کتاب بخش دی

کتاب بخش دی نوشته‌ی فریدا مک‌فادن با ترجمه‌ی فاطمه روشن روایتی پرتنش از یک شب طولانی در بخش روان‌پزشکی یک بیمارستان است؛ بخشی بسته و قفل‌شده که بیماران حاد در آن نگهداری می‌شوند و هر رفت‌وآمدی زیر نظر است. نشر همزاد آن را منتشر کرده است. داستان از زاویه‌دید دانشجوی پزشکی جوانی به نام ایمی برنر روایت شده که برای گذراندن دوره‌ی چرخشی روان‌پزشکی مجبور است یک شیفت ۱۳ ساعته‌ی شبانه را در این بخش بگذراند؛ جایی که گذشته‌ی شخصی و ترس‌های عمیقش با فضای بسته و تهدیدآمیز آن گره خورده است. این کتاب با ترکیب فضای بسته‌ی «اتاق دربسته»، تعلیق مداوم، و جزئیات دقیق از محیط بیمارستان روانی، موقعیتی می‌سازد که در آن مرز بین واقعیت و توهم مدام جابه‌جا می‌شود. حضور دو خط زمانی «زمان حال» و «هشت سال قبل» به‌تدریج لایه‌های پنهان زندگی ایمی و رابطه‌اش با دوستی به نام جید را آشکار می‌کند و نشان می‌دهد چرا بازگشت به بخش دی برای او فقط یک وظیفه‌ی درسی نیست، بلکه روبه‌روشدن با کابوسی قدیمی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بخش دی

کتاب بخش دی با تمرکز بر یک شب کشیک در بخش روان‌پزشکی بسته، داستان را از همان ابتدا در فضایی محدود و تحت‌کنترل قرار می‌دهد. فریدا مک‌فادن که در متن مقدمه به‌عنوان پزشک متخصص آسیب‌های مغزی معرفی شده، از آشنایی نزدیک خود با محیط بیمارستان استفاده کرده است تا جزئیات بالینی، مقررات سخت‌گیرانه‌ی بخش، و فهرست بلندبالای اشیای ممنوعه را به‌گونه‌ای وارد روایت کند که هم فضا را واقعی نشان دهد و هم حس خفقان را تقویت کند. در همان صفحات آغازین، نامه‌ی اداری پولین والتره، دستیار اداری رئیس بخش روان‌پزشکی، به ایمی دیده می‌شود که در آن قوانین شیفت شب، رمز خروج، ممنوعیت ترک بخش و فهرست وسایل خطرناک توضیح داده شده است. این فرم خشک اداری در کنار ترس درونی ایمی، تضادی می‌سازد که لحن کتاب را شکل می‌دهد. کتاب بخش دی در چند بخش و فصل پیوسته پیش می‌رود و از همان ابتدا ساختار دو زمانه‌ی «زمان حال» و «هشت سال قبل» را بنا می‌کند. در زمان حال، ایمی در آستانه‌ی ورود به بخش دی است؛ با مکالمه با دکتر سیلور (دکتر خواب)، گفت‌وگو با بیمارانی مثل خانم پریچت، و نگرانی از کشیک شبانه. در خط گذشته، فصل‌هایی با عنوان «هشت سال قبل» به خاطرات دوران دبیرستان او و دوستی‌اش با جید می‌پردازد؛ از خرید در فروشگاه ریکاردو و ماجرای دختربچه‌ی مرموز، تا تغییرات رفتاری جید، دزدی از فروشگاه و فاصله‌گرفتن تدریجی دو دوست. این رفت‌وبرگشت زمانی به‌تدریج نشان می‌دهد که چرا بخش دی برای ایمی فقط یک محل کار نیست، بلکه صحنه‌ی یک خاطره‌ی حل‌نشده است؛ خاطره‌ای که با بستری‌شدن جید در همین بخش و جمله‌ی تهدیدآمیز او در گذشته گره خورده است. در ادامه‌ی کتاب، فصل‌ها با برچسب‌هایی مثل «زمان حال – زمان باقی‌مانده تا صبح: ۱۳ ساعت» پیش می‌روند و نوعی شمارش معکوس می‌سازند که تنش داستان را بالا می‌برد.

