کتاب روان شناسی و سیاست

کتاب روان شناسی و سیاست نوشته سیدعلیرضا پورمیرجعفری فیروزآبادی، تلاشی است برای پیوند دادن مفاهیم روان‌ شناسی با عرصه‌ی سیاست و جامعه و از نظریه‌های کلاسیک روان‌تحلیلگری تا دیدگاه‌های یونگ، آدلر، هورنای، اریکسون و رفتارگرایی را در کنار مباحثی مانند روان‌ شناسی سیاسی، رهبری، تروریسم، رسانه، جنگ و قدرت قرار داده است. این کتاب که نشر خزه آن را منتشر کرده، به‌ گونه‌ای تدوین شده که خواننده را از مبانی نظری شخصیت و ناخودآگاه به سوی تحلیل پدیده‌های سیاسی، اجتماعی و تاریخی هدایت کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب روان شناسی و سیاست

کتاب روان شناسی و سیاست با طرح این گزاره آغاز می‌شود که «آنچه در روان پنهان است، در دنیای سیاست آشکار می‌شود» و بر همین اساس، مسیر خود را بر پیوند سه حوزه‌ی روان شناسی، جامعه‌شناسی و سیاست بنا می‌کند. 

سیدعلیرضا پورمیرجعفری فیروزآبادی در فصل‌های آغازین آن کتاب، جایگاه علوم انسانی در ایران، فقر دانشی در حوزه‌هایی مانند روان شناسی سیاسی، روان شناسی دین، فرهنگی، رسانه‌ای و سازمانی و پیامدهای این کمبود بر تصمیم‌گیری‌های سیاسی و اجتماعی را توضیح داده است. نویسنده با طرح نمودارهایی از سطوح خرد و کلان، پیوستار عینی‌ذهنی و نسبت ناخودآگاه فردی و جمعی، نشان می‌دهد چگونه ساختارهای سیاسی و اجتماعی با باورها، ارزش‌ها و طرحواره‌های ذهنی افراد گره می‌خورند. 

کتاب در ادامه به معرفی نظام‌های اصلی جامعه مانند نظام اقتصادی، سیاسی، اعتقادی، قانونی، ارتشی، فرهنگی، اطلاعاتی و آموزشی می‌پردازد و نشان می‌دهد دگرگونی در هر نظام چگونه سایر نظام‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. سپس به این ایده می‌رسد که نهادهای سیاسی‌اجتماعی محصول ناخودآگاه جمعی و تاریخ‌اند، نه‌صرفاً تصمیم‌های لحظه‌ای. سیدعلیرضا پورمیرجعفری فیروزآبادی بارها بر بومی‌سازی دانش روان شناسی سیاسی و پرهیز از الگوبرداری ساده‌انگارانه از الگوهای غربی تأکید کرده است. 

در بخش‌های بعدی کتاب روان شناسی و سیاست، فصل مفصلی به مکاتب روان شناسی و نسبت آن‌ها با سیاست اختصاص یافته است. فروید، لاسول، اریکسون، آدلر، هورنای و یونگ به‌تفصیل معرفی شده‌اند و مفاهیمی مانند ساختار شخصیت، مراحل رشد روانی‌جنسی و روانی‌اجتماعی، عقده‌ی حقارت، اضطراب اساسی، گرایش به/بر/دور از دیگران، ناخودآگاه فردی و جمعی، سایه، نقاب و کهن‌الگوها در پیوند با رفتار سیاسی، رهبری، خشونت، جنگ، تروریسم و سیاست خارجی توضیح داده شده است. 

کتاب در فصل‌های دیگر به موضوعاتی مانند تصمیم‌گیری سیاسی، ادراک سیاسی، ایدئولوژی، رسانه‌های جمعی، انتخابات، رهبری، جنگ‌های نوین، مکانیسم‌های دفاعی در سیاست، اختلالات شخصیت، ناهماهنگی شناختی، تعارض‌های قومی، نژادپرستی، نابسامانی‌های اجتماعی و نقش توده و ناخودآگاه جمعی در سیاست می‌پردازد.

خلاصه کتاب روان شناسی و سیاست

کتاب روان شناسی و سیاست از یک‌سو به دنبال توضیح این است که چگونه ساختار روانی انسان، از مراحل اولیه‌ی رشد تا شکل‌گیری هویت و شخصیت بزرگسالی، در رفتار سیاسی فرد و رهبران بازتاب پیدا می‌کند و از سوی دیگر نشان می‌دهد تصمیم‌ها و ساختارهای سیاسی چگونه بر روان فردی و جمعی اثر می‌گذارند. 

نویسنده با تکیه بر نظریه‌های فروید، لاسول، اریکسون، آدلر، هورنای و یونگ، مفاهیمی مانند اید، سوپرایگو، عقده‌ی حقارت، اضطراب، مکانیسم‌های دفاعی، ناخودآگاه فردی و جمعی و سایه را به پدیده‌هایی چون جنگ، تروریسم، خشونت سیاسی، رهبری، انتخابات، رسانه، تبعیض، تعارض قومی و اعمال قدرت پیوند داده است. 

در بخش‌های مختلف کتاب، نمونه‌هایی از تاریخ ایران، منطقه و سیاست جهانی برای نشان‌دادن کارکرد ناخودآگاه جمعی، فرهنگ بومی، ایدئولوژی و نقش رسانه‌ها در شکل‌گیری رفتار توده‌ها و رهبران آورده شده است.

چرا باید کتاب روان شناسی و سیاست را بخوانیم؟

این کتاب امکان نگاه‌کردن به سیاست را از زاویه‌ی درونی و روانی فراهم کرده است؛ زاویه‌ای که در آن تصمیم‌های سیاسی، جنگ‌ها، انقلاب‌ها، ترورها، انتخابات و رفتار توده‌ها نه‌فقط به‌ عنوان رویدادهای بیرونی، بلکه به‌ عنوان برون‌ریزی تعارض‌ها، اضطراب‌ها، عقده‌ها و ناخودآگاه فردی و جمعی فهم می‌شوند. این رویکرد درک پیچیدگی جامعه و قدرت را عمیق‌تر می‌کند.

خواندن کتاب روان شناسی و سیاست را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب روان شناسی و سیاست به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، روان شناسی، جامعه‌شناسی و مطالعات رسانه، همچنین به فعالان و نخبگان سیاسی و علاقه‌مندان به تحلیل عمیق‌تر رفتار رهبران، توده‌ها، جنگ‌ها، تروریسم، انتخابات و نقش ناخودآگاه جمعی در تحولات اجتماعی پیشنهاد می‌شود.