کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک

کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک (Political theory and film: from Adorno to Žižek)، نوشته ایان فریزر و ترجمه مسعود تقی‌ آبادی است و نشر افراز در سال ۱۴۰۴ آن را منتشر کرده است. این کتاب به پیوند میان نظریه‌ی سیاسی معاصر و سینما می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه فیلم‌ها می‌توانند صحنه‌ای برای اندیشیدن به قدرت، مقاومت، سرمایه‌داری و سوژگی باشند. نویسنده با تمرکز بر متفکرانی چون آدورنو، بنیامین، بلوخ، دلوز، بدیو، رانسیر، کریستوا و ژیژک، ایده‌های آن‌ها را در کنار تحلیل فیلم‌هایی از دوره‌ها و جغرافیاهای مختلف قرار داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک اثر ایان فریزر

کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک اثری است که ایان فریزر در آن رابطه‌ی دو حوزه‌ی به‌ظاهر جدا از هم، یعنی نظریه‌ی سیاسی و سینما، را به‌طور نظام‌مند بررسی می‌کند. نویسنده نشان می‌دهد که نظریه‌ی سیاسی از آغاز شکل‌گیری سینما در بحث‌های مربوط به تصویر، مونتاژ، ایدئولوژی و سوژگی حضور داشته و فیلم نیز به نوبه‌ی خود به نظریه‌پردازان سیاسی امکان داده است تا شکل‌های تازه‌ای از مقاومت و کنش سیاسی را تصور کنند.

کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک شامل ۱۰ فصل است و هر فصل به یک نظریه‌پرداز رادیکال و یک فیلم مشخص اختصاص دارد؛ از آدورنو و موسیو وردو تا بنیامین، بلوخ، دلوز، بدیو، رانسیر، کریستوا و ژیژک. ایان فریزر به‌جای ارائه‌ی یک «نظریه‌ی کلی فیلم»، ایده‌های این متفکران را در نسبت با اشکال مختلف قدرت و ستم در سرمایه‌داری امروز دنبال کرده است.

مترجم در مقدمه‌ی خود، جایگاه این اثر را در ادبیات میان‌رشته‌ای سینما، علوم سیاسی، فلسفه، روان‌کاوی و مطالعات فرهنگی توضیح داده، با افزودن پانویس‌های توضیحی، مفاهیم دشوار نظریه‌پردازان را برای خواننده‌ی فارسی‌زبان روشن‌تر کرده و نشان داده که چگونه می‌توان از این چهارچوب‌ها برای تحلیل سیاسی، روان‌کاوانه و جامعه‌شناختی فیلم‌ها استفاده کرد. ایان فریزر در عین وفاداری به بحث‌های تخصصی، پرسش‌هایی را درباره‌ی مقاومت، اخلاق رادیکال و نقد سرمایه‌داری از خلال نمونه‌های سینمایی مطرح کرده است.

خلاصه کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک

کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک نشان می‌دهد که فیلم برای نظریه‌ی سیاسی صرفاً یک نمونه‌ی تصویری نیست، بلکه شیوه‌ای از تفکر است. ایان فریزر از این ایده آغاز می‌کند که سریال‌سازی تصادفی تصاویر متحرکْ تجربه‌ای از ناپیوستگی کنش‌ها می‌سازد که می‌تواند منبعی برای تصور شکل‌های تازه‌ی مقاومت سیاسی باشد.

کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک در هر فصل، ایده‌های یک نظریه‌پرداز رادیکال را با یک فیلم گره می‌زند: از نقد صنعت فرهنگ و فاشیسم در خوانش آدورنو از موسیو وردو تا بحث‌های مربوط به آرمان‌شهر، دموکراسی، سوژگی، روان‌کاوی و سرمایه‌داری متأخر در مواجهه با فیلم‌های معاصر. نتیجه نقشه‌ای است از اینکه چگونه سینما می‌تواند خشونت ساختاری، اشکال سلطه و امکان‌های مقاومت را به تصویر بکشد و درک نظریه‌ی سیاسی معاصر را شفاف‌تر کند.

