کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت

کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت نوشته‌ی سیدمحمد کاظمی قهفرخی اثری پژوهشی در حوزه سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی فرهنگی است که نشر دانشگاه امام صادق (ع) آن را منتشر کرده است. نویسنده با بهره‌گیری از ادبیات خط‌مشی عمومی و مدل چرخه خط‌مشی، به سراغ دوره خلافت امام علی (ع) رفته و تلاش کرده است الگوی سیاست‌گذاری فرهنگی و ارتباطی آن دوران را بازسازی کند. تمرکز اصلی کتاب بر پیوند میان فرهنگ، سیاست و حکومت در تجربه علوی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت

کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت با تکیه‌بر دانش خط‌مشی عمومی و سیاست‌گذاری فرهنگی نوشته شده و تلاش کرده است حکومت علوی را نه صرفاً به‌عنوان یک دوره تاریخی، بلکه به‌عنوان یک «الگوی سیاست‌گذاری» تحلیل کند. سیدمحمد کاظمی قهفرخی در این کتاب از رویکرد میان‌رشته‌ای بهره گرفته و مفاهیم علوم سیاسی، سیاست‌گذاری عمومی و مطالعات فرهنگی را با منابع دینی و تاریخی پیوند داده است. در کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت ابتدا مبانی نظری خط‌مشی عمومی، چرخه خط‌مشی، رویکردهای مختلف در تحلیل سیاست‌گذاری و مدل‌های اجرا و ارزیابی توضیح داده شده است. سپس نویسنده با تعریف فرهنگ بر اساس دیدگاه علامه جعفری و طرح بحث سیاست‌پذیری فرهنگ، به سراغ الگوهای سیاست‌گذاری فرهنگی مانند آرمان‌گرا، نخبه‌گرا، توسعه‌گرا و تکثر و حقوق فرهنگی رفته است. کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت در ادامه، ساختار خود را بر سه حوزه فرهنگ سیاسی، فرهنگ اقتصادی و فرهنگ دینی بنا کرده است. در هر حوزه ابتدا «مسئله عمومی» آن دوره مانند خاص‌گرایی سیاسی، رفاه‌طلبی اقتصادی یا ظاهربینی دینی شناسایی شده، سپس سیاست کلی حکومت علوی در برابر آن (مردم‌داری، عدالت، تربیت دینی) استخراج شده است. بعد از آن مراحل مختلف چرخه خط‌مشی یعنی مشروعیت‌بخشی، ابلاغ به نهادها، اجرا، ابزارها و در نهایت ارزیابی (خودارزیابی و ارزیابی تاریخی) بررسی شده است. در فصل پایانی کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت، نویسنده با جمع‌بندی یافته‌ها، تصویری شبکه‌ای از سیاست‌گذاری فرهنگی دولت علوی ارائه کرده است؛ تصویری که در آن سیاست‌های فرهنگی در سه حوزه سیاست، اقتصاد و دین به‌صورت هم‌زمان و درهم‌تنیده عمل می‌کنند و در کوتاه‌مدت ممکن است به ظاهر شکست بخورند، اما در بلندمدت به شکل‌گیری یک جریان پایدار مانند تشیع منجر می‌شوند.

خلاصه کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت

کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت بر پایه مدل چرخه خط‌مشی عمومی نوشته شده و می‌کوشد نشان دهد حکومت علوی در حوزه فرهنگ چگونه «مسئله» را تشخیص داده، سیاست را انتخاب کرده، آن را اجرا و سپس ارزیابی کرده است. نویسنده ابتدا با تعریف فرهنگ و تبیین امکان سیاست‌گذاری فرهنگی، چارچوب نظری خود را می‌سازد. سپس سه مسئله اصلی دوره پس از خلفای پیشین را در سه حوزه فرهنگ سیاسی (خاص‌گرایی و توزیع نامناسب قدرت)، فرهنگ اقتصادی (رفاه‌طلبی و دنیاگرایی) و فرهنگ دینی (ظاهربینی و قشری‌گری) دسته‌بندی می‌کند. در کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت در برابر این مسائل، سه سیاست کلی مردم‌داری، عدالت و تربیت دینی استخراج شده است. برای هر سیاست، مراحل مشروعیت‌بخشی از طریق خطبه‌ها و ارجاع به منابع دینی، ابلاغ به نهادهایی مانند خلافت و بیت‌المال، ابزارهای اجرایی مانند نظارت، بازتوزیع ثروت، آموزش همگانی و تربیت نخبگان دینی و در نهایت ارزیابی نتایج کوتاه‌مدت و بلندمدت بررسی شده است. پیام اصلی کتاب این است که می‌توان از تجربه حکومت علوی، الگویی منسجم برای سیاست‌گذاری فرهنگی و ارتباطی در زمانه کنونی استخراج کرد.

