کتاب شناخت خلاقیت

کتاب شناخت خلاقیت (Creative Thinking For Dummies)، از مجموعه‌ی دامیز، نوشته دیوید کاکس و ترجمه فیروزه زارع فراشبندی و خسرو زارع فراشبندی است و انتشارات آوند دانش آن را منتشر کرده است. این کتاب خلاقیت را موضوعی دور از زندگی روزمره ندیده است، بلکه نشان می‌دهد ردّ تفکر خلاق، از طراحی یک وسیله‌ی ساده تا حل مسئله‌های شخصی، همه‌جا دیده می‌شود. نویسنده در کنار توضیح مفهوم خلاقیت به کنجکاوی، ذهن خلاق، موانع درونی و حتی جنبه‌های پیچیده‌تر این موضوع هم پرداخته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شناخت خلاقیت اثر دیوید کاکس

کتاب شناخت خلاقیت (دامیز) نوشته‌ی دیوید کاکس و تلاشی است برای نزدیک‌کردن مفهوم خلاقیت به تجربه‌های عادی زندگی. نویسنده خلاقیت را فقط به هنر، اختراع‌های بزرگ یا نبوغ‌های استثنایی محدود نمی‌کند و از همان ابتدا نشان می‌دهد که این توانایی در کارهای روزمره، در شیوه‌ی نگاه‌کردن به اشیا، در حل مسئله و حتی در نوع توجه به جهان حضور دارد. فضای اثر بر پایه‌ی کنجکاوی، مشاهده و بازنگری در باورهای جاافتاده شکل گرفته است. اثر بارها یادآوری می‌کند که بسیاری از آدم‌ها خلاقیت را از دست نداده‌اند؛ بلکه فقط از آن فاصله گرفته‌اند و می‌توانند دوباره آن را فعال کنند.

کتاب شناخت خلاقیت به تعریف خلاقیت، راهبردهای ذهنی و تفاوت‌های فردی پرداخته است. موضوع‌هایی مانند تفکر واگرا و هم‌گرا، نقش کنجکاوی، تحمل ابهام، سازگاری، برنامه‌ریزی عصبی‌ـ‌کلامی، موسیقی، سیاست، مذهب، باورهای محدودکننده و دوره‌های رکود خلاق بررسی شده است. نویسنده به جنبه‌های روشن خلاقیت بسنده نمی‌کند و از کلیشه‌های رایج، ترس از خلاق‌بودن، فشارهای ذهنی و سوءبرداشت‌هایی که درباره‌ی افراد خلاق وجود دارد هم حرف می‌زند. همین باعث می‌شود اثر صرفاً مجموعه‌ای از تعریف‌ها نباشد و تصویری گسترده‌تر از خلاقیت ارائه دهد.

کتاب شناخت خلاقیت از مثال‌های متنوعی استفاده می‌کند؛ از خودکار و موسیقی گرفته تا معماری، تبلیغات، سخنرانی سیاسی و تجربه‌های روزانه. این تنوع نشان می‌دهد خلاقیت فقط در محصول نهایی دیده نمی‌شود؛ بلکه در فرایند دیدن، پرسیدن، آزمودن و تغییر مسیر هم حضور دارد. یکی از نکته‌های مهم کتاب این است که ذهن خلاق همیشه در حال تولید پاسخ‌های عجیب و بزرگ نیست و گاهی در تغییرهای کوچک، در مکث‌کردن، در استراحت یا در نگاه دوباره به چیزهای آشنا خود را نشان می‌دهد. این اثر بیش از آنکه خلاقیت را امری دوردست معرفی کند، آن را به‌عنوان بخشی از زیست ذهنی انسان توضیح می‌دهد.

خلاصه کتاب شناخت خلاقیت

خلاقیتْ نیرویی حاضر در زندگی روزمره است. این توانایی در مشاهده، کنجکاوی، حل مسئله و سازگاری با موقعیت‌های تازه عمل می‌کند. نویسنده از تعریف خلاقیت شروع می‌کند و سپس به‌سراغ ذهنیت خلاق، تفاوت شیوه‌های فکرکردن، نقش موسیقی و الهام، اثر باورهای محدودکننده و ارتباط خلاقیت با حوزه‌هایی مانند سیاست و فرهنگ می‌رود. کتاب همچنین به دوره‌های گیرکردن ذهن، ترس از خلاق‌بودن و روش‌های بیرون‌آمدن از بن‌بست می‌پردازد. این اثر نشان می‌دهد که خلاقیت بیش از آنکه ویژگی گروهی خاص باشد، قابلیتی است که می‌شود آن را شناخت، تقویت کرد و دوباره به جریان انداخت.