چرا باید کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک را بخوانیم؟

کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک فرصتی فراهم می‌کند تا مفاهیم پیچیده‌ی نظریه‌ی سیاسی معاصر با مثال‌های عینی از فیلم‌ها فهم شوند. خواننده هم با آرای متفکران رادیکال آشنا می‌شود هم درمی‌یابد که چگونه این ایده‌ها در مواجهه با روایت، تصویر، مونتاژ و شخصیت عمل می‌کنند و چه افق‌هایی به فهم سیاست امروز می‌گشایند.

خواندن کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، مطالعات فیلم، جامعه‌شناسی، فلسفه، روان‌شناسی، مطالعات فرهنگی و مطالعات زنان پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که در پی یادگیری تحلیل سیاسی و روان‌کاوانه‌ی فیلم‌ها و آشنایی مقدماتی با نظریه‌پردازان رادیکال معاصر هستند.

درباره ایان فریزر

ایان فریزر پژوهشگر و مدرس ارشد سیاست در گروه سیاست، تاریخ و روابط بین‌الملل دانشگاه لافبورو در انگلستان است. حوزه‌های اصلی پژوهشی او فلسفه‌ی سیاسی، نظریه‌ی انتقادی، اندیشه‌ی هگل و مارکس، هویت و نظریه‌ی فرهنگی را در بر می‌گیرد.

او آثار متعددی در زمینه‌ی فلسفه و نظریه‌ی سیاسی منتشر کرده است که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به هویت، سیاست و رمان: لحظه‌ی زیبایی‌شناختی (۲۰۱۳)، دیالکتیک خود: فراتر از چارلز تیلور (۲۰۰۷) و هگل و مارکس: مفهوم نیاز (۱۹۹۸) اشاره کرد. فریزر همچنین به‌ همراه تونی برنز ویراستاری کتاب پیوند هگل‌ـ‌مارکس (۲۰۰۱) را بر عهده داشته و با همکاری لارنس وایلد در نگارش فرهنگ لغت مارکس (۲۰۱۱) مشارکت کرده است.

پژوهش‌های او عمدتاً بر پیوند میان فلسفه، سیاست، هویت، ادبیات و نظریه‌ی اجتماعی متمرکزند و آثارش از منابع مهم در مطالعات مارکسیستی و فلسفه‌ی سیاسی معاصر به‌ شمار می‌آیند.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

نشر لگا نیز در سال ۱۴۰۴ با ترجمه‌ی صالح نجفی این کتاب را منتشر کرده است.

بخشی از کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک

«نظریهٔ سیاسی به طور متعارف بر تشکیل و عملکرد دولت متمرکز شده اما به دنبال شناسایی روابط قدرت در جامعه مدنی نیز است. این بسط مفهوم نظریهٔ سیاسی می‌تواند بینش‌های ارزشمندی در مورد اهمیت اجتماعی فیلم ارائه دهد. به سهم خود، فیلم‌ها اغلب می‌توانند نمایش‌های چشمگیری از ایده‌های توسعه‌یافته در نظریه‌سیاسی مدرن را ارائه دهند. برای نشان دادن این موضوع، من نظریهٔ سیاسی فیلم را در آثار هشت نظریه‌پرداز سیاسی رادیکال بررسی می‌کنم و آنها را برای تقویت درک سیاسی خود از هشت فیلم به کار می‌برم که از دهه ۱۹۴۰ تا امروز و در سراسر قاره‌های مختلف انتشار یافته‌اند. نظریه‌پردازان و فیلم‌های مورد بررسی عبارتند از: تئودور آدورنو (مسیو وردو: چارلی چاپلین)، والتر بنیامین (سرزمین و آزادی: کن لوچ)، ارنست بلوخ (نیمه شب در پاریس: وودی آلن)، ژیل دلوز (سروصداهای همسایگی: کلبر مندونسا فیلهو)، آلن بدیو (نشانی از گناه: جیا ژانکه)، ژاک رانسیر (استرداد: گاوین هود)، ژولیا کریستوا (باشگاه مشت‌زنی: دیوید فینچر) و اسلاوی ژیژک (درخواست نهایی: جی سی چاندور).»