کتاب تورم در صنعت فولاد ایران

کتاب تورم در صنعت فولاد ایران نوشته‌ی واحد پژوهش انتشارات دومینو اثری است که در قالب مجموعه‌ی «نظام آموزش و پژوهش تلفیقی» به بررسی یکی از مهم‌ترین مفاهیم اقتصادی در بستر یک صنعت مشخص می‌پردازد. انتشارات دومینو آن را منتشر کرده است و متن کتاب نشان می‌دهد که با یک کار گروهی و پژوهشی روبه‌رو هستیم که تلاش کرده است مفهوم تورم را از سطح کلی و انتزاعی به سطح کاربردی و صنعت‌محور منتقل کند. ساختار کتاب بر نظریه‌ی «تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» استوار است و صنعت فولاد به‌عنوان نمونه‌ی اصلی برای پیاده‌سازی این نظریه انتخاب شده است. نویسندگان ابتدا بحران پراکندگی دانش و جزیره‌ای‌بودن رشته‌ها را توضیح داده‌اند و سپس نشان داده‌اند که چگونه می‌توان با محور قراردادن صنعت، مفاهیم اقتصادی، مدیریتی، فناورانه و آموزشی را در یک منظومه‌ی منسجم کنار هم نشاند. در ادامه، کتاب به‌طور خاص به چیستی تورم، مبانی نظری آن، شاخص‌ها، انواع و سازوکارهایش در زنجیره‌ی ارزش فولاد ایران می‌پردازد و فصل‌های متعددی را به حلقه‌های مختلف این زنجیره از معدن تا صادرات اختصاص داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تورم در صنعت فولاد ایران

کتاب تورم در صنعت فولاد ایران با تکیه بر نظریه‌ای که آن را «تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» نامیده است، تلاش کرده است بحران پراکندگی دانش در نظام آموزش و پژوهش را توضیح دهد و راهی برای پیوند دوباره‌ی علم و صنعت پیشنهاد کند. واحد پژوهش انتشارات دومینو در فصل‌های آغازین، مسئله را از سطح کلان شروع کرده است: مرزبندی سنتی رشته‌ها، تولید انبوه دانش بی‌هدف، فاصله‌ی دانشگاه از مسائل واقعی و تبدیل‌شدن مفاهیم میان‌رشته‌ای به مباحثی صرفاً نظری. در این چارچوب، صنعت به‌عنوان «محور انسجام دانش» معرفی شده است؛ جایی که نیازهای جامعه، فناوری، اقتصاد و مدیریت در یک میدان واقعی به هم می‌رسند و می‌توان کارآمدی هر ایده را سنجید. کتاب در بخش اول، لایه‌ها و اجزای نظریه‌ی تلفیق را در هفت سطح (از زیرساخت‌های پژوهشی تا آینده‌پژوهی و قانون) تشریح کرده است و نشان داده است که چگونه می‌توان علوم مختلف را حول یک صنعت سازمان‌دهی کرد. کتاب تورم در صنعت فولاد ایران در ادامه این چارچوب نظری را به‌طور مشخص بر صنعت فولاد و مفهوم تورم اعمال کرده است. ساختار کتاب چندبخشی است و هر بخش چند فصل نسبتاً مفصل دارد. در بخش «نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» فصل‌هایی مانند «چیستی و تبیین نظریه تلفیق» و «چرایی نظریه‌ی تلفیق» آمده است. سپس در فصل «نگاه تلفیقی به صنعت فولاد» پراکندگی دانش مرتبط با فولاد در رشته‌هایی مانند شیمی، مهندسی مواد، معدن و مدیریت توضیح داده شده و ضرورت یک نگاه منسجم صنعت‌محور طرح شده است. بخش‌های بعدی به اقتصاد و تورم، مباحث علمی و مقدماتی فولاد، روندهای پژوهشی، مواد و انرژی در زنجیره‌ی تولید، مراحل و فرایند تولید فولاد و مهم‌ترین مسئله‌های این صنعت در ایران می‌پردازند. از میانه‌ی کتاب به بعد، تمرکز بر تورم در صنعت فولاد ایران پررنگ می‌شود: فصل‌هایی مانند «ماهیت و تعاریف تورم در صنعت فولاد ایران»، «آثار و پیامدهای تورم»، «نظریه‌های تورم در صنعت فولاد ایران»، «تورم در زنجیره ارزش فولاد»، «قیمت‌گذاری فولاد در ایران» و «تورم فشار هزینه، فشار تقاضا، ساختاری، نهادی-سیاستی، ارزی، مالی-پولی و انحصاری» نشان می‌دهد که نویسندگان کوشیده‌اند یک نقشه‌ی نسبتاً جامع از سازوکارهای تورم در این صنعت ارائه کنند. در پایان نیز ارتباط تورم با دیگر مفاهیم نظریه‌ی تلفیق و جایگاه صنعت فولاد در نظام آموزش، پژوهش، حکمرانی و آینده‌پژوهی بررسی شده است.

