کتاب مسئله مرگ و زندگی

کتاب مسئله مرگ و زندگی (A Matter of Death and Life)، روایت مشترک اروین یالوم و همسرش مریلین یالوم از روزهایی است که بیماری، پیری، ترس از مرگ و اندوهِ جدایی را به تجربه‌ای روزمره تبدیل می‌کند. متن کتاب از دل گفت‌وگوی دو نفره‌ای شکل می‌گیرد که همزمان با مراقبت، سوگواری و مرور یک عمر زندگی، می‌کوشند برای پایان، معنا و آرامش پیدا کنند. انتشارات ارجمند این کتاب را با ترجمه محسن گل محمدیان و سروه ویسی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مسئله مرگ و زندگی

کتاب مسئله مرگ و زندگی نوشته‌ی اروین یالوم و مریلین یالوم، بر محور تجربه‌ی زیسته‌ی دو همسر در سال‌های پایانی عمر شکل گرفته است؛ جایی که بیماری مریلین، ضعف جسمانی اروین و نزدیک‌شدنِ ناگزیرِ مرگ، زندگی مشترک طولانی آن‌ها را وارد مرحله‌ای تازه می‌کند. متن، فقط شرح بیماری یا سوگ نیست؛ بلکه ثبت لحظه‌هایی است که در آن عشق، مراقبت، خستگی، ترس، خاطره و پرسش از معنای زیستن در کنار هم قرار می‌گیرند. آنچه این اثر را متمایز می‌کند، حضور همزمان دو صدا است: صدای اروین که از زاویه‌ی درمانگر، همسر و انسانی سالخورده حرف می‌زند و صدای مریلین که از درونِ بدن بیمار، از وابستگی، رنج و نگاهش به پایان سخن می‌گوید.

کتاب مسئله مرگ و زندگی به‌ صورت فصل‌های کوتاه و متناوب پیش می‌رود و هر فصل بخشی از تجربه‌ی یکی از این دو نفر را پیش چشم می‌گذارد. اروین یالوم و مریلین موضوع‌هایی مثل بیماری، مراقبت از همسر، فرسودگی جسم، خاطرات مشترک، از دست‌دادن دوستان، تصمیم‌گیری در پایان عمر و کنارگذاشتن کار حرفه‌ای را مطرح می‌کنند. فضای این اثر در‌ عین‌ حال که سنگین و اندوه‌بار است، فقط بر رنج متوقف نمی‌ماند؛ بخش مهمی از آن به مرور یک زندگی طولانی، رابطه‌ی زناشویی پایدار، نقش خانواده و این پرسش اختصاص دارد که چگونه می‌توان در آستانه‌ی پایان، هنوز به روزهای باقی‌مانده شکل و معنا داد. 

این کتاب تجربه‌ای نزدیک از مواجهه با مرگ است؛ نه از فاصله، بلکه از درون خانه، بدن، رابطه و حافظه.

خلاصه کتاب مسئله مرگ و زندگی

کتاب مسئله مرگ و زندگی روایت دو نفری از دوره‌ای است که بیماری مریلین و ناتوانی‌های جسمی اروین، زندگی مشترک آن‌ها را وارد مرحله‌ای پرتنش و تأمل‌برانگیز می‌کند. هر کدام از آن‌ها فصل‌های خود را می‌نویسند و از زاویه‌ی شخصی‌شان به ترس از مرگ، مراقبت از دیگری، فرسودگی، امید، خاطره و معنای ادامه‌دادن می‌پردازند.

در مسیر کتاب، خواننده با روزمرگیِ درمان، تصمیم‌های دشوار پزشکی، فکرِ رفتن یا نرفتن به آسایشگاه، بازنگری در یک عمر رابطه و مواجهه با سوگِ پیشاپیش روبه‌رو می‌شود. متن نشان می‌دهد که دلواپسی‌های غائی فقط مفاهیم انتزاعی نیستند، بلکه در جزئی‌ترین لحظه‌های زندگی روزانه حضور دارند؛ از نشستن کنار هم در حیاط خانه تا فکرکردن به زمانِ باقی‌مانده و آنچه هنوز باید گفته یا پذیرفته شود.

چرا باید کتاب مسئله مرگ و زندگی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مسئله مرگ و زندگی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تجربه‌ی همزمانِ بیمار و مراقب را در کنار هم می‌گذارد و تصویری دوطرفه از رنج، وابستگی و همراهی می‌سازد.
• خواننده با پرسش‌های جدیِ پایان عمر، از ترس مرگ تا تصمیم‌گیری درباره‌ی درمان و کیفیت زندگی، در سطحی ملموس روبه‌رو می‌شود.
• فصل‌های کتاب نشان می‌دهند یک رابطه‌ی طولانی در زمان بحران چگونه از خاطره، گفت‌وگو و مراقبت نیرو می‌گیرد.
• این اثر برای فهم سوگِ پیشاپیش و اندوهی که پیش از فقدان آغاز می‌شود، نمونه‌ای روشن و انسانی ارائه می‌دهد.
• کتاب به موضوع بازنشستگی، فرسودگی جسم و تغییر هویت در سالخوردگی هم پرداخته و فقط بر بیماری متمرکز نمی‌ماند.
• خواندن آن به درک دقیق‌تر پیوند میان عشق، فناپذیری و معنابخشی در روزهای محدود زندگی کمک می‌کند.