چرا باید کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت را بخوانیم؟

این کتاب برای کسانی که به‌دنبال فهم حکومت علوی فراتر از روایت‌های اخلاقی و تاریخی هستند، یک چارچوب تحلیلی مشخص فراهم کرده است. خواننده در کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت با زبان سیاست‌گذاری عمومی با مفاهیمی مانند مردم‌داری، عدالت اقتصادی و تربیت دینی روبه‌رو می‌شود و می‌تواند آن‌ها را به‌عنوان سیاست‌های فرهنگی قابل‌مدل‌سازی در نظر بگیرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه کتاب سیره فرهنگی - ارتباطی امیرالمومنین علی (ع) در دوران حکومت به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، سیاست‌گذاری عمومی، مطالعات فرهنگی و اندیشه سیاسی اسلام پیشنهاد می‌شود. همچنین به علاقه‌مندان مباحث حکومت دینی و کسانی که در حوزه فرهنگ و برنامه‌ریزی فرهنگی فعالیت می‌کنند توصیه می‌شود این اثر را بخوانند. «اثر علمی روبه‌رو با تأسی به این نگاه تلاش دارد از زاویه دید رشته سیاست گذاری با موضوعیت فرهنگی, به دوره تاریخی حکومت علوی نگاه کند تا بتواند با دسته‌بندی جدید بر اساس مدل چرخحه حط‌مشی‌گذاری. الگویی برای این منظور ارائه دهد. البته باید بر این نکته بیان شده تأکید نمود که در تلاش‌های بین‌رشته‌ای لزوماً هدف احصاء مبانی و نظریه جدید نمی‌باشد و تحقیق می‌تواند با وجود مطالعات پیشین گسترده در یک موضوع بر اساس یک نگاه علمی. تنها به یک دسته‌بندی جدید دست یابد. فرهنگ به‌عنوان زیست محیط اجتماعی مثر بر سایر حوزه‌های جامعه یکی از حوزه‌های اساسی سیاست گذاری می‌باشد که توجه به آن رو به گسترش است. کشورها و دولت - ملت‌های مختلف. چه بر اساس الگوهای توسعه‌ای مورد قبول جامعه جهانی و چه بر اساس الگوهای محلی و بومی؛ همواره در خط مشی گذاری‌های خود فرهنگ را در مرکز توجه خود قرار می‌دهند. در این میان. بی شک جامعه‌ای می تواند موفق باشد که ارزش‌های بنيادین و باورهای جامعه خود را نقطه آغاز قرار دهد. نظام جمهوری اسلامی ایران به عنوان نظامی متکی بر دین مبین اسلام نیز در این چارچوب قابل تحلیل است. بدین معنا که آموزه‌ها و باورهای دینی می بایست مبدا خط مشی گذاری‌ها قرار گیرد. این آموزه‌ها در کتاب و سنت ابعاد مختلفی پیدا می‌کند. بر اساس نگاه کل‌نگر به دین - که معتقد به جاری و ساری بودن دین در تمامی حوزه‌ها از جمله سیاست و حکومت‌داری است - دین اسلام باورهای بنيادین خطمشی گذاری را فراهم می‌کند. ازاین‌رو در این کتاب با در نظر گرفتن حکومت علوی به‌عنوان یکی از منابع سنت و نیز تنها دوران حکمرانی یکی از امامان شیعه به بررسی رابطه این حکومت با فرهنگ. می‌پردازيم. کتاب پیش‌رو با مبنا قرار دادن مراحل مدل فرایندی خط مشی گذاری» سعی دارد با تحلیل سیاستی از نقفش این دولت در فرهنگ. مدل سیاست گذاری آن را احصاء نماید. بنابراین می‌توان گفت سال اصلی این کتاب آن است که «الگوی حطمشی‌گذاری و برنامه‌ریزی فرهنگی و ارتباطی در حکومت علوی دارای چه سیاست‌ها راهبردها و برنامه‌هایی بوده است؟».