کتاب شهرگان شهر (جلد سوم)

کتاب شهرگان شهر (جلد سوم) نوشته‌ی سیمین وهاب‌زاده‌مرتضوی مجموعه‌ای از خاطرات و روایت‌های کوتاه درباره‌ی شهدا و رزمندگان است که در سال‌های جنگ ایران و عراق و سال‌های پس از آن شکل گرفته‌اند. انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی آن را منتشر کرده است. در این جلد، نویسنده با تکیه‌بر مصاحبه‌های مستقیم با خانواده‌ها، همرزمان و نزدیکان شهدا، لحظه‌هایی از زندگی روزمره، جبهه، مجروحیت، اسارت، شهادت و سوگواری را کنار هم نشان داده است. روایت‌ها بیشتر در خراسان و شهرهای مختلف آن می‌گذرند و از کودکی، نوجوانی، جوانی و زندگی خانوادگی شهدا می‌گویند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شهرگان شهر (جلد سوم)

کتاب شهرگان شهر (جلد سوم) سومین جلد از مجموعه‌ای هشت‌جلدی است که به همت سیمین وهاب‌زاده‌مرتضوی برای معرفی شهدا و رزمندگان خراسان رضوی، خراسان شمالی و خراسان جنوبی تدوین شده است. در مقدمه‌ی آن کتاب تأکید شده که هدف، شناساندن شخصیت، زندگانی و ویژگی‌های اخلاقی شهدا به‌ویژه برای نسل جوان است و بر مهجورماندن بسیاری از این شهدا در روایت‌های رسمی تأکید شده است. کتاب شهرگان شهر (جلد سوم) از ده‌ها روایت کوتاه تشکیل شده که هر کدام با تیترهایی مانند «فرمانده بی‌ادعا»، «جهنم خانگی»، «تقوای کودکانه»، «انقلابی کوچک»، «لقمه‌ی شبهه‌ناک»، «کارنامه‌ی دو قبولی»، «فرزندان آزادی»، «در پناه خدا، نه در پناه‌گاه»، «سقای یاران حسین»، «خانواده‌ی آسمانی»، «کانال پیروزی»، «حیله‌های جنگی»، «اشک مادر»، «بازی مرگ»، «گریه بر جهل دشمن»، «اسرای پابرهنه» و ده‌ها عنوان دیگر تنظیم شده است. هر روایت معمولا چند صفحه یا حتی چند بند است و از زبان مادر، پدر، همسر، خواهر، برادر یا همرزم شهید نقل شده است. در کتاب شهرگان شهر (جلد سوم) با طیفی متنوع از موقعیت‌ها روبه‌رو هستیم: از خاطرات کودکی و تربیت دینی و حساسیت‌های اخلاقی شهدا تا حضورشان در تظاهرات پیش از انقلاب، اعزام‌های مکرر به جبهه، مجروحیت‌های سنگین، جانبازی طولانی‌مدت، شهادت در عملیات‌های مختلف و تأثیر این رخدادها بر خانواده‌ها. کتاب هم به صحنه‌های خط مقدم می‌پردازد هم به زندگی پشت جبهه؛ از آشپزخانه‌ی خانه‌های ساده‌ی مشهد و روستاهای اطراف تا بیمارستان‌ها، آسایشگاه جانبازان، فرودگاه‌ها و سنگرهای خط مقدم. کتاب شهرگان شهر (جلد سوم) ساختار فصل‌بندی کلاسیک ندارد و بیشتر شبیه مجموعه‌ای پیوسته از پرتره‌ها و برش‌های کوتاه است که کنار هم تصویری عاطفی و جزئی‌نگر از جنگ، ایمان، ترس، شوخ‌طبعی، فداکاری و سوگ می‌سازد.

خلاصه کتاب شهرگان شهر (جلد سوم)

کتاب شهرگان شهر (جلد سوم) مجموعه‌ای از روایت‌های کوتاه است که هر کدام برشی از زندگی یک شهید یا رزمنده را نشان می‌دهد؛ از سال‌های کودکی و نوجوانی تا حضور در جبهه و پیامدهای جنگ در زندگی خانواده‌ها. در این روایت‌ها، مادران از تقوای کودکانه‌ی پسرانشان، حساسیت آنها نسبت به لقمه‌ی شبهه‌ناک، احترام به مادر و ترک دوستان ناباب می‌گویند. همرزمان از شجاعت در میدان نبرد، شوخ‌طبعی در سخت‌ترین لحظه‌ها، ابتکار در کمبود تجهیزات و صحنه‌هایی مثل حفر «کانال پیروزی» یا مقابله با سلاح‌های شیمیایی روایت کرده‌اند. در آن کتاب، جنگ فقط در خط مقدم تعریف نشده است؛ سوگواری مادران، رؤیاها و خواب‌های پیش از شهادت، دگرگونی اخلاقی جوانان، زندگی جانبازان قطع‌نخاع، و حتی ماجراهای کوچک روزمره مثل شستن ظرف‌ها، تقسیم پسته یا نرفتن به مهدکودک مختلط، کنار هم قرار گرفته‌اند تا تصویری انسانی و جزئی از نسلی نشان دهند که جنگ و انقلاب زندگی‌اش را شکل داده است.

چرا باید کتاب شهرگان شهر (جلد سوم) را بخوانیم؟

خواندن شهرگان شهر (جلد سوم) امکان آشنایی نزدیک با زندگی شهدا و رزمندگان را از زاویه‌ی نگاه خانواده‌ها و همرزمان فراهم می‌کند. آن کتاب جنگ را نه در سطح آمار و عملیات، بلکه در سطح تجربه‌های روزمره، انتخاب‌های اخلاقی کوچک، ترس‌ها، شوخی‌ها و اشک‌ها نشان داده است. تنوع راویان و موقعیت‌ها، تصویر چندوجهی‌تری از جنگ و پیامدهای آن پیش چشم می‌گذارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی شهرگان شهر (جلد سوم) به علاقه‌مندان تاریخ جنگ ایران و عراق، پژوهشگران حوزه‌ی خاطرات و فرهنگ جبهه، دانش‌آموزان و دانشجویانی که به‌دنبال روایت‌های عینی از زندگی شهدا هستند و همچنین خانواده‌هایی که به انتقال تجربه‌ی نسل جنگ به نسل جوان فکر می‌کنند پیشنهاد می‌شود.