کتاب متفکران بزرگ فلسفه اخلاق

کتاب متفکران بزرگ فلسفه اخلاق (Ethics: the key thinkers)، نوشته گروه نویسندگان و با گردآوری تام انجی‌ یر، مجموعه‌ای از مقالات تحلیلی درباره‌ی مهم‌ترین فیلسوفان اخلاق در سنت مغرب‌زمین است. گروهی از مترجمان فارسی‌زبان، از جمله صالح نجفی، کاوه بهبهانی، مهدی اخوان، محمد زندی، میثم غلامی و سید علی حسینی این کتاب را به فارسی برگردانده‌اند و نشر لگا در سال ۱۴۰۰ آن را منتشر کرده است. این کتاب در قالب مجموعه‌ی متفکران بزرگ، سیر ایده‌ها و مناقشه‌های اخلاقی را از افلاطون تا مک‌اینتایر دنبال می‌کند و نشان می‌دهد که بحث‌های اخلاقی امروز بر شانه‌ی متفکران گذشته ایستاده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب متفکران بزرگ فلسفه اخلاق

کتاب متفکران بزرگ فلسفه اخلاق، به کوشش تام انجی‌ یر، با تمرکز بر تاریخ اندیشه‌ی اخلاقی در غرب نوشته شده است و از همان ابتدا تکلیف خود را با تلقی خطی و پیشرفت‌گرایانه از تاریخ فلسفه روشن می‌کند. در یادداشت مترجمان، توضیح داده شده که فلسفه هم رو به آینده و هم رو به گذشته است و فیلسوف برای فهم پرسش‌های امروز ناچار است به «گنجینه‌های مفهومی» اعصار پیشین بازگردد. در این چهارچوب، اخلاق‌پژوهی به‌عنوان عرصه‌ای دیده شده است که در آن زندگی فیلسوفان، ویژگی‌های روان‌شناختی آنان و نظریه‌های اخلاقی‌شان به‌شکلی پیچیده و درهم‌تنیده با یکدیگر پیوند می‌یابند. این کتاب در مداخل جداگانه، از افلاطون آغاز می‌کند و تا السدیر مک‌اینتایر پیش می‌رود.

در مقدمه‌ی تام انجی‌ یر توضیح داده شده که چرا جداکردن «فلسفه‌ورزی» از «تاریخ فلسفه» به‌ویژه در اخلاق، فهم ما را ناقص می‌کند؛ برای نمونه به بحث‌های خاص‌گرایی اخلاقی، مفهوم «طبیعت ثانویه» در مک‌داول یا ادبیات جدید عواطف اشاره شده که بدون رجوع به سنت‌های قدیمی‌تر، بخشی از زمینه‌ی خود را از دست می‌دهند. این کتاب بر پیگیری «رشته‌های مفهومی و استدلالی» استوار است؛ یعنی نشان می‌دهد که چگونه هر فیلسوف اخلاق به پیشینیان خود پاسخ داده یا فلسفه‌ی آن‌ها را وارونه کرده است. کتاب علاوه‌بر مقدمه‌ی مفصل گردآورنده، شامل یادداشت ترجمه‌ی فارسی و معرفی دقیق نویسندگان هر مدخل است؛ کسانی که هریک در حوزه‌ی فیلسوف موردبحث صاحب‌نظر معرفی شده‌اند.

در این کتاب، فصل‌هایی درباره‌ی افلاطون، ارسطو، رواقیان، توماس آکویناس، هیوم، کانت، هگل، مارکس، میل، نیچه و مک‌اینتایر آمده است و از خلال آن‌ها نسبت فضیلت و شادکامی، قانون طبیعی، فایده‌گرایی، خودآیینی، عدالت، نقد اخلاق مسیحی و احیای اخلاق فضیلت‌محور دنبال شده است.

خلاصه کتاب متفکران بزرگ فلسفه اخلاق

کتاب متفکران بزرگ فلسفه اخلاق به‌جای ارائه‌ی یک نظریه‌ی واحد، تاریخ ایده‌های اخلاقی را همچون گفت‌وگویی طولانی میان متفکران مختلف بازسازی کرده است. در یادداشت مترجمان و مقدمه‌ی گردآورنده، این ایده طرح شده که مفاهیم اخلاقی گذشته مانند آرته، فضیلت، قانون طبیعی، فایده، خودآیینی یا تبارشناسی ارزش‌ها، در «لحظه‌های خطر» امروز دوباره می‌درخشند و خلأهای نظری زمانه را نشان می‌دهند.

