کتاب گلمیشیدیم گورمگه

کتاب گلمیشیدیم گورمگه نوشته‌ی فرود اژدری (دومان) مجموعه‌ای از اشعار ترکی قشقایی است که انتشارات تخت‌جمشید آن را منتشر کرده است. شاعر در این دفتر به زبان ایل قشقایی سخن گفته و در کنار شعرها، نشانه‌هایی از سنت شعری و فرهنگی ایل را نیز پیش چشم می‌آورد. گلمیشیدیم گورمگه در قالب‌های گوناگون شعر هجایی قشقایی سروده شده و از عاشقانه‌ها تا مدایح مذهبی و شعرهای اجتماعی را در بر می‌گیرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گلمیشیدیم گورمگه

کتاب گلمیشیدیم گورمگه دفتر شعری است از فرود اژدری (دومان) که در آن، شاعر جوان قشقایی جایگاه خود را در امتداد سنت شعری ایل تعریف کرده است. متن کتاب نشان می‌دهد که این دفتر در ادامه‌ی جریان چاپ و گردآوری شعر قشقایی شکل گرفته؛ جریانی که از مجموعه‌هایی مانند قشقایی شعری و اوزاق یول یاد شده و نام شاعرانی چون مأذون، یوسف‌علی‌بیگ قره‌قانلی، ارسلان میرزایی و دیگران در آن آمده است. در مقدمه، تاریخچه‌ای کوتاه از آموزش سه‌زبانه در مکتب‌خانه‌های ایل، ممنوعیت نوشتن ترکی در دوره‌ای از تاریخ و نقش نسخه‌های خطی در حفظ شعر قشقایی روایت شده است. کتاب گلمیشیدیم گورمگه علاوه‌بر شعرها، بخشی آموزشی درباره‌ی قالب‌های شعر قشقایی دارد. در این بخش، قالب‌هایی مانند آساناک (بایاتی)، گرائیلی، قوشما، شاه ختایی، مسدس و قالب‌های نو معرفی شده و برای هرکدام نمونه‌هایی از شعر کلاسیک و معاصر قشقایی آورده شده است. سپس دفتر اصلی شعرهای دومان آغاز می‌شود؛ شعرهایی که از عاشقانه‌های روستایی و ایل‌نشین تا مدح امام علی، نوحه‌های کربلا، شعرهای اجتماعی درباره‌ی معلم، غربت، قوجالدیگ و یاد ایل و وطن را در بر می‌گیرد. زبان کتاب ترکی قشقایی است و در حاشیه‌ی برخی نمونه‌ها، ترجمه یا توضیح فارسی دیده می‌شود. در پایان نیز شعرهایی با الهام از شهریار و پروین اعتصامی آمده که پیوند شعر قشقایی با شعر فارسی را نشان داده است.

خلاصه کتاب گلمیشیدیم گورمگه

کتاب گلمیشیدیم گورمگه مجموعه‌ای از شعرهای ترکی قشقایی است که در چند محور اصلی می‌چرخد: عشق، ایل، دین و زمانه. شاعر در عاشقانه‌هایی مانند گول و پروانه و بولبول یا گلمیشیدیم گورمگه از دلدادگی، فراق، حسرت و ناپایداری جوانی می‌گوید. در شعرهایی مثل معلم، قوجالدیگ، ایراقلوق و اوبا، زندگی ایل، کوچ، غربت، پیری و دگرگونی‌های اجتماعی تصویر شده است. بخش دیگری از دفتر به مدح و مرثیه‌ی مذهبی اختصاص دارد؛ از همای رحمت در ستایش امام علی تا نوحه‌های کربلا. در لابه‌لای این شعرها، دغدغه‌ی حفظ زبان و قالب‌های اصیل قشقایی، نقد ریا و دنیاطلبی و ستایش وفا و انسانیت تکرار شده است.

چرا باید کتاب گلمیشیدیم گورمگه را بخوانیم؟

گلمیشیدیم گورمگه فرصتی است برای آشنایی نزدیک با شعر ترکی قشقایی، هم در وجه آموزشی قالب‌ها و هم در چهره‌ی زنده و امروزی آن. این دفتر هم‌زمان هم تاریخچه و دستور کار کوتاهی از وزن و قالب‌های قشقایی به‌دست می‌دهد و هم تجربه‌ی زیسته‌ی یک شاعر جوان ایل را در عشق، دین، غربت و زندگی روزمره بازتاب می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن گلمیشیدیم گورمگه به علاقه‌مندان شعر ترکی، پژوهشگران فرهنگ و ادبیات قشقایی، دانشجویان ادبیات و کسانی پیشنهاد می‌شود که به دنبال شناخت نزدیک‌تری از زبان، موسیقی و جهان عاطفی ایل قشقایی هستند یا می‌خواهند با قالب‌های شعری هجایی آشنا شوند.