کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک

کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک نوشته‌ی ایان فریزر و با ترجمه‌ی مسعود تقی‌آبادی به فارسی منتشر شده است. نشر افراز آن را منتشر کرده است. این کتاب به پیوند میان نظریه‌ی سیاسی معاصر و سینما می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه فیلم‌ها می‌توانند صحنه‌ای برای اندیشیدن به قدرت، مقاومت، سرمایه‌داری و سوژگی باشند. نویسنده با تمرکز بر متفکرانی چون آدورنو، بنیامین، بلوخ، دلوز، بدیو، رانسیر، کریستوا و ژیژک، ایده‌های آن‌ها را در کنار تحلیل فیلم‌هایی از دوره‌ها و جغرافیاهای مختلف قرار داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک

کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک اثری است که در آن ایان فریزر رابطه‌ی دو حوزه‌ی به‌ظاهر جدا از هم، یعنی نظریه‌ی سیاسی و سینما، را به‌طور نظام‌مند بررسی کرده است. نویسنده نشان می‌دهد نظریه‌ی سیاسی از آغاز شکل‌گیری سینما در دل بحث‌های مربوط به تصویر، مونتاژ، ایدئولوژی و سوژگی حضور داشته و فیلم نیز به نوبه‌ی خود به نظریه‌پردازان سیاسی امکان داده است شکل‌های تازه‌ای از مقاومت و کنش سیاسی را تصور کنند. در کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک ساختار اثر بر هشت فصل، یک مقدمه و یک نتیجه‌گیری استوار است و هر فصل به یک نظریه‌پرداز رادیکال و یک فیلم مشخص اختصاص دارد؛ از آدورنو و موسیو وردو تا بنیامین، بلوخ، دلوز، بدیو، رانسیر، کریستوا و ژیژک. فریزر به‌جای ارائه‌ی یک «نظریه‌ی کلی فیلم»، ایده‌های این متفکران را در نسبت با اشکال مختلف قدرت و ستم در سرمایه‌داری امروز دنبال کرده است. در کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک مقدمه‌ی مفصل مترجم، جایگاه این اثر را در ادبیات میان‌رشته‌ای سینما، علوم سیاسی، فلسفه، روان‌کاوی و مطالعات فرهنگی توضیح داده است. او با افزودن پانویس‌های توضیحی، مفاهیم دشوار نظریه‌پردازان را برای خواننده‌ی فارسی‌زبان روشن‌تر کرده و نشان داده است که چگونه می‌توان از این چارچوب‌ها برای تحلیل سیاسی، روان‌کاوانه و جامعه‌شناختی فیلم‌ها استفاده کرد. کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک در عین وفاداری به بحث‌های تخصصی، خود را به‌عنوان مجموعه‌ای از نظریه‌های سیاسی انتقادی معرفی کرده است که پرسش‌هایی درباره‌ی مقاومت، اخلاق رادیکال و نقد سرمایه‌داری را از خلال نمونه‌های سینمایی پی می‌گیرد.

خلاصه کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک

کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک نشان می‌دهد فیلم برای نظریه‌ی سیاسی صرفاً یک «نمونه‌ی تصویری» نیست، بلکه شیوه‌ای از تفکر است. فریزر از این ایده آغاز می‌کند که سریال‌سازی تصادفی تصاویر متحرک، تجربه‌ای از ناپیوستگی کنش‌ها می‌سازد که می‌تواند منبعی برای تصور شکل‌های تازه‌ی مقاومت سیاسی باشد. در ادامه، کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک در هر فصل ایده‌های یک نظریه‌پرداز رادیکال را با یک فیلم گره می‌زند: از نقد صنعت فرهنگ و فاشیسم در خوانش آدورنو از موسیو وردو تا بحث‌های مربوط به آرمان‌شهر، دموکراسی، سوژگی، روان‌کاوی و سرمایه‌داری متأخر در مواجهه با فیلم‌های معاصر. نتیجه، نقشه‌ای است از این‌که چگونه سینما می‌تواند خشونت ساختاری، اشکال سلطه و امکان‌های مقاومت را به تصویر بکشد و درک نظریه‌ی سیاسی معاصر را شفاف‌تر کند.

