کتاب آنسوی مقاومت

کتاب آنسوی مقاومت (Reaching Through Resistance) نوشته آلن عباس، به سراغ یکی از دشوارترین گره‌های فرایند درمان می‌رود: مراجعی که به کمک نیاز دارد اما در برابر آن مقاومت می‌کند. نویسنده با تکیه بر روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت فشرده، از ترومای دلبستگی، اضطراب ناخودآگاه، دفاع‌ها و اتحاد درمانی سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان به فرد پنهان‌شده پشت مقاومت نزدیک شد. عنایت خلیقی سیگارودی این کتاب را برای انتشارات ارجمند ترجمه کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آنسوی مقاومت

کتاب آنسوی مقاومت نوشته‌ی آلن عباس اثری تخصصی در حوزه‌ی روان‌درمانی است که بر چارچوب ISTDP یا روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت فشرده تمرکز دارد. متن از همان آغاز روشن می‌کند که مسئله‌ی اصلی فقط نشانه‌های روانی یا جسمانی نیست، بلکه الگوهایی است که فرد را از تجربه‌کردن احساسات، برقراری پیوند و بهره‌بردن از درمان دور نگه می‌دارند. نویسنده این وضعیت را از مسیر مفاهیمی مانند ترومای دلبستگی، انتقال، انتقال متقابل، اضطراب ناخودآگاه و دفاع‌ها بررسی می‌کند. در این میان، توجه ویژه‌ای به بیمارانی دیده می‌شود که سال‌ها میان درمان‌های مختلف رفت‌وآمد کرده‌اند و همچنان با رنج مزمن، خودتخریب‌گری یا مقاومت در برابر تغییر دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

این کتاب فقط به طرح مفاهیم نظری بسنده نمی‌کند و پیوسته آن‌ها را به موقعیت‌های بالینی وصل می‌کند. آلن عباس الگوهای مختلف بروز اضطراب را از مسیر عضلات مخطط، عضلات صاف، آشفتگی شناختی و ادراکی و تبدیل حرکتی تشریح می‌کند و نشان می‌دهد که هر الگو چه معنایی برای روند درمان دارد. در کنار این بحث‌ها، دفاع‌های ماژور و تاکتیکی، احساسات مرکب انتقالی، اتحاد درمانی ناخودآگاه و تجربه‌ی جسمی هیجان‌ها نیز با جزئیات شرح داده شده‌اند. نمونه‌های گفت‌وگو میان درمانگر و بیمار بخش مهمی از کتاب را می‌سازند و به فهم این نکته کمک می‌کنند که مداخله‌ها چگونه در لحظه انتخاب می‌شوند.

کتاب آنسوی مقاومت به دو بخش تقسیم شده است. بخش نخست به فراروان‌شناسی ناخودآگاه و مبانی نظری و فنی رویکرد می‌پردازد و بخش دوم کاربرد بالینی آن را دنبال می‌کند؛ از ارزیابی اولیه و سنجش روان‌تشخیصی تا کار با بیماران کم‌مقاومت، بسیار مقاوم و شکننده. ضمیمه‌ی کتاب نیز به شواهد پژوهشی مربوط به این شیوه اختصاص دارد. حاصل کار متنی است که هم نقشه‌ی کلی این رویکرد را ترسیم می‌کند و هم نشان می‌دهد که درمانگر در برخورد با مقاومت، اضطراب و دفاع‌ها باید چه چیزهایی را ببیند و چگونه مسیر درمان را تنظیم کند.

خلاصه کتاب آنسوی مقاومت

کتاب آنسوی مقاومت توضیح می‌دهد که بسیاری از نشانه‌های روانی و حتی بخشی از مشکلات جسمانی می‌توانند با احساسات پردازش‌نشده، ترومای دلبستگی و دفاع‌های ناخودآگاه پیوند داشته باشند. آلن عباس نشان می‌دهد که در فرایند درمان، مقاومت فقط مانع نیست بلکه سرنخی برای فهم سازمان درونی بیمار است. 

