کتاب مسافران

کتاب مسافران نوشته فاطمه بهبودی است و انتشارات سوره مهر در سال ۱۴۰۴ آن را منتشر کرده است. این اثر به‌سراغ زندگی خانواده‌ای می‌رود که میان عراق و ایران معلق مانده‌اند؛ کسانی که در عراق ایرانی خوانده می‌شوند و در ایران عراقی. داستان هم از کوچ اجباری و از‌دست‌رفتن خانه و دارایی می‌گوید هم از زندگی مشترکی که زیر فشار جنگ، مهاجرت و دلتنگی شکل می‌گیرد. صدای فریال و شیخ صلاح عسگرپور محور اصلی کتاب است؛ زوجی که هرکدام بخشی از این مسیر پرپیچ‌وخم را روایت می‌کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مسافران اثر فاطمه بهبودی

کتاب مسافران، نوشته‌ی فاطمه بهبودی، بر پایه‌ی زندگی خانواده‌ی عسگرپور شکل گرفته است؛ خانواده‌ای ایرانی‌تبار که سال‌ها در کربلا زندگی کرده‌اند و ناگهان با موج اخراج معاودین از عراق روبه‌رو می‌شوند. کتاب فقط شرح یک جابه‌جایی جغرافیایی نیست، آنچه در اینجا برجسته می‌شود تجربه‌ی ازدست‌دادن خانه، شغل، زبان آشنا، همسایه‌ها و حتی حس تعلق است. نویسنده از خلال خاطره‌ها نشان می‌دهد که تبعید فقط عبور از مرز نیست، فرایندی است که آدم‌ها را وادار می‌کند گذشته‌ی خود را دوباره مرور کنند و برای آینده‌ای نامعلوم جا باز کنند.

کتاب مسافران با تقسیم روایت میان فریال عسگرپور و شیخ صلاح عسگرپور، تصویری دووجهی از یک زندگی مشترک و سرگذشت خانوادگی می‌سازد. بخش‌های مربوط به فریال حال‌وهوای خانه، کوچه، مدرسه، خواهرها، ترس‌های کودکی و شوک مهاجرت را با جزئیات ثبت می‌کند. در این بخش‌ها، کربلا فقط یک شهر نیست، بلکه مجموعه‌ای از عادت‌ها، بازی‌ها، زیارت‌ها، کسب‌وکار خانوادگی و پیوندهای خویشاوندی است که یک‌باره از دست می‌رود. در سوی دیگر، روایت شیخ صلاح لایه‌ی دیگری از این سرگذشت را روشن می‌کند؛ لایه‌ای که به جنگ، اسارت و قرارگاه خاتم‌الانبیا گره می‌خورد.

فاطمه بهبودی در عین پرداختن به رخدادهای بزرگ، نگاهش را روی جزئیات روزمره نگه می‌دارد؛ از فروش شتاب‌زده‌ی وسایل خانه و روزهای گذر از مرز گرفته تا جاافتادن در شهری تازه، فارسی یادگرفتن، کار پیداکردن و شکل‌گرفتن یک ازدواج. همین جزئیات باعث می‌شود کتاب فقط گزارشی از رنج نباشد و به تصویری ملموس از دوام‌آوردن تبدیل شود. درون‌مایه‌ی اصلی اثر آوارگی، هویت، پیوند خانوادگی و سازگارشدن با شرایطی است که هیچ‌کس برای آن آماده نیست. فضای کتاب گاه تلخ و فشرده است و گاه با خاطره‌های خانوادگی، شوخی‌ها و لحظه‌های عاطفی شیرین می‌شود.

خلاصه داستان مسافران

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب مسافران از جایی آغاز می‌شود که مأموران عراقی به خانه‌ی خانواده‌ی عسگرپور می‌آیند و به آن‌ها خبر می‌دهند باید عراق را ترک کنند. جهان فریال، دختری ۱۰ساله، در میان گریه، فروش اجباری وسایل خانه، خداحافظی با خواهرها و ترک کربلا، ناگهان از هم می‌پاشد. خانواده پس از روزهایی سخت در مرز و اردوگاه، به ایران می‌رسند و ناچارند زندگی را از نو بسازند.

