کتاب از شک تا یقین

کتاب از شک تا یقین (آسیب‌شناسی ایمان دینی از دیدگاه قرآن و روایات) نوشته‌ی علی موحدیان عطار پژوهشی است که به مسئله‌ی تزلزل و ناپایداری ایمان دینی می‌پردازد. نویسنده که از اعضای هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب است با تکیه بر آیات قرآن و روایات اهل‌بیت، حالت‌هایی مانند شک، وسوسه، طلب یقین و سهوالقلب را بررسی کرده است. ساختار اثر بر مبنای تحلیل مفهومی، سبب‌شناسی و سپس ارائه‌ی راه‌های چاره‌جویی تنظیم شده است. نشر دانشگاه ادیان و مذاهب آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از شک تا یقین

کتاب از شک تا یقین با تمرکز بر آسیب‌شناسی ایمان دینی از دیدگاه قرآن و روایات نوشته شده و علی موحدیان عطار در آن کوشیده است مسئله‌ی «عدم ثبات در اعتقادات دینی» را به‌صورت روشمند واکاوی کند. متن با سخن ناشر و مقدمه‌ای مفصل آغاز می‌شود که در آن ضرورت این پژوهش، جای خالی کارهای مبسوط در این حوزه و نیز جایگاه قرآن و حدیث در پاسخ‌گویی به بحران‌های ایمانی توضیح داده شده است. نویسنده در همین بخش نشان می‌دهد که چگونه شک، وسوسه، طلب یقین و سهوالقلب در گستره‌ای از پیش از ایمان تا مراتب بالای ایمان حضور دارند. در ادامه، کتاب از شک تا یقین در چهار بخش اصلی تنظیم شده است: بخش اول به «شک» اختصاص دارد و در آن ماهیت شک، نسبت آن با یقین و جهل، اقسام شک و رابطه‌ی آن با کفر و نفاق بررسی شده است. سپس عوامل پیدایش شک در حقایق دینی در سطوح معرفتی، روان‌شناختی، اجتماعی و تاریخی دسته‌بندی شده و در فصل «چاره‌جویی» به شیوه‌ی برخورد صحیح با حالت‌های مختلف شک پرداخته شده است. در بخش‌های بعدی کتاب از شک تا یقین، حالت «طلب یقین» به‌عنوان نوعی ناآرامی سازنده، «وسوسه‌ی اعتقادی» به‌عنوان پدیده‌ای روانی ـ ایمانی با تبعات معنوی و «سهوالقلب» یا دل‌فراموشی به‌عنوان وضعیتی مرموز در ایمان بررسی شده است. در هر بخش سه محور اصلی دنبال می‌شود: چیستی و ویژگی‌ها، سبب‌شناسی و در نهایت راه‌های مواجهه و درمان بر اساس آیات و روایات. خاتمه‌ی کتاب نیز به پیشنهادهایی برای اولیا و مربیان، متخصصان امور مذهبی، نهادهای فرهنگی و برنامه‌ریزان آموزشی درباره‌ی نحوه‌ی مواجهه با مسئله‌ی ایمان و تزلزل اعتقادی اختصاص یافته است.

خلاصه کتاب از شک تا یقین

نویسنده در از شک تا یقین مسئله‌ی «عدم ثبات در اعتقادات دینی» را محور قرار داده و نشان داده است که این ناپایداری فقط یک حالت به نام شک نیست، بلکه در صورت‌های گوناگونی مانند شک، وسوسه، طلب یقین و سهوالقلب بروز می‌کند. ابتدا با تکیه بر آیات قرآن و روایات، ماهیت هر یک از این حالات، نشانه‌ها، تفاوت‌ها و تبعاتشان در حیات معنوی انسان توضیح داده شده است. سپس عوامل معرفتی، روان‌شناختی، اجتماعی و حتی ماوراییِ پیدایش این حالات دسته‌بندی شده تا روشن شود چگونه علم‌زدگی افراطی، حس‌گرایی، محیط اجتماعی، وسوسه‌ی شیطان و ضعف درونی می‌توانند ایمان را متزلزل کنند. در گام بعد، کتاب به «چاره‌جویی» می‌پردازد و راه‌های برخورد صحیح با هر حالت را از دل آیات و روایات استخراج می‌کند؛ از نقش استدلال و تفکر و مرز آن با تشکیک مخرب، تا جایگاه عبادت، عمل، پرهیز از مجالست‌های آسیب‌زا و توجه به نفحات رحمت الهی در تقویت یقین. نویسنده در ضمن، نسبت ایمان و یقین، امکان شک برای پیامبران، و جایگاه تجربه‌ی درونی و وجدان را نیز تحلیل کرده است.

چرا باید کتاب از شک تا یقین را بخوانیم؟

این اثر تصویری دقیق و طبقه‌بندی‌شده از حالت‌های مختلف تزلزل ایمانی ارائه کرده است و نشان می‌دهد هر اضطراب یا تردیدی لزوماً به معنای بی‌ایمانی نیست. خواننده با منطق قرآن و روایات در مواجهه با شک، وسوسه و طلب یقین آشنا می‌شود و می‌بیند چگونه می‌توان میان شک و کفر، وسوسه و بیماری، و طلب یقین و بی‌ثباتی تمایز گذاشت و راه‌های تقویت ایمان را آگاهانه‌تر پی گرفت.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که با تردیدها و تشویش‌های اعتقادی روبه‌رو هستند، به دانشجویان و پژوهشگران الهیات و علوم دینی، و نیز به مربیان، مبلغان و فعالان فرهنگی که درگیر پرسش‌ها و بحران‌های ایمانی در محیط‌های آموزشی و اجتماعی‌اند و به‌دنبال تحلیلی قرآنی ـ روایی از این مسئله می‌گردند.