کتاب ارزش زن در ایران باستان

کتاب ارزش زن در ایران باستان نوشته آرزو خسروپور، جایگاه و نقش زن در فرهنگ و تمدن ایران باستان را بررسی می‌کند و می‌کوشد با استناد به منابع دینی، ادبی و تاریخی، تصویری واقعی و به‌ دور از اغراق از سیمای زن ایرانی در ادوار کهن ارائه دهد. این کتاب در سه بخش تدوین شده و به ابعاد دینی، اجتماعی و معرفی زنان نامدار ایرانی می‌پردازد. پژوهش حاضر را نشر طاهریان منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ارزش زن در ایران باستان

کتاب ارزش زن در ایران باستان اثری پژوهشی است که به بررسی جایگاه زن در فرهنگ، دین و اجتماع ایران باستان می‌پردازد. آرزو خسروپور در این کتاب با بهره‌گیری از منابع کهن دینی مانند اوستا، شاهنامه‌ی فردوسی و متون ادبی و تاریخی، تلاش کرده تصویری مستند از نقش و ارزش زن در جامعه‌ی ایرانی پیش از اسلام ارائه دهد. 

ساختار کتاب سه‌گانه است: بخش نخست به دیدگاه‌های دینی و اسطوره‌ای درباره‌ی زن می‌پردازد، بخش دوم وضعیت اجتماعی و حقوقی زنان را در خانواده و جامعه بررسی می‌کند و بخش سوم به معرفی زنان نامدار و تأثیرگذار ایران باستان اختصاص دارد. این کتاب با رویکرد تحلیلی و تطبیقی، تفاوت نگاه به زن در آیین‌های مختلف و تأثیر آن بر زندگی زنان ایرانی را بررسی کرده است. 

آرزو خسروپور در خلال این اثر، به نقش دین، اسطوره‌ها و سنت‌ها در شکل‌گیری جایگاه زن و همچنین به نمونه‌هایی از احترام و اکرام به مقام زن و مادر اشاره کرده است. در نهایت این‌که کتاب ارزش زن در ایران باستان با استناد به متون کهن، تلاش دارد تصویری نزدیک به واقعیت از زن ایرانی در گذشته ارائه کند.

خلاصه کتاب ارزش زن در ایران باستان

کتاب ارزش زن در ایران باستان در سه بخش اصلی تدوین شده است. بخش نخست به بررسی جایگاه زن از منظر اعتقادات دینی و اسطوره‌ای می‌پردازد و با استناد به اوستا، تورات و متون پهلوی، تفاوت نگاه به زن در آیین‌های مختلف را نشان می‌دهد. در این بخش، زن در آیین زرتشتی هم‌پایه و هم‌ارزش مرد دانسته شده و نمونه‌هایی از ایزدبانوان و فرشتگان مؤنث مانند سپندارمذ، آناهیتا و اشی آورده شده است. 

در بخش دوم، وضعیت اجتماعی زن در ایران باستان بررسی شده است. نویسنده با استناد به شاهنامه و دیگر متون ادبی، سیمای ظاهری و معنوی زن، نقش او در خانواده و جامعه و جایگاهش در کنار مرد را شرح داده است. زن در این دوره نه‌تنها به زیبایی و آرایش اهمیت می‌داده، بلکه در پرورش فرزندان، مدیریت خانه و حتی در برخی موارد در امور سیاسی و اجتماعی نقش داشته است.

بخش سوم به معرفی زنان نامدار ایرانی اختصاص دارد و با ذکر نام و ویژگی‌های آنان، نقش زنان در تاریخ و اسطوره‌های ایرانی را برجسته می‌کند.

چرا باید کتاب ارزش زن در ایران باستان را بخوانیم؟

این کتاب با تکیه‌ بر منابع کهن و متون معتبر، تصویری متفاوت از جایگاه زن در ایران باستان ارائه می‌دهد که با بسیاری از تصورات رایج امروزی تفاوت دارد. مطالعه‌ی این اثر فرصتی است برای آشنایی با ریشه‌های فرهنگی و دینی نگاه به زن در جامعه‌ی ایرانی و شناخت نقش زنان در شکل‌گیری تمدن و فرهنگ ایران. همچنین، کتاب به‌ واسطه‌ی تحلیل تطبیقی میان آیین‌ها و روایت‌های مختلف، امکان بازنگری در باورهای تاریخی درباره‌ی زن را فراهم می‌کند و به پرسش‌های مهمی درباره‌ی حقوق، منزلت و نقش اجتماعی زنان در گذشته پاسخ می‌دهد.

خواندن کتاب ارزش زن در ایران باستان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب ارزش زن در ایران باستان برای علاقه‌مندان به تاریخ، فرهنگ و ادبیات ایران، پژوهشگران حوزه‌ی زنان، دانشجویان رشته‌های تاریخ و مطالعات فرهنگی و کسانی که دغدغه‌ی شناخت جایگاه زن در تمدن‌های کهن را دارند، مفید است. همچنین برای افرادی که به دنبال بازخوانی انتقادی و مستند از نقش زن در ایران باستان هستند، این اثر پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب ارزش زن در ایران باستان

«در اوستا "اردی سور آناهیت" به معنی فزاینده نیرومند بی‌آلایش می‌باشد. در فرس هخامنشی این کلمه تغییر یافته و چند بار به معنی فرشته آمده است. در فارسی ناهید شده و اسم ستاره زهرهاست یعنی همان ستاره زیبایی که اسم الهه جمال را به آن داده اند و آنرا رومیها ونوس می‌خوانند.

در آیین مزدیسنا کلیه عناصر چهاگانه (آتش - آب - هوا - خاک...) مقدسند و در قسمتهای مختلف اوستا مکرر از آنها سخن رفته و ستوده شده اند و اغلب ایزد مخصوص ویشت جداگانه دارند.

آذر ایزد موکل آتش مقدس که از همه بیشتر ستایش شده ولی پشت جدا گانه ندارد. در اوستا آتش نیایش در ستایش اوست.

در رام پشت از فرشته هوا سخن رفته است.

خاک و زمین چنانکه گذشت در تحت حمایت امشاسپند سپندارمذ بوده است و آب که بعد از آتش در نزد ایرانیان از همه والاتر بوده، موکل آن آناهیتا است که یکی از بالاترین و زیباترین پشتهای اوستا موسوم به "آبان یشت" در جلال و عظمت و قدرت این فرشته ارجمند است

پیش از آنکه از این فرشته مؤنث که اناهیتا بانو هم خوانده شده، به تفصیل سخن گفته شود باید توجه داشت که عنصر آب نزد ایرانیان بس محترم بوده است و بشمار آوردن موکل آن بصورت یک فرشته زن دلیل استواری برهم پایه دانستن زن است در همه شئون زندگی و برتر داشتن زن در بعضی موارد است.»