در ادامه، کتاب مسیر جاافتادن آن‌ها در شهرهای مختلف، دشواری کار و معیشت، تغییر روابط خانوادگی و شکل‌گرفتن زندگی مشترک فریال و صلاح را دنبال می‌کند؛ مسیری که زیر سایه‌ی مهاجرت، انقلاب و جنگ پیش می‌رود.

چرا باید کتاب مسافران را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مسافران را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تجربه‌ی معاودین را از زاویه‌ی دید یک خانواده و با جزئیات ملموس نشان می‌دهد.
• خواننده با بخشی از زندگی ایرانی‌تباران ساکن عراق و دشواری‌های اخراج اجباری آن‌ها آشنا می‌شود.
• این اثر تجربه‌ی مهاجرت، از‌دست‌دادن دارایی، تغییر زبان و بازسازی زندگی را در کنار هم قرار می‌دهد.
• داستان دونفره‌ی فریال و شیخ صلاح تصویر کاملی از یک سرگذشت مشترک می‌سازد.
• کتاب نشان می‌دهد که چگونه رخدادهای سیاسی و جنگی وارد جزئی‌ترین بخش‌های زندگی خانوادگی می‌شوند.

خواندن کتاب مسافران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مسافران به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به داستان‌های خانوادگی درباره‌ی مهاجرت اجباری و آوارگی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی سرگذشت معاودین و ایرانی‌تباران ساکن عراق بیشتر بدانند.
• علاقه‌مندان به آثاری که تاریخ اجتماعی را از خلال زندگی روزمره و خاطره‌های شخصی دنبال می‌کنند.
• مخاطبانی که به داستان‌های زنانه از خانه، کوچ، ازدواج و سازگارشدن با شرایط تازه علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند تأثیر جنگ و جابه‌جایی را بر روابط خانوادگی و هویت فردی دقیق‌تر بفهمند.

درباره فاطمه بهبودی

فاطمه بهبودی، متولد ۱۳۵۷، داستان‌نویس و پژوهشگر ایرانی است. او در رشته‌ی کتابداری تحصیل کرد، اما علاقه‌ی فراوانش به ادبیات، به‌ویژه پژوهش، مسیر فعالیت حرفه‌ای‌اش را به‌سوی تحقیق و نویسندگی سوق داد. از دیگر آثار او می‌توان به ساکن خیابان ملک، پوتین قرمزها، من یک کلاه سبزم و بی‌آرام اشاره کرد.

بخشی از کتاب مسافران

«دلم می‌خواست مامان زودتر بیاید و از او بپرسم چه اتفاقی افتاده، اما تازه رفته بود سر حمام. بابا و مامانم حمام‌دار بودند. بابا حمام کربلا الحدیث را در خیابان العباس اداره می‌کرد. مامانم هم در حمام کربلا شعبهٔ زنانه می‌نشست که در خیابان فرعی مسکن میر عُبیس بود. وقتی بابا و مامان کار داشتند و سر حمام نمی‌رفتند، برادرها و خواهرهای بزرگ‌تر جای آن‌ها می‌رفتند.

آبجی زکیه و آبجی جمیله همان‌طور که گریه می‌کردند، مشغول جمع کردن وسایل خانه شدند. از گلایه و واگویهٔ بزرگ‌ترها شنیدم مامان سر حمام به حسن البکر بد و بیراه گفته. جاسوسی که مشتری حمام بوده ماجرا را به افراد حکومتی رسانده و حکومت جِد کرده است ما را به کشور آباء و اجدادی‌مان برگرداند. مامان زبان قرصی در عربی صحبت کردن نداشت، اما آن روز حرفی زده که جاسوس متوجه شده و راپورتش را داده بود.»