خواندن کتاب مسئله مرگ و زندگی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مسئله مرگ و زندگی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به موضوع مرگ، سوگ و معنای زندگی علاقه دارند.
• کسانی که با بیماری سختِ یکی از نزدیکان‌شان روبه‌رو هستند و می‌خواهند تجربه‌ی مراقبت را از زاویه‌ای نزدیک‌تر ببینند.
• علاقه‌مندان به آثاری که بر رابطه‌ی زناشویی، همراهی طولانی‌مدت و سالخوردگی تمرکز دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی دلواپسی‌های غائی و اثر آن‌ها بر زندگی روزمره بیشتر بدانند.
• کسانی که از متن‌های تأمل‌برانگیز درباره‌ی حافظه، فقدان، بدن و پایان عمر استقبال می‌کنند.

درباره اروین یالوم

اروین دیوید یالوم (Irvin D. Yalom) (متولد ۱۹۳۱) روان‌پزشک، نظریه‌پرداز، نویسنده و استاد بازنشسته‌ی دانشگاه است. او تحصیلات خود را در رشته‌ی پزشکی و روان‌پزشکی به پایان رساند و پس از طی دوران خدمت سربازی، در سال ۱۹۶۳ به عضویت هیئت‌علمی دانشگاه استنفورد درآمد. یالوم از پیشگامان رویکرد روان‌درمانی اگزیستانسیال (هستی‌گرا) به شمار می‌رود و بنیان‌های فکری خود را بر دغدغه‌های وجودی انسان شامل مرگ، آزادی، انزوا و پوچی استوار کرده است. او در سال ۲۰۰۲ جایزه‌ی انجمن روان‌پزشکی آمریکا را به دست آورد.

یالوم با هدف ساده‌سازی مفاهیم پیچیده‌ی روان‌شناسی و تلفیق آن با فلسفه، به نگارش آثار داستانی و غیرداستانی روی آورد. در حوزه‌ی تخصصی و غیرداستانی، کتاب‌های «روان‌درمانی اگزیستانسیال»، «تئوری و عمل در روان‌درمانی گروهی»، «هنر درمان» و «خیره به خورشید نگریستن» از مهم‌ترین مراجع علمی او محسوب می‌شوند. او در حوزه‌ی ادبیات داستانی نیز رمان‌هایی چون «وقتی نیچه گریست»، «درمان شوپنهاور»، «مسئله‌ی اسپینوزا»، «جلاد عشق» و «دروغگویی روی مبل» را خلق کرده است.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب مسئله مرگ و زندگی منتشر شده است؟

• کتاب مسئله بودن و نبودن، ترجمه‌ی نازی اکبری، نشر ققنوس
• کتاب موضوع مرگ و زندگی، ترجمه‌ی سپیده حبیب، نشر قطره
• کتاب مسئله مرگ و زندگی، ترجمه‌ی الهام شریف، نشر نسل نواندیش
• کتاب مسئله مرگ و زندگی است، ترجمه‌ی زهرا ابراهیمی، نشر کتاب پارسه
• کتاب موضوع مرگ و زندگی، ترجمه‌ی مینا فتحی، نشر لیوسا
• و...

بخشی از کتاب مسئله مرگ و زندگی

«من، اِروْ، برای بار چندم باز هم خود را در حالی می‌یابم که دستم را روی سمت چپ قفسهٔ سینه‌ام می‌کشم. چند ماه است که شیء جدیدی آنجا دارم، محفظهٔ فلزی ۲×۲ اینچی که از طریق عمل جراحی در قلبم کار گذاشته‌اند که اسم و شکلش را به خاطر نمی‌آورم. ماجرا از روزی شروع شد که در جلسهٔ درمان نزد فیزیوتراپ بودم که به دلیل به هم خوردن تعادلم به او مراجعه می‌کردم. همان آغاز جلسه که نبضم را می‌گرفت، ناگهان رو به من کرد و با قیافه‌ای بهت‌زده گفت: "همین الان باید با هم بریم اورژانس، نبضت سی بار در دقیقه می‌زنه!"

سعی کردم آرامش کنم، گفتم: "نبضم چند ماهه که کند شده اما هیچ علائمی ندیدم."

حرف‌هایم تأثیر چندانی نداشت. او از ادامهٔ جلسهٔ فیزیوتراپی امتناع ورزید و از من قول گرفت هرچه سریع‌تر با پزشکم دکتر دبلیو تماس بگیرم و موضوع را با او در میان بگذارم.

دکتر دبلیو سه ماه پیش در آزمایش سالیانه‌ام متوجه کندی و گاهاً بی‌نظمی نبضم شده و من را به کلینیک اختلال ضربان قلب استنفورد ارجاع داده بود. آنها نمایشگر هولتری را روی قفسهٔ سینه‌ام چسباندند که به مدت دو هفته ضربان قلبم را ثبت می‌کرد. نتایج نشان داد نبضم به طور مداوم کند شده و انقباض عضلات دهلیزی به صورت دوره‌ای کاهش یافته بود. دکتر دبلیو برای پیشگیری از ورود لختهٔ خون به مغزم داروی اِلیکوئیز تجویز کرد که ضد انعقاد خون است. اِلیکوئیز خطر سکتهٔ مغزی را کاهش داد، اما نگرانی جدیدی ایجاد کرد، سال‌ها بود که با مشکل ناتوانی در حفظ تعادل دست و پنجه نرم می‌کردم و اکنون با مصرف اِلیکوئیز زمین خوردن شدید می‌توانست کشنده باشد زیرا هیچ راهی برای از بین بردن تأثیر داروی ضد انعقاد خون و متوقف کردن خونریزی وجود ندارد.»