کتاب مجموعه یادداشت‌های ایرج افشار

«مجموعه یادداشت‌های ایرج افشار» گزیده‌ای از دست‌نوشته‌های پژوهش معاصر به کوشش جلال نوع‌پرست است. که تعدادی از یادداشت‌های استاد گرانقدر، ایرج افشار(۱۳۸۹-۱۳۰۴)، منتشر شده در مجله «یغما» را دربردارد. مضامین متنوع این نوشته‌ها را می‌توان تحت لوای «ایران‌شناسی» گنجاند؛ اما مداقه در برگ‌برگ آنها نشان خواهد داد که برای محققان و اهل پژوهش، اسنادی قابل ارجاع‌اند؛ کتاب‌شناسی و نسخه‌شناسی، اوراقی از کتیبه‌ها که استاد خود از نسخه‌ی اصلی برداشته است، اسنادی از تاریخ ایران که به خط رجال سیاسی وقت به دست استاد رسیده‌است، سفرنامه‌هایی کوتاه که جغرافیای ایران را بیش‌از گذشته ملموس می‌سازد و بسیاری از مضامینی که هریک می‌تواند خود زمینه‌ای برای آغاز یک پژوهش باشد، در این نوشته‌های کوتاه گنجانده شده‌است. اما زبان ساده و شیوای استاد برای خوانندگانی که علاقمند به مضامین ایران‌شناسی‌اند نیز خالی از لطف نیست و می‌توانند علاوه بر سپری کردن اوقاتی خوش، به واسطه‌ی شیرینی کلام استاد، طرفی از دانش در باب وطن خویش بردارند. بخش کوتاهی از مقاله‌ای با نام «سفر افغانستان» را می‌خوانید: با کاروان شوق به افغانستان رفتیم. آن سرزمین جذبه‌ای خاص و کششی به حق دارد. به جایی می‌رفتیم که روان و اندیشه‌ی ایرانی را با آن دیار آشنایی‌هاست. مملکت چین و کشور فرنگ و خاک مغرب نیست که ایرانی غریب باشد و سخنش درنگیرد و روانش بی‌تابی کند... آنجا دیار دوستان و آشنایان و هم‌زبانان و هم‌کیشان من است. زادبوم شاعران و سخنوران و ادیبان بزرگ فارسی زبان- زبان مشترک ایرانیان و افغانان- است. گوشه‌ای از مبداء زبان فارسی امروزی و جایگاه برومند شدن همین زبان در طّی قرنها و دوران‌هاست. نام هر شهرش در گوش من و شما حکایت از سرگذشتی و گذشته‌ای می‌کند که اگرچه دور است هنوز آوازه‌اش مایه‌ی فخر و سرافرازی ماست. مگر در غزنه شاعران پارسی گوی را مقام و حشمت نبود. مگر در عهد سلطان محمود از گوشه‌های قلمرو پهناور زبان فارسی شاعران به غزنه نمی‌رفتند تا شعر خویش را بر شاه عرضه کنند و عزت و بزرگی بیابند. مگر نو بهار بلخ یادآور گذشته‌ی نام‌آور نیست؟