فصل افلاطون با پرسش «زندگی خوب چیست؟» آغاز می‌شود و نسبت فضیلت و شادکامی را می‌کاود؛ فصل‌های بعدی این نسبت را در ارسطو، رواقیان، آکویناس، هیوم و کانت پی می‌گیرند و سپس به هگل، مارکس، میل و نیچه می‌رسند. در پایان، مک‌اینتایر در مقام فیلسوفی معاصر تصویر می‌شود که میان ارسطو و نیچه راه تازه‌ای برای اخلاق امروز طرح می‌کند.

چرا باید کتاب متفکران بزرگ فلسفه اخلاق را بخوانیم؟

کتاب متفکران بزرگ فلسفه اخلاق امکان دنبال‌کردن سیر تحول مفاهیم اخلاقی را در بستری تاریخی فراهم می‌کند و نشان می‌دهد که پرسش‌های امروز درباره‌ی فضیلت، عدالت، فایده، خودآیینی یا نقد اخلاق دینی در مناقشه‌های دیرینه ریشه دارند. خواننده با مقایسه‌ی دیدگاه‌ها می‌تواند زبان دقیق‌تری برای توصیف تجربه‌ی اخلاقی خود پیدا کند و نسبت میان زندگی روزمره و نظریه‌های اخلاقی را بهتر بفهمد.

خواندن کتاب متفکران بزرگ فلسفه اخلاق را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب متفکران بزرگ فلسفه اخلاق به دانشجویان و علاقه‌مندان به فلسفه، پژوهشگران علوم انسانی و کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی فضیلت، عدالت، قانون، دین، سیاست و نقد ارزش‌های مسلط هستند و می‌خواهند این پرسش‌ها را در پیوند با تاریخ اندیشه‌ی اخلاقی دنبال کنند.

درباره تام انجی‌ یر

تام انجی یر دانشیار فلسفه در دانشگاه کیپ‌تاون است. حوزه‌ی اصلی پژوهش‌های او فلسفه‌ی اخلاق، حقوق طبیعی و حقوق بشر است. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به کتاب‌های نظریه‌ی حقوق طبیعی (۲۰۲۱) و حقوق طبیعی و حقوق بشر (۲۰۲۳) اشاره کرد که هر دو از سوی انتشارات دانشگاه کمبریج منتشر شده‌اند.

بخشی از کتاب متفکران بزرگ فلسفه اخلاق

«مکتب فلسفی رواقی را زنون اهل کیتیوم (لارناکایِ امروز واقع در قبرس) پی ریخت که بیست سالی پس از مرگ ارسطو وارد آتن شد.

بر این اساس، خاستگاه مکتب رواقی تقریباً برمی‌گردد به آغاز دورهٔ یونانی‌مآبی که رسم است شروع این دوره را از زمان مرگ اسکندر کبیر در سال ۳۲۳ پیش از میلاد بدانند. خود واژهٔ «رواقی» برگرفته از درس‌دادنِ زنون در رواق منقشِ (stoa poikilê) آتن است. رواق منقش یکی از چند ردهٔ ستون‌بندی‌ایی است که در بازار پایین‌دست آکروپولیس ردیف شده بود. رواق منقش تا حدود آغاز قرن اول، یکی از نهادهای مهم فلسفی آتن محسوب می‌شد و تقریباً تا دویست سال، در مرکز فلسفی جهان باستان باقی ماند. در این دوره، بزرگانِ بعدی مکتب رواقی، یکی پس از دیگری، آموزه‌های مؤسس آن را شرح می‌دادند و از آن دفاع می‌کردند و در همان حال، مجموعه‌ای عظیم از مکتوبات را خلق کردند که طیفی از موضوعات فلسفی را دربرمی‌گرفت؛ از منطق و اخلاق گرفته، تا نظریهٔ فیزیک. این رساله‌ها طی قرون دوم و سوم پیش از میلاد، در دسترس مجمع فلسفی آتن بود و احتمالاً برخی از آن‌ها، به‌طور گسترده، در سرتاسر منطقهٔ مدیترانه دست‌به‌دست می‌شد.»