خلاصه کتاب تورم در صنعت فولاد ایران

کتاب تورم در صنعت فولاد ایران از یک مسئله‌ی کلیدی آغاز می‌کند: دانش میان‌رشته‌ای زمانی معنا دارد که در بستر یک موضوع و صنعت مشخص آموزش داده و ارزیابی شود. نویسندگان توضیح داده‌اند که مفاهیمی مانند تورم، تجاری‌سازی، مدیریت دانش یا اقتصاد مقاومتی اگر بدون محور مشخصی تدریس شوند، در سطح نظری باقی می‌مانند و به حل مسائل واقعی منجر نمی‌شوند. بر این اساس، ابتدا نظریه‌ای با عنوان «تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» معرفی شده است. این نظریه می‌گوید برای خروج از وضعیت جزیره‌ای دانش، باید یک محور عینی و قابل سنجش انتخاب شود و بسیاری از مفاهیم و رشته‌ها حول آن بازآرایی شوند؛ محوری که در این کتاب، «صنعت» و به‌طور خاص «صنعت فولاد» است. در ادامه، کتاب نشان داده است که چگونه می‌توان لایه‌های مختلف دانش و سیاست را حول صنعت فولاد سازمان‌دهی کرد: از زیرساخت‌های پژوهشی (مباحث علمی و نظری فولاد، روندهای پژوهشی، مدیریت دانش، علم‌سنجی، روش تحقیق و علم نافع) تا توسعه‌ی فناوری و ابزارهای هوشمند (مدیریت فناوری، نوآوری، هوش مصنوعی، نرم‌افزارها و سنجش فناوری)، مهندسی و زیرساخت فیزیکی (علم مواد و انرژی، روش‌ها و مراحل تولید، معادن و طراحی کارخانه)، تجاری‌سازی و کسب‌وکار (اقتصاد دانش‌بنیان، بازاریابی، تجارت الکترونیک، سرمایه‌گذاری)، اقتصاد کلان و ثبات ساختاری (اقتصاد صنعت، ثبات اقتصادی، تورم، فساد و رانت)، سرمایه‌ی انسانی و حکمرانی (نخبگان، مشاغل، عدالت اقتصادی، جایگاه صنعت در ساختار دولت) و در نهایت چشم‌انداز، قانون و آینده‌پژوهی. پس از این صورت‌بندی، کتاب به‌طور خاص به تورم در صنعت فولاد ایران می‌پردازد: ابتدا ماهیت و تعاریف تورم در این صنعت، سپس آثار و پیامدها، مبانی فلسفی و معرفت‌شناختی، نظریه‌های تورم، آنچه تورم در صنعت فولاد «نیست»، روش‌های طبقه‌بندی تورم، علل و ریشه‌ها، شاخص‌های سنجش و روش‌های مقابله و پیشگیری. در بخش‌های بعدی، تورم در حلقه‌های مختلف زنجیره‌ی ارزش فولاد (معدن و مواد اولیه، تولید، توزیع و لجستیک، بازار داخلی و صادرات) بررسی شده و نشان داده شده است که چگونه سازوکارهای قیمت‌گذاری فولاد، نظام‌های قیمت‌گذاری و انتقال تورم در زنجیره‌ی ارزش می‌توانند به تورم فشار هزینه، فشار تقاضا، تورم ساختاری، نهادی-سیاستی، ارزی، مالی-پولی و انحصاری منجر شوند. در پایان، کتاب تورم را به‌عنوان یکی از قطعات پازل پیشرفت صنعت فولاد در کنار مفاهیم دیگری که در نظریه‌ی تلفیق آمده‌اند قرار داده و نشان داده است که مهار تورم تخصصی در این صنعت بدون اصلاح هم‌زمان ساختارهای آموزشی، پژوهشی، فناورانه، مدیریتی و قانونی ممکن نیست.

چرا باید کتاب تورم در صنعت فولاد ایران را بخوانیم؟

کتاب تورم در صنعت فولاد ایران برای کسانی که به‌دنبال درک تورم فراتر از تعاریف کلی و عمومی هستند، یک نمونه‌ی مشخص و صنعت‌محور ارائه کرده است. این اثر نشان داده است که تورم فقط یک شاخص کلان اقتصادی نیست، بلکه در هر صنعت با اقتضائات خاص همان صنعت گره می‌خورد و در زنجیره‌ی ارزش، از معدن تا بازار و صادرات، شکل‌ها و پیامدهای متفاوتی پیدا می‌کند. تمرکز کتاب بر صنعت فولاد، امکان مشاهده‌ی عینی این تفاوت‌ها را فراهم کرده است. ویژگی دیگر کتاب، پیوندزدن بحث تورم با نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای است. خواننده می‌بیند که چگونه مفاهیمی مانند مدیریت دانش، علم‌سنجی، فناوری، قیمت‌گذاری، حکمرانی، عدالت اقتصادی و آینده‌پژوهی در کنار هم قرار گرفته‌اند تا تصویری چندلایه از یک صنعت و مسئله‌ی تورم در آن ساخته شود. این رویکرد کمک می‌کند تورم نه‌تنها به‌عنوان یک پدیده‌ی پولی، بلکه به‌عنوان نتیجه‌ی تعامل ساختارهای آموزشی، پژوهشی، مدیریتی، نهادی و قانونی دیده شود. همچنین، کتاب با طرح شاخص‌های «رشته‌شدن» و بحث درباره‌ی جایگاه صنعت فولاد در نظام آموزش عالی، نشان داده است که چگونه می‌توان از دل یک صنعت، به بازطراحی رشته‌ها و سرفصل‌های دانشگاهی فکر کرد. برای کسانی که به ارتباط دانشگاه و صنعت، اقتصاد مقاومتی، سیاست‌گذاری علم و فناوری و طراحی نظام‌های آموزشی علاقه‌مند هستند، این زاویه‌ی دید می‌تواند الهام‌بخش و مسئله‌محور باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب تورم در صنعت فولاد ایران به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های اقتصاد، مدیریت صنعتی، مهندسی مواد و متالورژی، سیاست‌گذاری علم و فناوری و مطالعات میان‌رشته‌ای پیشنهاد می‌شود. همچنین به مدیران و کارشناسان فعال در زنجیره‌ی فولاد، برنامه‌ریزان آموزشی و تصمیم‌گیران حوزه‌ی صنعت و اقتصاد که به‌دنبال درک عمیق‌تری از تورم در سطح یک صنعت مشخص و پیوند آن با ساختارهای آموزشی و پژوهشی هستند توصیه می‌شود.