کتاب فرهنگ و تمدن ایران در عصر صفوی

کتاب فرهنگ و تمدن ایران در عصر صفوی نوشته موسی‌ الرضا بخشی استاد توسط انتشارات مروارید بحر علم منتشر شده است. این اثر به یکی از دوره‌های تعیین‌کننده‌ی تاریخ ایران می‌پردازد، دوره‌ای که در آن یکپارچگی سیاسی، رسمیت‌یافتن تشیع و گسترش نهادهای آموزشی، هنری و فکری در کنار هم قرار گرفتند. نویسنده فقط به شرح رویدادها بسنده نمی‌کند و نشان می‌دهد که چگونه جریان‌های فکری، آموزش، هنر، معماری و آیین‌های اجتماعی در این دوره بر هم اثر گذاشته‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرهنگ و تمدن ایران در عصر صفوی

کتاب فرهنگ و تمدن ایران در عصر صفوی نوشته‌ی موسی‌ الرضا بخشی استاد، تصویری گسترده از زندگی فکری و فرهنگی ایران در روزگار صفوی ارائه می‌دهد. محور اصلی اثر فقط سیاست یا تاریخ حکومت نیست، بلکه شبکه‌ای از موضوعات به‌هم‌پیوسته را دنبال می‌کند، از جریان‌های فکری مانند اخباری‌گری، اصولی‌گری و تصوف گرفته تا وضعیت علوم، هنر، آموزش و آیین‌های اجتماعی. نویسنده از همان آغاز نشان می‌دهد که شکل‌گیری حکومت صفوی فقط یک تغییر سیاسی نبود، بلکه زمینه‌ای برای دگرگونی در نهادهای دینی، آموزشی و فرهنگی پدید آورد و همین دگرگونی‌ها بعدها بر دوره‌های بعدی نیز اثر گذاشتند.

کتاب فرهنگ و تمدن ایران در عصر صفوی در ۵ فصل تنظیم شده است و هر فصل بخشی از این چشم‌انداز را روشن می‌کند. فصل نخست به جریان‌های فکری می‌پردازد و نسبت میان اخباریان، اصولیان، صوفیان و اهل فلسفه را بررسی می‌کند. فصل دوم سراغ علوم می‌رود و فصل سوم بر هنرهای دوره‌ی صفوی تمرکز دارد، از نقاشی و خوش‌نویسی تا موسیقی، سفالگری، معماری و شهرسازی. فصل چهارم به تعلیم‌وتربیت اختصاص دارد و موضوعاتی مانند سیاست‌های فرهنگی حکومت، سطوح آموزش، اداره‌ی مدارس، منابع مالی، متون درسی و شیوه‌های آموزش را در بر می‌گیرد. فصل پنجم نیز آداب‌و‌رسوم فرهنگی مانند نوروز، جشن‌ها، اعیاد مذهبی، روضه‌خوانی و آیین‌های جمعی را بررسی می‌کند.

کتاب فرهنگ و تمدن ایران در عصر صفوی اثر موسی‌ الرضا بخشی استاد از این جهت جالب است که فرهنگ را به‌صورت مجموعه‌ای پراکنده از هنر و رسم و عادت نمی‌بیند، بلکه آن را در پیوند با قدرت، مذهب، آموزش و زندگی روزمره توضیح می‌دهد. در این اثر می‌توان دید که چگونه حمایت حکومت از عالمان شیعه، گسترش مدارس، مهاجرت عالمان، رونق برخی شاخه‌های فلسفه و هم‌زمان افول برخی جریان‌ها، سیمای فرهنگی یک دوره را ساخته است. نتیجه، متنی است که هم برای شناخت نهادهای فرهنگی صفویان مفید است و هم برای فهم ریشه‌های بعضی از تحولات فکری و اجتماعی ایران بعدی.

خلاصه کتاب فرهنگ و تمدن ایران در عصر صفوی

کتاب فرهنگ و تمدن ایران در عصر صفوی تاریخ فرهنگی این دوره را از چند مسیر دنبال می‌کند. نویسنده ابتدا به کشمکش‌ها و همزیستی جریان‌های فکری مهم می‌پردازد و نشان می‌دهد که اخباریان، اصولیان، صوفیان و اهل فلسفه چگونه بر فضای دینی و آموزشی اثر گذاشتند، سپس دامنه‌ی بحث را به علوم و هنرها می‌کشاند و از مکتب‌های نقاشی، خوش‌نویسی، معماری، شهرسازی و دیگر جلوه‌های هنری سخن می‌گوید. بخش مهم دیگری از اثر به تعلیم‌وتربیت اختصاص دارد، از مدرسه و مکتب‌خانه تا شیوه‌های تدریس، متون درسی و منابع مالی آموزش. در پایان نیز آیین‌ها و رسوم فرهنگی بررسی می‌شوند تا تصویری کامل‌تر از زندگی اجتماعی آن دوره شکل بگیرد.

چرا باید کتاب فرهنگ و تمدن ایران در عصر صفوی را بخوانیم؟

• این کتاب پیوند میان سیاست، مذهب، آموزش و هنر در عصر صفوی را در یک قاب واحد نشان می‌دهد.
• خواننده با مهم‌ترین جریان‌های فکری آن دوره، از اخباری و اصولی تا تصوف و فلسفه، آشنا می‌شود.
• این اثر فقط به نخبگان و دربار محدود نمی‌ماند و به مدرسه، آیین‌ها و زندگی فرهنگی روزمره هم می‌پردازد.
• بخش‌های مربوط به هنر، معماری، خوش‌نویسی و شهرسازی تصویری روشن از دستاوردهای فرهنگی صفویان به دست می‌دهد.
• فصل تعلیم‌وتربیت برای شناخت شیوه‌های آموزش، اداره‌ی مدارس و متون درسی آن دوره اطلاعات مشخصی فراهم می‌کند.
• این کتاب به درک ریشه‌های بعضی از تحولات فکری و مذهبی دوره‌های بعدی ایران کمک می‌کند.

خواندن کتاب فرهنگ و تمدن ایران در عصر صفوی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• دانشجویان و پژوهشگرانی که می‌خواهند تاریخ فرهنگی و فکری عصر صفوی را منظم‌تر بشناسند.
• خوانندگانی که به رابطه‌ی میان مذهب، حکومت و نهادهای آموزشی در تاریخ ایران علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به تاریخ هنر ایران که می‌خواهند درباره‌ی نقاشی، خوش‌نویسی، معماری و شهرسازی صفوی بیشتر بدانند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی شکل‌گیری و تقابل جریان‌های اخباری، اصولی و صوفی در ایران شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• مخاطبانی که به آداب، جشن‌ها و رسوم فرهنگی ایران در دوره‌های تاریخی توجه دارند.