کتاب مرغ در طوفان

کتاب مرغ در طوفان نوشته‌ی آسیه باکری روایتی تحلیلی از زندگی سیاسی و سرنوشت شاپور بختیار، آخرین نخست‌وزیر رژیم پهلوی است که نشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی آن را منتشر کرده است. نویسنده در این اثر با تکیه‌بر اسناد، خاطرات و روایت‌های تاریخی، مسیر فکری و سیاسی بختیار را از ایل بختیاری تا نخست‌وزیری و رویارویی با نهضت امام خمینی دنبال کرده است. تمرکز اصلی بر سال‌های پایانی رژیم پهلوی، شکل‌گیری دولت بختیار، رابطه‌ی او با ارتش، آمریکا و نیروهای ملی و مذهبی و درنهایت سقوط دولت او است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مرغ در طوفان

کتاب مرغ در طوفان زندگی و کارنامه‌ی سیاسی شاپور بختیار را در بستر تحولات منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی ایران دنبال کرده است. آسیه باکری در این کتاب از کودکی بختیار در ایل بختیاری و تحصیل در لبنان و فرانسه آغاز کرده است، سپس به ورود او به عرصه‌ی سیاست، پیوستن به حزب ایران، همکاری با دولت مصدق، نقش او در نهضت مقاومت ملی و جبهه‌ی ملی دوم و سوم و چهارم پرداخته است. در ادامه، کتاب مرغ در طوفان نشان می‌دهد که چگونه فردی که سال‌ها در صف مخالفان استبداد پهلوی معرفی می‌شد، در حساس‌ترین مقطع تاریخ معاصر، نخست‌وزیری شاه را پذیرفت و به «آخرین تیر ترکش» رژیم تبدیل شد. کتاب مرغ در طوفان در چند فصل تنظیم شده است: «آغاز زندگی سیاسی»، «نخست‌وزیری»، «بختیار و نهضت امام خمینی»، «بختیار و رویارویی با انقلاب اسلامی ایران» و بخشی برای اسناد و تصاویر. در فصل‌های میانی، نویسنده با استناد به گفته‌های خود بختیار، خاطرات چهره‌هایی چون سولیوان، برژینسکی، قره‌باغی، بازرگان و یزدی و نیز تحلیل‌های پژوهشگران، به موضوعاتی مانند شرایط پذیرش نخست‌وزیری، شروط بختیار برای شاه، سیاست‌های اعلامی او (آزادی مطبوعات، انحلال ساواک، آزادی زندانیان سیاسی)، نقش آمریکا و مأموریت هایزر، رابطه‌ی بختیار با ارتش و تلاش او برای دیدار با امام خمینی پرداخته است. در فصل‌های پایانی، کتاب مرغ در طوفان روند تضعیف دولت بختیار را در برابر گسترش اعتصابات، تظاهرات، تشکیل شورای انقلاب، بازگشت امام، تشکیل دولت موقت و در نهایت فروپاشی ساختار قدرت پهلوی دنبال می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه محاسبات بختیار درباره‌ی ارتش، آمریکا و «مهار انقلاب» یکی پس از دیگری ناکام ماند.

خلاصه کتاب مرغ در طوفان

کتاب مرغ در طوفان مسیر فکری و سیاسی شاپور بختیار را از یک فعال ملی‌گرا تا نخست‌وزیر شاه و در نهایت چهره‌ای شکست‌خورده در برابر انقلاب اسلامی ترسیم کرده است. نویسنده ابتدا به ریشه‌های خانوادگی و تحصیلی او در ایل بختیاری، بیروت و فرانسه می‌پردازد، سپس ورودش به حزب ایران، همکاری با وزارت کار، همراهی با مصدق، نقش در نهضت مقاومت ملی و جبهه‌ی ملی را دنبال می‌کند. در بخش اصلی، کتاب نشان می‌دهد بختیار چگونه در اوج بحران، پیشنهاد نخست‌وزیری شاه را پذیرفت، شروطی مانند انحلال ساواک، آزادی مطبوعات و خروج شاه را مطرح کرد و می‌کوشید با تکیه‌بر ارتش و حمایت آمریکا، انقلاب را «مدیریت» کند. تلاش او برای نزدیک‌شدن به امام خمینی، طرح سفر به پاریس، پیشنهاد تأخیر در بازگشت امام و پیشنهاد نظارت شورای انقلاب بر دولتش، همگی در متن کتاب بررسی شده است. در پایان، مرغ در طوفان فروپاشی تدریجی دولت بختیار را زیر فشار اعتصابات، تظاهرات، تشکیل دولت موقت و ریزش ارتش روایت می‌کند، بی‌آنکه از چارچوب اسناد و نقل‌قول‌های موجود فراتر رود.

چرا باید کتاب مرغ در طوفان را بخوانیم؟

این کتاب تصویری از درون ساختار قدرت پهلوی در روزهای پایانی و از زاویه‌ی شخصیتی بحث‌برانگیز ارائه می‌دهد. خواننده با خواندن آن می‌تواند منطق تصمیم‌های بختیار، نقش آمریکا و ارتش، و چگونگی ناکامی پروژه‌ی «اصلاح از بالا» در برابر نهضت امام خمینی را در جزئیات ببیند و فرازونشیب‌های یک سیاست‌مدار در طوفان انقلاب را دنبال کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به علاقه‌مندان تاریخ سیاسی ایران، پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌ی انقلاب اسلامی، و کسانی که در پی شناخت دقیق‌تری از نقش جبهه‌ی ملی، ارتش و آمریکا در ماه‌های پایانی رژیم پهلوی هستند پیشنهاد می‌شود؛ همچنین برای نوجوانان و جوانانی که مجموعه‌ی «دانستنی‌های انقلاب اسلامی برای جوانان» را دنبال می‌کنند مناسب است.