کتاب دیپلماسی گفتمانی

کتاب دیپلماسی گفتمانی (تعامل سیاست، فرهنگ و ارتباطات) نوشته‌ی حسن بشیر به بررسی پیوندهای چندلایه‌ی سیاست، فرهنگ و ارتباطات در سطح ملی و بین‌المللی می‌پردازد. نویسنده با تکیه بر نظریه‌ی سازنده‌گرایی و مفاهیم گفتمان، دیپلماسی عمومی، رسانه‌ای و فرهنگی را در چارچوبی واحد تحلیل کرده است. ساختار اثر در پنج بخش و چهارده فصل تنظیم شده و از مباحث نظری همگرایی و گفتمان تا مطالعه‌ی موردی کتاب‌های درسی ایران، گفتمان دینی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در خاورمیانه را در بر می‌گیرد. نشر دانشگاه امام صادق (ع) آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دیپلماسی گفتمانی

کتاب دیپلماسی گفتمانی اثری است که تلاش کرده مفهوم دیپلماسی را در پیوند با گفتمان، فرهنگ و ارتباطات بازتعریف کند و از سطح یک ابزار صرفاً سیاسی به سطح یک فرایند گفتمانی گسترده ارتقا دهد. حسن بشیر در این کتاب با استفاده از نظریه‌ی سازنده‌گرایی و ایده‌هایی مانند همگرایی، فرهنگ سیاسی، سیاست فرهنگی و روابط فرهنگی بین‌المللی نشان می‌دهد که چگونه قدرت، هویت و منافع در بستر گفتمان‌ها ساخته می‌شوند. در بخش نخست کتاب دیپلماسی گفتمانی، چارچوب نظری و مفهومی تعامل همگرا میان سیاست، فرهنگ و ارتباطات طرح شده است. نویسنده ابتدا معنای همگرایی ارتباطی و رسانه‌ای را با ارجاع به مدل‌های حمید مولانا توضیح می‌دهد و سپس الگوهای تعامل سیاست و فرهنگ، فرهنگ سیاسی، سیاست فرهنگی و روابط فرهنگی بین‌المللی را در قالب نمودارها و مدل‌های تعاملی بررسی می‌کند. در ادامه‌ی کتاب دیپلماسی گفتمانی، سه نوع دیپلماسی عمومی، رسانه‌ای و فرهنگی به‌عنوان وجوه مختلف دیپلماسی گفتمانی تحلیل شده و سپس این چارچوب در حوزه‌های بین‌المللی، آموزشی و دینی و در نهایت در بستر جمهوری اسلامی ایران به‌کار رفته است. از مذاکره‌ی بین‌المللی و ارتباطات میان‌فرهنگی تا بازنمایی ملت‌ها و ادیان در کتاب‌های درسی و نیز گفتمان خاورمیانه‌ای ایران، همگی در قالب مدل‌های گفتمانی و تعاملی صورت‌بندی شده‌اند.

خلاصه کتاب دیپلماسی گفتمانی

کتاب دیپلماسی گفتمانی بر این ایده استوار است که دیپلماسی در جهان معاصر فقط مجموعه‌ای از کنش‌های رسمی دولت‌ها نیست، بلکه در سطحی عمیق‌تر به‌صورت گفتمان‌هایی عمل می‌کند که سیاست، فرهنگ و ارتباطات را به هم پیوند می‌دهند. نویسنده با تکیه بر سازنده‌گرایی توضیح می‌دهد که هویت‌ها و منافع ملی در بستر تعاملات اجتماعی و گفتمانی شکل می‌گیرند و دیپلماسی گفتمانی چتر مفهومی‌ای است که دیپلماسی عمومی، رسانه‌ای، فرهنگی و حتی دیجیتال را در بر می‌گیرد. در این کتاب، مفاهیمی مانند تعامل همگرا، گفتمان‌سازی و هژمونیک‌سازی گفتمان، فرهنگ سیاسی، سیاست فرهنگی و روابط فرهنگی بین‌المللی به‌صورت نظام‌مند توضیح داده شده‌اند. سپس این چارچوب برای تحلیل مذاکره‌ی بین‌المللی، گفتمان فرهنگی در روابط بین‌الملل، بازنمایی ملت‌ها و ادیان در کتاب‌های درسی ایران و نیز گفتمان خاورمیانه‌ای جمهوری اسلامی ایران و موانع تعامل سیاست، فرهنگ و ارتباطات در پرونده‌ی هسته‌ای به‌کار رفته است.

چرا باید کتاب دیپلماسی گفتمانی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منسجم از این ارائه می‌کند که چگونه زبان، گفتمان و فرهنگ در کنار سیاست و رسانه، دیپلماسی امروز را شکل می‌دهند. خواننده با مفاهیم کلیدی سازنده‌گرایی، مدل‌های همگرایی سیاست و فرهنگ، و نقش آموزش، دین و رسانه در دیپلماسی آشنا می‌شود و می‌تواند تعامل سیاست داخلی و خارجی را در قالب الگوهای گفتمانی دقیق‌تر تحلیل کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، روابط بین‌الملل، مطالعات فرهنگی و ارتباطات پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر تحلیل سیاست خارجی، دیپلماسی عمومی، آموزش و محتوای درسی یا مطالعات گفتمان در جمهوری اسلامی ایران هستند و به‌دنبال چارچوبی نظری و تحلیلی برای این حوزه‌ها می‌گردند.