظه، تحمل ابهام، کنجکاوی، استراحت، تجسم و استفاده از خواب بررسی می‌کند. فصل دوم سراغ ایده‌هایی می‌رود که در عمل جهان را تغییر داده‌اند؛ از ماشین چاپ گوتنبرگ تا کارهای تورینگ و تسلا. فصل سوم مجموعه‌ای از کتاب‌های مهم در زمینه‌ی خلاقیت را معرفی می‌کند و فصل چهارم نمونه‌هایی از شرکت‌ها و محیط‌های کاری را کنار هم می‌گذارد که خلاقیت را در فرهنگ سازمانی خود جدی گرفته‌اند. فصل پنجم هم به چهره‌هایی می‌پردازد که با پشتکار، جسارت و نگاه متفاوت، مسیرهای تازه‌ای ساخته‌اند.

کتاب ده دریچه به خلاقیت فقط فهرستی از ایده‌ها نیست، بلکه نوعی نقشه‌ی ذهنی برای دیدن پیوند میان عادت‌های فردی، نمونه‌های تاریخی، محیط کار و تجربه‌های انسانی است. در بخش‌های مختلف، نام‌هایی مثل لئوناردو داوینچی، پیکاسو، فاینمن، باب دیلن و دیوید هاکنی دیده می‌شود، اما هدف صرفاً معرفی این افراد نیست؛ دیوید کاکس از آن‌ها برای نشان‌دادن الگوهای مشترک خلاقیت استفاده کرده است.

خلاصه کتاب ده دریچه به خلاقیت

کتاب ده دریچه به خلاقیت خلاقیت را به‌ عنوان قابلیتی زنده و پرورش‌پذیر بررسی می‌کند. دیوید کاکس در فصل‌های مختلف نشان می‌دهد که ایده‌های تازه فقط حاصل نبوغ ناگهانی نیستند، بلکه از دل کنجکاوی، توجه به جزئیات، تحمل ابهام، استراحت، بازی ذهنی و پیگیری مداوم بیرون می‌آیند.

این کتاب ابتدا راه‌هایی برای فعال‌کردن ذهن خلاق مطرح می‌کند، سپس نمونه‌هایی از ایده‌ها و شخصیت‌های اثرگذار را پیش می‌کشد و بعد سراغ کتاب‌ها، شرکت‌ها و افرادی می‌رود که خلاقیت را در عمل به کار گرفته‌اند. پیام اصلی اثر این است که خلاقیت بیشتر از آنکه یک استعداد دور از دسترس باشد، نوعی شیوه‌ی دیدن، فکرکردن و زندگی‌کردن است.

چرا باید کتاب ده دریچه به خلاقیت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ده دریچه به خلاقیت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب خلاقیت را از محدوده‌ی هنر و اختراع بیرون می‌آورد و به زندگی روزمره، کار و حل مسئله پیوند می‌دهد.
• خواننده با مجموعه‌ای از روش‌های ذهنی مانند کنجکاوی، تجسم، بازی، استراحت و تحمل ابهام آشنا می‌شود.
• نمونه‌های تاریخی کتاب نشان می‌دهد ایده‌های مهم چگونه از ترکیب مشاهده، سماجت و تغییر زاویه‌ی دید شکل گرفته‌اند.
• بخش مربوط به شرکت‌ها و محیط‌های کاری، رابطه‌ی میان خلاقیت و فضای کار را روشن‌تر می‌کند.
• معرفی چهره‌های گوناگون از هنر، علم، موسیقی و کسب‌وکار کمک می‌کند الگوهای مشترک تفکر خلاق بهتر دیده شود.

خواندن کتاب ده دریچه به خلاقیت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ده دریچه به خلاقیت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی سازوکار خلاقیت و شکل‌گیری ایده‌ها شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• کسانی که در کار، تحصیل یا پروژه‌های شخصی با بن‌بست ذهنی روبه‌رو می‌شوند.
• علاقه‌مندان به موضوع‌های روان‌شناسی، نوآوری، ایده‌پردازی و پرورش ذهن.
• مدیران، طراحان، نویسندگان و فعالان حوزه‌های خلاق که به‌ دنبال گسترش زاویه‌ی دید خود هستند.
• مخاطبانی که دوست دارند از خلال نمونه‌های تاریخی و فرهنگی، الگوهای مشترک خلاقیت را بررسی کنند.

بخشی از کتاب ده دریچه به خلاقیت

«گر چارچوب ذهنی مبتکرانه‌ای دارید، می‌دانید که خلاقیتتان در دسترس است. در چنین حالتی ورود به جریانی مثبت و ایجاد ایده‌های متعدد آسان خواهد بود. احتمالاً شما هم مانند بسیاری از مردم متوجه شده‌اید که خلاقیتتان بالا و پایین دارد. گاهی ممکن است خوش‌شانس باشید و جریان خلاقیت شما با نیازتان به خلاقیت هم‌زمان شود؛ اما وقتی این اتفاق نیفتد، لازم است خلاقیت را هرکجا دیدید، غنیمت بشمارید.

اگر در حال تفکر دربارهٔ مشکلی هستید و ایده‌ای به ذهن‌تان می‌رسد، بلافاصله آن را یادداشت کنید. همیشه یک دفتریادداشت و مداد یا وسیله‌ای برای ضبط‌کردن همراه داشته باشید. افکار خلاق ممکن است ناگهان ظاهر شود و به همان سرعت نیز بدون توجه به اینکه در لحظهٔ ظهور چقدر واضح به ‌نظر می‌آید، ناپدید شود. این مطلب مخصوصاً درمورد جرقه‌هایی از الهام که شما را از خواب بیدار می‌کند، صادق است؛ آن‌ها تا صبح از بین می‌رود، پس دفتریادداشتی کنار تختتان بگذارید.

گاهی ممکن است خلاقیت شما نیازمند یک هُل کوچک باشد.»