کتاب اقتصاد دانش بنیان در صنعت گرافن ایران

کتاب اقتصاد دانش‌بنیان در صنعت گرافن ایران نوشته‌ واحد پژوهش انتشارات دومینو توسط نشر دومینو منتشر شده است. این کتاب در قالب یک متن تحلیلی و آموزشی مفصل، به پیوند میان نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای، صنعت گرافن و اقتصاد دانش‌بنیان پرداخته و تلاش کرده تا نشان دهد چگونه می‌توان از دل یک صنعت پیشرفته‌ی مواد، زنجیره‌ای کامل از علم تا ثروت ساخت. نویسندگان باتکیه‌بر مفهوم صنعت‌محوری، وضعیت پراکنده‌ی دانش در نظام آموزش و پژوهش را نقد کرده‌اند و بر این نکته تأکید دارند که مفاهیم میان‌رشته‌ای مانند اقتصاد دانش‌بنیان، مدیریت فناوری، تجاری‌سازی، علم‌سنجی و آینده‌پژوهی تنها زمانی معنا پیدا می‌کنند که در بستر یک صنعت مشخص مثل گرافن تعریف شوند. ساختار کتاب چندبخشی است و از مباحث مقدماتی نظریه‌ی تلفیق و چیستی اقتصاد دانش‌بنیان شروع می‌شود، سپس به مبانی علمی گرافن، زنجیره‌ی تولید و ارزش آن، بنیان‌های فلسفی و معرفت‌شناختی اقتصاد دانش‌بنیان، کاربرد این رویکرد در حلقه‌های مختلف زنجیره‌ی ارزش گرافن، مراحل تحقق اقتصاد دانش‌بنیان در این صنعت و درنهایت الزامات، چالش‌ها و جایگاه صنعت گرافن در نظام آموزش و حکمرانی می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اقتصاد دانش بنیان در صنعت گرافن ایران

کتاب اقتصاد دانش‌ نوشته‌ی واحد پژوهش انتشارات دومینو تلاش کرده است یک چارچوب نظری و کاربردی برای پیوند دادن دانش‌های پراکنده به‌وسیله‌ی صنعت گرافن ارائه کند. این اثر با مسئله‌ای کلان آغاز می‌شود: بحران پراکندگی دانش در نظام آموزش و پژوهش و فاصله‌ی مفاهیم میان‌رشته‌ای از واقعیت‌های جامعه. نویسندگان توضیح داده‌اند که بدون انتخاب یک محور مشخص، دانش جزیره‌ای جدا از هم باقی می‌ماند و به فناوری، رفاه و پیشرفت تبدیل نمی‌شود. در این چارچوب، صنعت به‌عنوان بهترین محور انسجام معرفی شده است، جایی که نیازهای جامعه، فناوری، اقتصاد و مدیریت در یک میدان واقعی به هم می‌رسند.

کتاب اقتصاد دانش‌ بنیان در صنعت گرافن ایران باتکیه‌بر نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت آغاز می‌شود و در بخش‌های ابتدایی، این نظریه را در قالب لایه‌هایی از زیرساخت‌های پژوهشی تا آینده‌پژوهی توضیح می‌دهد. در این چارچوب، مفاهیمی مانند علم‌سنجی، مدیریت دانش، نوآوری، تجاری‌سازی، اقتصاد مقاومتی و حکمرانی اقتصادی به‌عنوان اجزای یک منظومه‌ی واحد و صنعت‌محور صورت‌بندی شده‌اند. کتاب سپس این چارچوب نظری را به‌طور مشخص بر صنعت گرافن ایران تطبیق می‌دهد. 

ساختار اثر در ۹ بخش و ۴۴ فصل تنظیم شده و از مباحث پایه آغاز می‌شود، از مباحث علمی و نظری گرافن، روش‌های طبقه‌بندی، کاربردها، مواد و انرژی در زنجیره‌ی تولید و مراحل و فرایند تولید. این بخش‌ها زمینه‌ی فهم جایگاه گرافن در فناوری‌های نو را فراهم می‌کنند. در ادامه، مبانی اقتصاد دانش‌بنیان در صنعت گرافن شامل تعریف‌ها، اهداف، مدل‌ها و سطوح تحقق بررسی می‌شود و در بخش بنیان‌های فلسفی و معرفت‌شناختی، مرزهای مفهومی و نسبت این اقتصاد با واقعیت صنعتی روشن می‌گردد، سپس کاربرد اقتصاد دانش‌بنیان در زنجیره‌ی ارزش صنعت گرافن از مواد اولیه تا تولید، بازار و حکمرانی دانش‌بنیان تحلیل می‌شود.

در بخش مراحل تحقق، مسیر شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان از نیازسنجی و توسعه‌ی فناوری تا ایجاد زیرساخت نوآوری، شرکت‌های دانش‌بنیان، تجاری‌سازی و پایش مستمر تشریح شده است. در بخش‌های پایانی نیز الزامات، چالش‌ها، نقش‌آفرینان، شاخص‌های سنجش، موانع و اشتباهات رایج بررسی می‌شود و در نهایت، ارتباط اقتصاد دانش‌بنیان با دیگر اجزای نظریه‌ی تلفیق و جایگاه صنعت گرافن در آموزش، پژوهش، قانون و آینده‌پژوهی تبیین می‌گردد.