چرا باید کتاب شناخت خلاقیت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شناخت خلاقیت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب خلاقیت را از محدوده‌ی هنر و اختراع‌های بزرگ بیرون می‌آورد و به زندگی روزمره پیوند می‌دهد.
• خواننده با تفاوت‌های تفکر واگرا و هم‌گرا و اثر آن‌ها بر ایده‌پردازی آشنا می‌شود.
• بخش‌های مختلف کتاب نشان می‌دهد که کنجکاوی، توجه و تحمل ابهام چه نقشی در شکل‌گیری ذهن خلاق دارند.
• اثر به موانعی مانند باورهای محدودکننده، ترس از شکست و دوره‌های رکود ذهنی پرداخته است.
• نمونه‌های متنوع کتاب کمک می‌کند خلاقیت در اشیا، موسیقی، سیاست، طراحی و تجربه‌های عادی بهتر دیده شود.
• مطالب مربوط به برنامه‌ریزی عصبی‌ـ‌کلامی، زاویه‌ای مشخص برای فهم عادت‌های ذهنی و تغییر آن‌ها در اختیار می‌گذارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شناخت خلاقیت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کسانی که می‌خواهند درک روشن‌تری از معنای خلاقیت و حضور آن در زندگی روزانه به دست آورند.
• خوانندگانی که احساس می‌کنند ذهنشان در فرایند ایده‌پردازی یا حل مسئله بسیار زود متوقف می‌شود.
• علاقه‌مندان به موضوع‌های روان‌شناسی، ذهن، کنجکاوی و فرایند شکل‌گیری ایده‌ها.
• مخاطبانی که دوست دارند رابطه‌ی خلاقیت با موسیقی، فرهنگ، سیاست و رفتار انسانی را بررسی کنند.
• کسانی که می‌خواهند باورهای محدودکننده‌ی خود را درمورد خلاق‌بودن بهتر بشناسند.

درباره دیوید کاکس

دیوید کاکس (David Cox) مشاور نوآوری در کسب‌وکار و متولد سال ۱۹۲۰ میلادی است و کارنامه‌ای پربار در زمینه‌‌ی راه‌اندازی، تصاحب و واگذاری شرکت‌های موفق گوناگون از دهه‌‌ی ۱۹۷۰ به بعد دارد. جرقه‌ی علاقه‌مندی او به مباحث خلاقانه در دوران تحصیلش در رشته‌ی هنرهای زیبا زده شد. این نویسنده پیش از آنکه مسیر حرفه‌ای خود را به دنیای بازاریابی ببرد، دوره‌های روان‌شناسی بالینی را پشت سر گذاشت.

این نویسنده با ورود به این عرصه‌ی جدید، نخستین آژانس مشاوره‌ی بازاریابی ویژه‌ی جوانان را در بریتانیا پایه‌گذاری کرد. دیوید کاکس علاوه‌بر عضویت در مجمع مؤسسه‌ی بازاریابی چارترد، عنوان متخصص حرفه‌ای چارترد در برنامه‌ریزی عصبی‌ـ‌کلامی (NLP) را نیز در کارنامه دارد. کتاب‌های «زندگی خلاقانه» (Creative Thinking For Dummies) و «شناخت خلاقیت» (Creative Thinking For Dummies) ازجمله آثار مکتوب دیوید کاکس به شمار می‌رود.

بخشی از کتاب شناخت خلاقیت

«مبارزه در زمان‌های غیرخلاق

گاهی شما اصلاً نمی‌توانید خلاق باشید. راه‌حلی به ذهن‌تان نمی‌رسد و با وجود تلاش بسیار، ایده‌های جدید، دور از دسترس می‌ماند. این وضعیت می‌تواند ناراحت‌کننده باشد. چرا گاهی الهام این‌قدر سخت به دست می‌آید؟ متأسفانه هیچ جواب قطعی‌ای وجود ندارد. نگرانی و استرس به‌همراه خستگی پس از فعالیت‌های طولانی ممکن است روی این پدیده اثر بگذارد. گاهی نیز ذخیرهٔ انرژی شما بدون هیچ دلیلی تخلیه می‌شود.

اگر این اتفاق زیاد پیش می‌آید، بدانید که تنها نیستید. بسیاری از افراد خلاق، دوره‌هایی را تجربه می‌کنند که در آن چشمهٔ خلاقیتشان می‌خشکد. به‌کمک تجارب این افراد، می‌توانید از نکات و روش‌هایی که برای خروج از این وضعیت استفاده می‌کنند و مطمئن‌ترین آن‌ها در ادامه آمده است، بهره بگیرید.

گیرکردن

واقعیت ساده این است که هرچقدر افراد خلاق و زبان‌آور باشند، گاهی گیر می‌کنند. نگرانی درمورد اینکه شما در موضوعی خاص گیر کرده‌اید، چیزی است که باید از آن دوری کنید؛ زیرا باعث نگرانی شما و بدترشدن این حالت می‌شود و زمان آن را طولانی می‌کند. در این مواقع ناامیدکننده، روش بسیار سازنده‌تر این است که وقتتان را صرف اکتشاف راه‌های مناسب برای خروج از این موقعیت کنید. اینجاست که این کتاب به کار می‌آید.»