خلاصه داستان بخش دی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! در کتاب بخش دی داستان با معرفی ایمی برنر، دانشجوی پزشکی، آغاز می‌شود که در کلینیک سرپایی روان‌پزشکی زیر نظر دکتری به نام دکتر سیلور کار می‌کند؛ پزشکی که ایمی در ذهنش او را «دکتر خواب» صدا می‌زند چون بیشتر بیمارانش با مشکل بی‌خوابی مراجعه می‌کنند. در همان ابتدا، ویزیت خانم پریچت و گفت‌وگوی او درباره‌ی گربه‌ی مرده‌اش و بچه‌گربه‌ی جدید، تصویری از توانایی ایمی در شنیدن و هم‌دلی با بیماران می‌دهد. اما زیر این ظاهر آرام، اضطرابی عمیق وجود دارد: او امشب باید برای اولین‌بار شیفت شبانه‌ی ۱۳ ساعته را در بخش دی، بخش روان‌پزشکی بسته‌ی بیمارستان، بگذراند؛ جایی که درهایش ۲۴ ساعته قفل است و خروج از آن فقط با رمز شش‌رقمی ممکن است. در زمان حال، ایمی با دکتر سیلور درباره‌ی ترسش صحبت می‌کند، با هم‌اتاقی‌اش گبی تا بیمارستان می‌رود، از نبود آنتن موبایل در بخش دی می‌شنود و در آسانسور به‌سوی طبقه‌ی نهم بالا می‌رود؛ جایی که تابلوی بزرگ «بخش دی» و در فلزی قفل‌شده با صفحه‌کلید رمزدار انتظارش را می‌کشد. او در آستانه‌ی در با کامرون، دوست‌پسر سابقش، روبه‌رو می‌شود که به‌طور غیرمنتظره‌ای هم‌شیفت او شده است. ورودشان با صدای آژیر بلند در، آشنایی با پرستاری به نام رامونا و سپس دکتر ریچارد بک همراه است؛ پزشکی جوان و خوش‌برخورد که رمز خروج را به آن‌ها یاد می‌دهد و در عین حال با تأکید بر انسان‌بودن بیماران، نگاهشان را به تشخیص‌های روان‌پزشکی اصلاح می‌کند. در همین حین، ایمی با بیماری به نام میگل روبه‌رو می‌شود که معتقد است فردا مرخص می‌شود چون «پدرش» که او را خدا می‌داند چنین گفته است. در خط زمانی «هشت سال قبل»، کتاب به گذشته برمی‌گردد؛ به دوران دبیرستان ایمی و دوستی عمیقش با جید کارپنتر. ماجرای ژاکت صورتی گران‌قیمت در فروشگاه ریکاردو، دختربچه‌ی مرموز با پیراهن صورتی که ایمی را به دزدی تشویق می‌کند، و سپس دزدی جید از همان فروشگاه و فرارشان از دست مأموران، نخستین نشانه‌های فاصله‌ی اخلاقی بین دو دوست را نشان می‌دهد. در ادامه، جید به‌تدریج از دختر درس‌خوان و قانون‌مدار به کسی تبدیل می‌شود که با «آدم‌های باحال» می‌گردد، ماری‌جوانا می‌کشد و درس را جدی نمی‌گیرد؛ درحالی‌که ایمی نگران نمرات و آینده‌ی دانشگاهی است. این گذشته با اشاره به بستری‌شدن بعدی جید در بخش دی و جمله‌ی تهدیدآمیز او – «کسی که باید اینجا حبس بشه تویی ایمی» – به زمان حال گره می‌خورد و توضیح می‌دهد چرا بازگشت ایمی به این بخش، برایش شبیه بازگشت به صحنه‌ی یک گناه یا راز قدیمی است. در ادامه‌ی داستان، با پیش‌رفتن ساعت‌های شب، ناپدیدشدن اعضای کادر درمان، رفتارهای غیرقابل‌پیش‌بینی بیماران و باریک‌ترشدن مرز بین واقعیت و توهم، ایمی مجبور می‌شود هم برای زنده‌ماندن تا صبح بجنگد و هم با گذشته‌ی خود روبه‌رو شود.

چرا باید کتاب بخش دی را بخوانیم؟

کتاب بخش دی به‌خاطر ترکیب فضای بسته‌ی بیمارستان روانی، تعلیق مداوم و دو خط زمانی موازی، تجربه‌ای پرتنش و کنجکاوی‌برانگیز می‌سازد. روایت از زاویه‌ی دید ایمی برنر، خواننده را مستقیماً در دل اضطراب یک دانشجوی پزشکی قرار می‌دهد که باید هم با بیماران حاد روان‌پزشکی سر و کار داشته باشد و هم با خاطره‌ی دوستی که زمانی در همین بخش بستری بوده است. این هم‌زمانی «وظیفه‌ی حرفه‌ای» و «حساب‌وکتاب شخصی» باعث می‌شود هر صحنه‌ی ساده‌ای مثل بازشدن در بخش، شنیدن آژیر، یا دیدن یک بیمار در راهرو، بار عاطفی و معنایی بیشتری پیدا کند. در این کتاب، جزئیات محیطی مثل فهرست اشیای ممنوعه، نبود آنتن موبایل، یخچال کثیف اتاق استراحت، و میله‌های روی پنجره‌ها، فقط تزئین نیستند؛ بلکه به‌تدریج حس محبوس‌بودن و بی‌پناهی را تقویت می‌کنند. در کنار این فضا، گفت‌وگوهای ایمی با پزشکان (دکتر سیلور و دکتر بک)، بیماران (خانم پریچت، میگل) و هم‌کلاسی‌ها (گبی، کامرون) لایه‌های مختلفی از مواجهه با بیماری روانی را نشان می‌دهد؛ از هم‌دلی و شنیدن دردها تا ترس از خشونت و برچسب‌زدن. خط زمانی گذشته نیز تصویری از شکل‌گیری احساس گناه، وفاداری، و شکاف بین دو دوست قدیمی ارائه کرده است که در زمان حال به شکل ترس از بازگشت به بخش دی خود را نشان می‌دهد. برای کسانی که به داستان‌هایی با فضای بسته، تعلیق روان‌شناختی و کشف تدریجی رازهای گذشته علاقه‌مند هستند، این اثر نمونه‌ای قابل‌توجه است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به تریلرهای روان‌شناختی، داستان‌های معمایی در فضای بسته و روایت‌هایی درباره‌ی بیمارستان‌ها و بخش‌های روان‌پزشکی علاقه‌مند هستند. همچنین به دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه‌ی پزشکی و روان‌پزشکی که کنجکاوند تجربه‌ی یک شیفت شب در بخش روانی را از زاویه‌ی دید یک دانشجوی پزشکی دنبال کنند، پیشنهاد می‌شود. کسانی که به داستان‌هایی درباره‌ی دوستی‌های پرتنش نوجوانی، احساس گناه و مواجهه با گذشته جذب می‌شوند نیز می‌توانند با این کتاب ارتباط برقرار کنند.