خلاصه کتاب اقتصاد دانش بنیان در صنعت گرافن ایران

کتاب اقتصاد دانش‌ بنیان در صنعت گرافن ایران با یک مسئله‌ی محوری آغاز می‌شود: نظام علم، آموزش و پژوهش با بحران پراکندگی دانش روبه‌رو است و مفاهیم میان‌رشته‌ای، چون بدون تکیه‌بر یک صنعت مشخص آموزش داده می‌شوند، از واقعیت‌های جامعه فاصله گرفته‌اند. نویسندگان استدلال کرده‌اند که برای خروج از این وضعیت باید یک محور انسجام‌دهنده برای دانش انتخاب شود و صنعت را به‌عنوان این محور پیشنهاد کرده‌اند، زیرا در صنعت است که محصول، فناوری، مدیریت، اقتصاد و نیازهای واقعی جامعه به هم می‌رسند.

بر این مبنا، کتاب نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت را معرفی می‌کند و آن را در هفت لایه (از زیرساخت‌های پژوهشی تا آینده‌پژوهی) صورت‌بندی کرده است. در گام بعد، این چارچوب بر صنعت گرافن تطبیق داده می‌شود و نشان می‌دهد دانش این حوزه در رشته‌هایی مانند شیمی، مهندسی مواد، زمین‌شناسی، فیزیک و مدیریت به‌صورت جزیره‌ای پراکنده است، درحالی‌که در عمل باید در یک منظومه‌ی واحد عمل کند، سپس زنجیره‌ی ارزش گرافن از مواد اولیه و سنتز تا تولید، تجاری‌سازی و حکمرانی دانش‌بنیان توضیح داده می‌شود. در ادامه، کتاب به تعریف، مدل‌ها، اهداف و بنیان‌های فلسفی اقتصاد دانش‌بنیان در این صنعت می‌پردازد و تأکید می‌کند این مفهوم بدون صنعت مشخص، به شعار تبدیل می‌شود.

در بخش‌های پایانی نیز مراحل تحقق اقتصاد دانش‌بنیان (از نیازسنجی و توسعه‌ی فناوری تا تجاری‌سازی و پایش)، همراه با چالش‌ها، شاخص‌ها و نقش‌آفرینان بررسی شده و در نهایت جایگاه آن در آموزش، پژوهش و حکمرانی تبیین می‌شود. پیام اصلی کتاب این است که اقتصاد دانش‌بنیان تنها در یک چارچوب صنعت‌محور و تلفیقی قابل‌تحقق است.

چرا باید کتاب اقتصاد دانش بنیان در صنعت گرافن ایران را بخوانیم؟

کتاب اقتصاد دانش‌ بنیان در صنعت گرافن ایران یک نقشه‌ی فکری لایه‌لایه برای پیوند علم مواد پیشرفته، اقتصاد و سیاست‌گذاری علم و فناوری ارائه می‌کند. نویسندگان نشان داده‌اند که اقتصاد دانش‌بنیان زمانی کارآمد است که در بستر یک صنعت مشخص تعریف و اجرا شود، نه به‌صورت مفهومی کلی و انتزاعی. این مدل از مبانی نظری و پژوهشی آغاز می‌شود و تا توسعه‌ی فناوری، مهندسی و زیرساخت، تجاری‌سازی، اقتصاد صنعت و در نهایت حکمرانی، قانون و آینده‌پژوهی ادامه پیدا می‌کند. 

این کتاب همچنین نشان می‌دهد دانش مرتبط با گرافن در رشته‌هایی مانند شیمی، مهندسی مواد، معدن، مدیریت و اقتصاد پراکنده است و بدون یک محور صنعتی، این دانش‌ها به هم متصل نمی‌شوند. در نهایت، اثر با تمرکز بر شاخص‌های رشته‌شدن صنعت گرافن و نقش آن در آموزش عالی، به الگویی برای بازطراحی آموزش، سیاست‌گذاری علم و توسعه‌ی صنایع دانش‌بنیان تبدیل شده است.

خواندن کتاب اقتصاد دانش بنیان در صنعت گرافن ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب اقتصاد دانش‌ بنیان در صنعت گرافن ایران به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های نانو، شیمی، مهندسی مواد، معدن و مدیریت فناوری پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال درک تلفیقی از علم، صنعت و اقتصاد هستند. این اثر همچنین به سیاست‌گذاران علم و فناوری، طراحان برنامه‌های آموزشی، مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان زیست‌بوم نوآوری که درگیر توسعه‌ی صنایع پیشرفته و زنجیره‌ی ارزش مواد نو هستند، توصیه می‌شود. کسانی که دغدغه‌ی اصلاح پیوند میان دانشگاه، صنعت و اقتصاد دانش‌بنیان در ایران را دارند نیز می‌توانند از این کتاب بهره ببرند.