کتاب سوشیان

«سوشیان» نوشته صادق نیک‌پور (-۱۳۴۵) مطالعه‌ای تطبیقی درباره اندیشه ظهور منجی و واژه سوشیان (منجی) در فرهنگ‌ها و زبان‌های گوناگون است. نظریه نجات از بنیادی‌ترین بحث‌های ادیان و مذاهب شمرده می‌شود و جهان‌بینی‌های مستحکم از ابتدای جهان تا انتهای آن را در نظریه نجات که استمرار پیام و رسالت می‌باشد، بیان نموده‌اند. کهن‌ترین بحث از نظریه نجات در جهان بینی اساطیری ایران باستان از آیین میترا، متبلور در شخصیت مهر و در کیش مهر شناسایی شده‌است که در اقصی نقاط جهان گسترش یافت، و فطرت طبیعی اجتماعی پذیرای آن در جوامع مختلف گردید، و در هر جهان بینی و جامعه‌ایی مجدداً بازسازی و با نمادهای اجتماعی، مذهبی و اعتقادی آن جوامع آمیخته و بازآفرینی شدند. واژه سوشیان تبلور وتطور نظریه نجات در ایران باستان و مستحکم و به جای مانده با مفاهیم گسترده خود در دین زرتشتی ایرانیان جای ویژه‌ایی باز نمود، اما در عرفان‌های مسیحیت و سایر ادیان هم با تغییرات آوایی و مورفولوژیکی خصوصاً با نام سوتر در اروپا هم تثبیت گردید. و امروزه نام سوشیان به فرم واژه Soter در واژه ترکیبی Soteriology با مفهوم «منجی شناسی» و «شرح و بسط نظریه نجات در ادیان مختلف» به عنوان یک علم آکادمیک محققان و پژوهش‌گرانی را به خود مشغول نموده‌است و «پرداختن به بحث نجات در هر دین و اجتماعی» در ذیل فرم واژه Salvation برگرفته ازسوشیان طبقه‌بندی می‌گردد. وجود لغت و واژه سوشیان و مفاهیم همتراز آن در ادبیات و فرهنگ‌های مختلف از دوران باستان تا به امروز نشان‌گر اهمیتی است که جوامع مختلف برای مفهوم منجی قائل بوده‌اند و هستند. در تحقیقات انجام‌شده در این کتاب نشانه‌هایی از قدمت استفاده از نمادهای سوشیانی در فرهنگ‌ها و زبان‌های مختلف جستجو شده‌اند و در مجموع سعی شده‌است که به اختصار فقط اشاراتی به ماهیت مفهومی سوشیان و منجی انجام شود که البته مبتنی بر تحقیقات و نظریات محققین زیادی است که در زمینه‌های تاریخ، ادبیات، عرفان، فلسفه، و اسطوره مرتبط با موضوع کار کرده‌اند.