چرا باید کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک را بخوانیم؟

کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک فرصتی فراهم کرده است تا مفاهیم پیچیده‌ی نظریه‌ی سیاسی معاصر از خلال مثال‌های عینی فیلمی دیده شود. خواننده با آن کتاب می‌تواند هم با آرای متفکران رادیکال آشنا شود و هم ببیند این ایده‌ها در مواجهه با روایت، تصویر، مونتاژ و شخصیت چگونه عمل می‌کنند و چه افق‌هایی برای فهم سیاست امروز می‌گشایند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، مطالعات فیلم، جامعه‌شناسی، فلسفه، روان‌شناسی، مطالعات فرهنگی و مطالعات زنان پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که در پی یادگیری تحلیل سیاسی و روان‌کاوانه‌ی فیلم‌ها و آشنایی مقدماتی با نظریه‌پردازان رادیکال معاصر هستند.

بخشی از کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک

«نظریهٔ سیاسی به طور متعارف بر تشکیل و عملکرد دولت متمرکز شده اما به دنبال شناسایی روابط قدرت در جامعه مدنی نیز است. این بسط مفهوم نظریهٔ سیاسی می‌تواند بینش‌های ارزشمندی در مورد اهمیت اجتماعی فیلم ارائه دهد. (۱) به سهم خود، فیلم‌ها اغلب می‌توانند نمایش‌های چشمگیری از ایده‌های توسعه‌یافته در نظریه‌سیاسی مدرن را ارائه دهند. برای نشان دادن این موضوع، من نظریهٔ سیاسی فیلم را در آثار هشت نظریه‌پرداز سیاسی رادیکال بررسی می‌کنم و آنها را برای تقویت درک سیاسی خود از هشت فیلم به کار می‌برم که از دهه ۱۹۴۰ تا امروز و در سراسر قاره‌های مختلف انتشار یافته‌اند. (۲) نظریه‌پردازان و فیلم‌های مورد بررسی عبارتند از: تئودور آدورنو (مسیو وردو: چارلی چاپلین)، والتر بنیامین (سرزمین و آزادی: کن لوچ)، ارنست بلوخ (نیمه شب در پاریس: وودی آلن)، ژیل دلوز (سروصداهای همسایگی: کلبر مندونسا فیلهو)، آلن بدیو (نشانی از گناه: جیا ژانکه)، ژاک رانسیر (استرداد: گاوین هود)، ژولیا کریستوا (باشگاه مشت‌زنی: دیوید فینچر) و اسلاوی ژیژک (درخواست نهایی: جی سی چاندور). گزینش نظریه‌پردازان، منعکس‌کننده بسط و پویایی بسیاری از رویکردهای نظری به معنای سیاسی و کارکرد نظری فیلم است. همهٔ این اشخاص روابط اجتماعی حاکم بر جوامع سرمایه‌داری را از جهات بسیاری ظالمانه می‌دانند و به امید آزادی به دنبال رویکردهای کاملاً متفاوت خویش برای ابراز مقاومت یا مخالفت هستند. منطق انتخاب این فیلم‌های خاص این است که آنها مانند نظریه‌های سیاسی بنیادین که برای بررسی فیلم‌ها استفاده می‌شود، موضعی انتقادی را نسبت به وضعیت موجود در کشورهای مختلفی که در آن قرار دارند ارائه می‌کنند. این طرح مسائل سیاسی مبتنی بر نظریه می‌تواند ما را به تفکر انتقادی دعوت کند، هم در منطق درونی فیلم و هم اینکه چگونه ممکن است تأثیر بیرونی بر نحوهٔ زندگی ما داشته باشد.»