متن از مفاهیم پایه‌ای مانند انتقال، اضطراب و دفاع آغاز می‌کند و سپس به الگوهای مختلف بیماران، از موارد کم‌مقاومت تا بیماران شکننده، می‌رسد. در ادامه، مداخله‌هایی مانند فشار، شفاف‌سازی، چالش، جمع‌بندی و کار با اتحاد درمانی ناخودآگاه مطرح می‌شوند تا روشن شود چگونه می‌توان به احساسات مدفون نزدیک شد و ظرفیت تحمل آن‌ها را افزایش داد.

چرا باید کتاب آنسوی مقاومت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آنسوی مقاومت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب منطق درونی مقاومت، اضطراب و دفاع‌ها را در فرایند درمان به‌ صورت دقیق توضیح می‌دهد.
• خواننده با الگوهای متفاوت بیماران، از مقاومت متوسط تا ساختار منش شکننده، آشنا می‌شود.
• نمونه‌های بالینی متعدد نشان می‌دهند که مداخله‌های درمانگر در جلسه چگونه شکل می‌گیرند.
• این اثر رابطه‌ی میان ترومای دلبستگی، نشانه‌های جسمانی و تجربه‌های هیجانی را روشن‌تر می‌کند.
• کتاب به فهم بهتر مفاهیمی مانند انتقال، انتقال متقابل و اتحاد درمانی ناخودآگاه کمک می‌کند.

خواندن کتاب آنسوی مقاومت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب آنسوی مقاومت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌درمانگران و مشاورانی که با مراجعان مقاوم، مزمن یا پیچیده کار می‌کنند.
• دانشجویان روان‌شناسی و روان‌پزشکی که می‌خواهند با مفاهیم ISTDP آشنایی بیشتری پیدا کنند.
• مخاطبانی که به پیوند میان ترومای دلبستگی، اضطراب بدنی و دفاع‌های ناخودآگاه علاقه دارند.
• درمانگرانی که می‌خواهند از خلال مثال‌های بالینی، نحوه‌ی انتخاب مداخله در جلسه را دقیق‌تر ببینند.
• کسانی که در جست‌وجوی درکی روشن‌تر از مقاومت در رابطه‌ی درمانی و شیوه‌ی کار با آن هستند.

بخشی از کتاب آنسوی مقاومت

«مادر و کودکی را در نظر بگیرید، چهره‌به‌چهره؛ کودک، در پاسخ به مادری صمیمی و به‌همان‌میزان پذیرا، 'لبخندی تمام‌عیار' می‌زند. شما با دیدن این صحنه احساس خوبی پیدا می‌کنید. چرا؟ چیز خوبی دارد اتفاق می‌افتد: دلبستگی، با همه فواید زیست‌شناختی و روان‌شناختی‌ای که از آن ناشی می‌شود. کودکی که با این پیوند ناگسستنی با والد رشد می‌کند قادر خواهد بود بدون ترس، اضطراب یا دفاعی شدنِ بی‌جا با دیگران رابطه برقرار کند.

اما اگر این پیوند به‌دلیل بیماری، مرگ، بدرفتاری یا جدایی از والد، گسسته شود، چه اتفاقی می‌افتد؟ این ترومای دلبستگی سبب‌ساز احساسات دردناکی می‌شود. اگر کودک بتواند این درد را با حضور فردی موردعلاقه پردازش کند، رشدش به‌صورت هنجار ادامه پیدا می‌کند و بعدها، در زندگی، روابطی نزدیک خواهد داشت. اگر قادر نباشد این احساسات را با فردی موردعلاقه پردازش کند، از احساسات و روابطی که آنها را برمی‌انگیزند دوری خواهد کرد؛ این فرد هنگام نزدیک شدن و صمیمی شدن دچار اضطراب می‌شود.»