کتاب در وصال و فراق یار

کتاب در وصال و فراق یار نوشته عبدالسید راهداری، به‌کوشش مراد راهداری و ویراسته یوسف عالی عباس‌ آباد توسط نشر عالی‌ نگار منتشر شده است. این کتاب مجموعه‌ای از گفتارها و سروده‌هاست که درهم‌تنیدگی عاطفه‌ی دینی، تجربه‌ی زیسته‌ی دهه‌ی شصت، خاطره‌ی دفاع مقدس و سوگ‌نامه‌های خانوادگی و اجتماعی را در قالب نثر و شعر نشان می‌دهد. در بخش نخست، پیشگفتار، مقدمه و یک دکلمه‌ی بلند، فضای فکری و عاطفی شاعر و نسل او در سال‌های انقلاب و جنگ ترسیم شده است، جایی که یک معلم در متن تحولات سیاسی و اجتماعی، با زبان دین، فلسفه و تجربه‌ی جبهه سخن می‌گوید. دو بخش بعدی کتاب به اشعار او اختصاص دارد: بخشی با محوریت شهدا، ارزش‌ها و رخدادهای انقلاب و جنگ و بخشی با عنوان اخوانیات که بیشتر به ستایش و یاد شهدا، خویشاوندان، دوستان، معلمان و چهره‌های اثرگذار اجتماعی می‌پردازد. کتاب در وصال و فراق یار از یک‌ سو به مفاهیم عرفانی، توحیدی و بحث‌های هستی‌شناسانه پرداخته است و ازسوی‌دیگر به‌طور مشخص به رخدادهای عینی مانند دفاع مقدس، شهادت، مهاجرت، فراق عزیزان و دل‌بستگی به وطن. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در وصال و فراق یار

کتاب در وصال و فراق یار اثری از عبدالسید راهداری است که به همت فرزندان او گردآوری و تنظیم شده و ساختاری سه‌بخشی دارد. در بخش اول با عنوان گفتارها، پیشگفتار، مقدمه و دکلمه‌ای بلند آمده است که مراد راهداری آن را نوشته و تدوین کرده است. در پیشگفتار، زندگی و سیر فکری و عملی شاعر از روستای چم‌سیاه تا بهبهان، آبادان، آغاجاری و امیدیه روایت شده و نقش او به‌عنوان معلم، فعال مذهبی و همراه رزمندگان در سال‌های انقلاب و دفاع مقدس توضیح داده شده است. 

مقدمه به مباحثی مانند نسبت انسان و خدا، امکان شناخت، نقد ماتریالیسم، تبیین نظریه‌ی انفجار بزرگ در نسبت با ایمان به خالق، جایگاه پیامبران، وحی، روح، فطرت، عقل و رابطه‌ی انسان با عالم غیب می‌پردازد و تلاش کرده است زیرساخت فکری لازم برای درک اشعار عرفانی و معنوی کتاب را فراهم کند. در همین بخش، دکلمه‌ای بلند با محوریت گفت‌وگوی دانش‌آموزی به نام عاشق هابیلیان با معلمانش در کلاس‌های دینی، تاریخ، جغرافیا، روان‌شناسی، فلسفه و ادبیات آمده است که روحیه‌ی شهادت‌طلبی، اعتراض به ظلم، نقد تاریخ سلطنتی و دل‌بستگی به انقلاب و جبهه را در قالبی نمایشی و گفت‌وگومحور نشان می‌دهد. 

در بخش دوم کتاب در وصال و فراق یار اشعار مرتبط با شهدا، انقلاب اسلامی، ارزش‌های دینی و ملی و چهره‌های شاخص مذهبی و اجتماعی گردآوری شده است. بخش سوم با عنوان اخوانیات به سروده‌هایی اختصاص دارد که برای پدر و مادر، فرزندان، منسوبان، دوستان، معلمان، همکاران، چهره‌های محلی و اجتماعی و نیز سوگ‌نامه‌هایی برای درگذشتگان نوشته شده است. کتاب در وصال و فراق یار اثر عبدالسید راهداری در مجموع، پیوندی میان تأملات اعتقادی، تجربه‌ی زیسته‌ی دهه‌ی شصت، فرهنگ شهادت و ادبیات اخوانیات برقرار کرده است.

چرا باید کتاب در وصال و فراق یار را بخوانیم؟

کتاب در وصال و فراق یار برای شناخت ترکیب خاصی از تجربه‌ی دینی، اجتماعی و عاطفی یک نسل در بستر انقلاب و دفاع مقدس اهمیت دارد. این کتاب در بخش گفتارها، تصویری از فضای فکری دهه‌ی شصت ارائه کرده است، فضایی که در آن مفاهیمی مانند ایثار، شهادت، مردم‌سالاری دینی، تهدیدهای داخلی و خارجی و نسبت دین و سیاست در زندگی روزمره‌ی معلمی روستایی و شهری حضور پررنگ داشته است. 

خواننده در دو بخش شعری کتاب، هم با مراثی و سروده‌هایی روبه‌رو می‌شود که برای شهدا، آزادگان، رزمندگان و چهره‌های مذهبی و اجتماعی سروده شده‌اند و هم با اخوانیاتی که روابط خانوادگی، دوستی‌ها، سوگ عزیزان و دل‌بستگی به وطن را بازتاب می‌دهند. این تنوع، امکان مشاهده‌ی طیفی از احساسات انسانی را فراهم کرده است: از شور حماسی و اعتراض تا اندوه فراق، از ستایش پدر و مادر تا دل‌تنگی برای همسر و فرزندان. این اثر برای کسانی که می‌خواهند با نمونه‌ای از شعر سنتی متأثر از فرهنگ انقلاب و دفاع مقدس و نیز با گونه‌ی اخوانیات در شعر معاصر آشنا شوند، نمونه‌ای روشن است.

خواندن کتاب در وصال و فراق یار را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب در وصال و فراق یار به کسانی پیشنهاد می‌شود که به شعر فارسی علاقه‌مند هستند، می‌خواهند فضای عاطفی و فکری دهه‌ی شصت و سال‌های دفاع مقدس‌ را بشناسند یا نمونه‌ای از اخوانیات و مراثی خانوادگی و اجتماعی را در قالب شعر و نثر ببینند. این اثر همچنین به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های ادبیات فارسی، مطالعات انقلاب اسلامی و فرهنگ شهادت که به متون مبتنی‌بر تجربه‌ی مستقیم آن دوره نیاز دارند، توصیه می‌شود.